Payızın gəlişi ilə hava temperaturunun dəyişməsi, günəşli saatların azalması və insanların qapalı məkanlarda daha çox vaxt keçirməsi soyuqdəymə və digər mövsümi infeksiyaların yayılmasını sürətləndirə bilər.
Bu dövrdə orqanizmin normal fəaliyyətini dəstəkləmək üçün düzgün və balanslı qidalanma xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, heç bir qida və ya vitamin xəstələnməyəcəyimizə zəmanət vermir. Bununla belə, zülal, vitamin və minerallarla zəngin qidalanma immun sisteminin normal fəaliyyətinə kömək edir.
Payız mövsümündə vitamin və antioksidantlarla zəngin meyvə-tərəvəzlərdən istifadə etmək faydalıdır. Xüsusilə C vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətində iştirak edir.
Mandarin, portağal, kivi, nar, xurma, feijoa, balqabaq, kök və ispanaq payız menyusuna daxil edilə bilər. Müxtəlif rəngli meyvə və tərəvəzlərdən istifadə etməklə orqanizmin fərqli qida maddələrinə olan ehtiyacını qarşılamaq mümkündür.
Gündəlik qidalanmada meyvə və tərəvəzlərin müxtəlifliyinə diqqət yetirmək, yalnız bir məhsula üstünlük verməmək tövsiyə olunur.
Zülal orqanizmin hüceyrələrinin və toxumalarının qurulması, bərpası, eləcə də immun sisteminin fəaliyyəti üçün vacibdir.
Payızda qidalanmaya yumurta, balıq, toyuq əti, süd məhsulları, mərcimək, noxud və lobya daxil etmək olar. Bu məhsullar həm zülal, həm də müxtəlif vitamin və minerallarla təmin edir.
Xüsusilə gün ərzində əsas yeməklərdə zülal mənbəyinin olması balanslı qidalanmanın mühüm şərtlərindən biridir.
Payız və qış aylarında günəş işığının azalması D vitamini səviyyəsinə təsir göstərə bilər. Bu vitamin immun sisteminin normal fəaliyyətində iştirak edir.
D vitamini yağlı balıq, yumurta sarısı və vitaminlə zənginləşdirilmiş bəzi məhsullarda mövcuddur. Lakin qida vasitəsilə kifayət qədər D vitamini almaq hər zaman mümkün olmaya bilər.
D vitamini əlavələrinin qəbuluna ehtiyac şəxsin sağlamlıq vəziyyətindən və risk faktorlarından asılıdır. Buna görə yüksək dozalı preparatları həkim məsləhəti olmadan qəbul etmək düzgün deyil.
Sink immun sisteminin normal fəaliyyəti üçün vacib minerallardan biridir. Onun çatışmazlığı orqanizmin müdafiə mexanizmlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Sinkin əsas mənbələri arasında ət, yumurta, balqabaq tumu, paxlalılar və bəzi çərəzlər yer alır. Bu məhsulları gündəlik menyuya daxil etmək orqanizmin mineral ehtiyaclarının qarşılanmasına kömək edə bilər.
Bağırsaq mikrobiotası immun sisteminin fəaliyyəti ilə əlaqəlidir. Liflə zəngin qidalar və bəzi fermentləşdirilmiş məhsullar bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyə bilər.
Tərəvəz, meyvə, tam taxıllar, yulaf, kefir və qatıq payız menyusunda yer ala bilər. Bununla yanaşı, şəkərli və yüksək dərəcədə emal olunmuş məhsulların həddindən artıq istifadəsini azaltmaq məsləhətdir.
Soyuq havalarda susuzluq hissi azala bilər. Buna baxmayaraq, orqanizmin mayeyə ehtiyacı davam edir.
Su, şəkərsiz çay və digər uyğun içkilər gündəlik maye qəbuluna daxil edilə bilər. Maye ehtiyacı insanın yaşından, fiziki aktivliyindən və sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir.
İmmunitetin normal fəaliyyəti yalnız qidalanmadan asılı deyil. Kifayət qədər yuxu, fiziki aktivlik, stressin idarə olunması və şəxsi gigiyena da mühüm rol oynayır.
Yetkinlərin əksəriyyəti üçün gecə 7–9 saat yuxu tövsiyə edilir. Əlləri müntəzəm yumaq, qapalı məkanları havalandırmaq və mövsümi qripə qarşı peyvənd barədə həkimlə məsləhətləşmək də infeksiyalardan qorunmağa kömək edə bilər.
