ABŞ-da mövcud yaşayış evlərinin alınması üzrə imzalanan müqavilələrin sayı rekord minimuma düşüb. Yüksək ipoteka faizləri və mənzil qiymətləri alıcıların fəallığını məhdudlaşdırmaqda davam edir.
ABŞ Milli Rieltorlar Assosiasiyasının (NAR) oktyabrın 20-də açıqladığı məlumatlara görə, 2026-cı ilin sentyabrında mənzil alqı-satqısı üzrə bağlanan ilkin müqavilələrin indeksi aylıq müqayisədə 7,3% azalaraq 66 bəndə enib.
Bu, statistikanın aparılmağa başlandığı 2001-ci ildən bəri qeydə alınan ən aşağı göstəricidir. Ötən ilin sentyabrı ilə müqayisədə isə müqavilələrin sayı 11,3% azalıb.
Bazar iştirakçıları daha mülayim azalma gözləyirdilər. Böyük Britaniyada yerləşən beynəlxalq xəbər agentliyi “Reuters”in sorğusunda iqtisadçılar göstəricinin cəmi 0,5% azalacağını proqnozlaşdırmışdılar.
Mənzil alışına maraq ABŞ-ın bütün regionlarında zəifləyib. Sentyabrda müqavilələrin sayı Qərb regionunda 9,2%, Cənubda 8,2%, Orta Qərbdə 6,5%, Şimal-Şərqdə isə 4,2% azalıb.
Azalmanın əsas səbəblərindən biri ipoteka kreditlərinin bahalaşmasıdır. ABŞ-da ipoteka maliyyələşdirilməsi sahəsində fəaliyyət göstərən “Freddie Mac” şirkətinin məlumatına görə, 30 illik sabit faizli ipoteka kreditlərinin orta faiz dərəcəsi 7,4%-ə yüksələrək son üç ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.
NAR-ın baş iqtisadçısı Lourens Yun bildirib ki, əmək bazarında məşğulluğun və gəlirlərin artması mənzil alışını dəstəkləyə bilsə də, ipoteka faizlərinin yüksəlməsi mənzillərin əlçatanlığına daha güclü təsir göstərir.
Qeyd edək ki, ilkin alqı-satqı müqavilələrinin indeksi gələcək mənzil satışlarının aparıcı göstəricilərindən hesab edilir. Belə müqavilələr adətən bir-iki ay ərzində yekun satış əməliyyatlarına çevrilir.
Buna görə sentyabr göstəricisinin kəskin azalması ABŞ-ın mənzil bazarında qarşıdakı aylarda da zəif aktivliyin davam edə biləcəyinə işarə edir.