Rus askeri havacılığı, son iki ayda peş peşe yaşanan kazalar, teknik arızalar ve Ukrayna saldırılarıyla ağır kayıplar verdi. Son olarak dün Sibirya'nın Kemerovo bölgesinde düşen An-12 askeri nakliye uçağındaki 17 kişinin tamamının öldüğü bildirildi. Eylül sonunda Amur bölgesinde düşen nükleer silah taşıma kapasitesine sahip Tu-95 bombardıman uçağında altı asker hayatını kaybederken ekim ayında Voronej'de üç askerin bulunduğu helikopter düştü. Kaliningrad'da bir Su-30 savaş uçağı eğitim uçuşunda kaybedildi. Rus askeri blog yazarları, 11 Kasım'da Leningrad bölgesinde üç helikopterin daha düşmüş olabileceğini ileri sürdü. Ukrayna'nın hava üslerine düzenlediği saldırılar ise kayıpları artırdı. Ukraynalı askeri yayın Militarnyi'nin uydu görüntülerine dayanan araştırmasına göre Rusya yalnızca ekim ayında en az 11 uçak ve iki helikopter kaybetti. Kazaların nedenleri farklı olsa da savaşın yoğunluğu, bakım yükü ve hava savunma koordinasyonundaki sorunlar giderek daha fazla gündeme getiriliyor.
SİBİRYA'DA 7 KİŞİ ÖLDÜ
Novosibirsk'ten Kansk'a yedek parça taşıyan An-12, dün Kemerovo yakınlarında acil iniş yapmak isterken Yagunovo köyü çevresine düştü. Kyiv Post'un Rus Baza kanalına dayandırdığı habere göre uçuş sırasında motorlardan birinin bulunduğu bölümde yakıt sızıntısı ve yangın meydana gelmiş olabilir. Yakıt pompası ve hidrolik sistem arızaları da araştırılıyor. 29 Eylül'de Amur bölgesindeki Ukrainka Üssü'nden havalanan Tu-95 bombardıman uçağı Krasnoyarovo yakınlarında düştü; Rusya Savunma Bakanlığı altı kişinin öldüğünü, bir kişinin yaralandığını açıkladı. 1 Ekim'de Voronej'in Anninskiy ilçesinde düşen Mi-8 helikopterinde ise üç asker öldü. Rus askeri kaynaklarına göre helikopter, Ukrayna İHA'sı sanılarak bir Su-35 tarafından vurulmuş olabilir.
KALİNİNGRAD'DA SU-30 DÜŞTÜ
21 Ekim'de Kaliningrad bölgesinin Çernyahovsk ilçesinde bir Su-30 savaş uçağı eğitim uçuşu sırasında düştü. Rusya Savunma Bakanlığı, iki pilotun fırlatma koltuklarıyla kurtulduğunu açıkladı. Daha sonra ortaya çıkan görüntüler, uçağın başka bir savaş jetiyle havada çarpışmış olabileceği ihtimalini güçlendirdi. 29 Ekim'de Astrahan'daki Ahtubinsk Üssü'nde Rusya'nın beşinci nesil Su-57 savaş uçağı motor çalıştırma sırasında çıkan yangında imha oldu. Ukrayna istihbaratı düşük kaliteli jet yakıtından şüphelenirken teknik arızanın kesin nedeni açıklanmadı. 11 Kasım'da Leningrad bölgesinde ise Rus askeri blog yazarları iki Ka-52 ve bir Mi-8 helikopterinin kaybedilmiş olabileceğini, yedi askerin öldüğünü ileri sürdü. Rus makamları kayıpları doğrulamadı. Bazı kaynaklar helikopterlerin Ukrayna İHA'larına karşı yürütülen operasyon sırasında Rus hava savunması tarafından vurulduğunu öne sürdü.
UKRAYNA ÜSLERDE VURUYOR
Kazaların yanı sıra Rus uçakları hava üslerinde de imha ediliyor. Militarnyi'nin 6 Kasım'da yayımladığı uydu görüntüsü analizine göre 4 Ekim'de Adigey'deki Hanskaya Üssü'nde bir Su-34 ve bir Su-35, 15 Ekim'de Voronej'deki Borisoglebsk Üssü'nde dört Su-34, 29 Ekim'de Volgograd'daki Marinovka Üssü'nde iki Su-34 imha edildi. Aynı ay Luhansk bölgesinde bir Mi-8 helikopteri de Ukrayna İHA'larının hedefi oldu. 10 Kasım'da Novgorod bölgesindeki Staraya Russa uçak bakım tesisine düzenlenen saldırıda bir Il-76 nakliye uçağının hasar gördüğü bildirildi. 15 Kasım'da ise Ukrayna, Astrahan'daki Ahtubinsk test üssünü yeniden vurduğunu açıkladı.
NEDEN PEŞ PEŞE DÜŞÜYORLAR?
Rus askeri havacılığındaki sorunların tek bir nedeni bulunmuyor. CIA'ye yakınlığı dolayısıyla kamuoyunda “Gölge CIA” olarak bilinen RAND'ın kıdemli araştırmacısı Michael Bohnert'in analizine göre savaş uçaklarının yoğun kullanımı, gövdelerin ve motorların bakım ömrünü hızla tüketiyor. Sovyet döneminden kalan An-12 ve Tu-95 gibi uçakların yaşları da bakım ve yedek parça ihtiyacını artırıyor. Ukrayna'nın Rus rafinerilerine ve askeri tesislerine saldırıları, yakıt üretimi ve bakım altyapısı üzerindeki baskıyı büyütüyor. Diğer bir sorun ise Rus hava savunmasının kendi uçaklarını düşman İHA'larından ayırt edememesi ihtimali. The Insider'ın araştırmasına göre savaşın başlangıcından bu yana en az altı Ka-52 helikopteri dost ateşi sonucu kaybedildi. Araştırmaya göre Rusya'nın yeni uçak üretimi sürerken hem cephedeki kayıpları karşılaması hem de yaşlanan filosunun bakımını yürütmesi de gerekiyor.