Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, dövlət büdcəsindən birbaşa mənzil kirayəsi xərclərinin ödənilməsi (“mənzil kirayəsi üçün pul kompensasiyası”) ümumi əhali qrupları üçün deyil, konkret xidmət sahələri, vəzifə öhdəlikləri və xüsusi statusa malik şəxslər üçün nəzərdə tutulub.
Bu ödənişlər əsasən xidmət yeri dəyişdirilən, yaşayış sahəsi olmayan və ya xüsusi ərazilərdə fəaliyyət göstərən dövlət qulluqçuları və hərbi qulluqçulara şamil edilir.
Hərbi qulluqçular və xüsusi rütbəli əməkdaşlar
Qanunvericiliyə görə, xidmət yerində daimi və ya xidməti yaşayış sahəsi ilə təmin olunmayan həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularına (müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçuları istisna olmaqla), habelə hərbi təhsil müəssisələrinin ailəli kursantlarına müvəqqəti mənzil kirayəsi üçün hər ay pul kompensasiyası ödənilir. Eyni zamanda, müvafiq normativ aktlara uyğun olaraq, ehtiyatda və ya istefada olan, lakin mənzillə təmin olunmamış müəyyən kateqoriya hərbi qulluqçular da daimi yaşayış sahəsi verilənədək bu kompensasiyadan yararlanırlar.
Hüquq-mühafizə, prokurorluq, ədliyyə və gömrük orqanlarının işçiləri
Xidmət yerinin dəyişdirilməsi (başqa şəhər və ya rayona təyinat) ilə əlaqədar olaraq həmin ərazidə yaşayış yeri olmayan və mənzil kirayələməyə məcbur qalan prokurorluq və ədliyyə orqanlarının işçilərinə, gömrük orqanlarının vəzifəli şəxslərinə, eləcə də daxili işlər, fövqəladə hallar, dövlət təhlükəsizliyi və sərhəd xidməti orqanlarının müvafiq əməkdaşlarına dövlət hesabına kirayə pulu verilir. Bu kateqoriyalar üzrə ödənişlər işçinin ailə tərkibindən (hər bir ailə üzvünə görə əlavə faiz hesablanmaqla) və xidmət etdiyi yaşayış məntəqəsinin kateqoriyasından (Bakı, iri şəhərlər, rayon mərkəzləri və digər yaşayış məntəqələri) asılı olaraq Nazirlər Kabinetinin müəyyən etdiyi sabit tariflərlə tənzimlənir.
Rotasiya qaydasında təyin olunan dövlət qulluqçuları
“Dövlət qulluğu haqqında” Qanuna və Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarına əsasən, rotasiya qaydasında daimi yaşadığı inzibati ərazi vahidindən kənarda yerləşən dövlət orqanında vəzifəyə təyin olunan dövlət qulluqçularına yaşayış yeri ilə təmin olunmadıqları müddətdə aylıq pul kompensasiyası ödənilir.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə çalışan mütəxəssislər və dövlət işçiləri
Böyük Qayıdış proqramı və azad edilmiş ərazilərin bərpası çərçivəsində həmin ərazilərdə fəaliyyət göstərən dövlət orqanlarının əməkdaşlarına, habelə xüsusi güzəştlər şamil edilən sahələrdə (təhsil, səhiyyə, sosial xidmət və s.) çalışan mütəxəssislərə qeydiyyat ünvanı iş yerindən müəyyən məsafədən uzaqda yerləşdiyi və xidməti mənzillə təmin olunmadıqları halda aylıq kirayə kompensasiyası verilir.
Xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərən diplomatik xidmət əməkdaşları
“Diplomatik xidmət haqqında” Qanuna uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikasının xarici ölkələrdəki səfirliklərində, konsulluqlarında və beynəlxalq təşkilatlar yanındakı nümayəndəliklərində işləməyə göndərilən diplomatik xidmət əməkdaşlarının və onların ailə üzvlərinin xarici ölkədə mənzil kirayəsi xərcləri dövlət büdcəsi hesabına qarşılanır.
Mühüm hüquqi şərt
Bütün sadalanan kateqoriyalar üzrə kirayə kompensasiyasının ödənilməsi üçün əsas şərt şəxsin və onun ailə üzvlərinin xidmət (iş) yerinin yerləşdiyi inzibati ərazi vahidində mülkiyyətində yaşayış sahəsinin olmaması, dövlət tərəfindən xidməti mənzillə təmin edilməməsi və notariat qaydasında təsdiqlənmiş rəsmi mənzil kirayəsi müqaviləsinin müvafiq quruma təqdim edilməsidir. /yenisabah/