Ankara, 21 noyabr, AZƏRTAC Ermənistanın itkin düşmüş azərbaycanlılarla bağlı məlumat və sənədləri paylaşması həm ailələrin üzləşdiyi qeyri-müəyyənliyin həllində, həm də sülh prosesinə inamı gücləndirməkdə mühüm amil olacaq. Cənubi Qafqazda davamlı sülhə gedən yol təkcə siyasi və iqtisadi əməkdaşlığı inkişaf etdirməkdən deyil, həm də keçmişin reallıqları ilə üzləşməkdən və həll olunmamış humanitar məsələlərlə bağlı öhdəlikləri yerinə yetirməkdən keçir.Bu fikri AZƏRTAC-a açıqlamasında Türkiyənin Qafqaz Universitetinin (Qars şəhəri) Qafqaz və Mərkəzi Asiya Tədqiqat Mərkəzinin direktoru professor İlkin Qulusoy səsləndirib. O bildirib ki, bu gün Azərbaycan və Ermənistan arasında davamlı sülhün bərqərar olması istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə edilir. Lakin keçmişdəki humanitar faciələrin nəticələri hələ tam aradan qaldırılmayıb. Bunlardan ən başlıcası isə Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı itkin düşmüş minlərlə Azərbaycan vətəndaşının taleyinin naməlum qalmasıdır.Professor bildirib ki, 2026-cı ilin oktyabr ayına olan rəsmi məlumatlara görə, Qarabağ münaqişəsi nəticəsində itkin düşmüş Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 4010 nəfərdir. Onlardan 4004-ü Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı itkin düşüb. İtkin düşənlər arasında qadınların, uşaqların və yaşlıların da olduğunu xatırladan İ.Qulusoy məsələnin sadəcə keçmiş hərbi münaqişənin nəticəsi olmadığını, həm də günümüzə qədər davam edən ciddi humanitar problem olduğunu vurğulayıb.Noyabrın 19-20-də İrəvanda keçirilən “İtkin düşmüş şəxslərin taleyi: humanitar dialoq və əməkdaşlıq” mövzusunda beynəlxalq konfransın Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesinin həlledici mərhələsində təşkil edildiyini bildirən professor deyib: “Ermənistan hökumətinin itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsində beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyini vurğulaması ilk baxışdan müsbət yanaşma kimi görünür. Lakin əsas sual bu bəyanatların konkret addımlarla nə dərəcədə dəstəklənməsi və onların praktikada necə tətbiq olunmasıdır. Konfransda minə yaxın itkin düşmüş erməninin vəziyyəti ilə bağlı məlumat verilsə də, 4004 itkin düşmüş azərbaycanlının taleyinə aydınlıq gətirilməyib. Beləliklə, erməni tərəfinin humanitar dialoqa hazır olduğuna dair iddialarına zidd vəziyyət yaranıb”. Qafqaz Universitetinin professoru bildirib ki, 2020-ci ildə Azərbaycanın işğal altındakı ərazilərini azad etməsindən sonra müxtəlif bölgələrdə kütləvi məzarların aşkarlanması itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi səylərinin əhəmiyyətini daha da artırıb. “İnsan qalıqlarının tapılması, onların şəxsiyyətinin müəyyən edilməsi və ölüm hallarının araşdırılması həm ailələrin həqiqəti bilmək hüququ, həm də beynəlxalq hüququn potensial pozuntuların aşkarlanması baxımından çox vacibdir. Müharibə dövrünə aid hərbi arxivlər, əsir və girovlarla bağlı qeydlər, mümkün dəfn yerləri haqqında məlumatlar və şahid ifadələri Ermənistan tərəfindən paylaşılmalıdır”, - deyə İ.Qulusoy vurğulayıb. Mərkəzin direktoru sülhün təkcə hərbi əməliyyatların dayandırılması, sərhədlərin demarkasiyası, nəqliyyat yollarının açılması və ya diplomatik münasibətlərin qurulması anlamında olmadığını deyib: “Həqiqi və davamlı sülh, həmçinin cəmiyyətlər arasında etimadın bərpasını, keçmiş humanitar faciələrin aydınlaşdırılmasını və qurbanların hüquqlarının qorunmasını tələb edir. İtkin düşmüş azərbaycanlıların taleyinin naməlum qalması iki cəmiyyət arasında qarşılıqlı etimadın qurulmasına mane olan mühüm amildir”. Ramin Abdullayev AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri Ankara