İnsan orqanizmi hər saniyə milyonlarla mürəkkəb prosesin baş verdiyi, bir-biri ilə əlaqəli sistemlərdən ibarət möhtəşəm bioloji mexanizmdir. Biz gündəlik həyatımızı yaşayarkən ürəyimiz qanı bütün bədənə pompalayır, beynimiz məlumatları emal edir, gözlərimiz ətraf mühiti izləyir, sümüklərimiz bədənimizi qoruyur, yuxuda olduğumuz zaman belə orqanlarımız fəaliyyətini davam etdirir. Bu proseslərin əksəriyyəti bizim iradəmizdən asılı olmadan, avtomatik şəkildə həyata keçirilir. İnsan bədəninin imkanları ilə bağlı elə faktlar var ki, onları öyrəndikdə orqanizmin nə qədər mürəkkəb və heyrətamiz quruluşa malik olduğunu daha yaxşı anlayırıq. Insan bədəni haqqında ən maraqlı faktlardan biri beynin öz toxumasında ağrı reseptorlarının olmamasıdır. Yəni beynin özü birbaşa ağrı hiss edə bilmir. Bu, ilk baxışda təəccüblü görünə bilər. Çünki başımız ağrıyanda ağrının mənbəyinin beyin olduğunu düşünürük. Əslində isə baş ağrıları beynin ətrafındakı qişalar, qan damarları, sinirlər, baş dərisi və digər ağrıya həssas strukturlarla əlaqəli ola bilər. Beyin ağrını emal edən əsas orqan olsa da, öz toxumasında ağrı reseptorları olmadığı üçün birbaşa ağrı hiss etmir. Məhz buna görə bəzi beyin əməliyyatları zamanı xəstə ayıq saxlanıla və cərrahlar onun reaksiyalarını izləyə bilirlər. Bununla belə, əməliyyat zamanı baş dərisi və digər ağrıya həssas toxumalar üçün anesteziya tətbiq edilir. İnsan gözləri də təbiətin yaratdığı ən mürəkkəb optik sistemlərdən biridir. Sağlam insan görmə sistemi milyonlarla rəng çalarını və onların arasındakı incə fərqləri ayırd edə bilir. Gözün torlu qişasında yerləşən xüsusi hüceyrələr – konuslar rəngləri görməyimizə imkan yaradır. Bu hüceyrələr əsasən qırmızı, yaşıl və mavi işıq diapazonlarına həssasdır. Beyin isə həmin siqnalları birləşdirərək müxtəlif rəngləri və çalarları qavrayır. İşığın gücü, ətraf mühit və görmə şəraiti də rəngləri necə qəbul etməyimizə təsir göstərir. Maraqlıdır ki, insanların rəngləri ayırd etmək qabiliyyəti eyni deyil. Bəzi görmə pozğunluqları, xüsusilə daltonizm, müəyyən rənglərin fərqləndirilməsini çətinləşdirə bilər.İnsan bədəninin təbii müdafiə sistemində sümüklər də mühüm rol oynayır. Sümüklər yalnız bədənə forma vermir, həm də daxili orqanları qoruyur, hərəkət etməyimizə kömək edir və əzələlər üçün dayaq rolunu oynayır. Onların quruluşu olduqca maraqlıdır: sümük toxuması həm möhkəm, həm də müəyyən dərəcədə elastikdir. Tərkibindəki mineral maddələr, xüsusilə kalsium və fosfat sümüklərə sərtlik, kollagen isə elastiklik verir. Bu xüsusiyyətlər sayəsində sümük toxuması gündəlik fiziki yüklərə tab gətirə bilir. Bəzən sümüklərin çəkisinə nisbətən poladdan daha möhkəm olduğu deyilsə də, bu müqayisə materialların müxtəlif mexaniki xüsusiyyətlərini nəzərə almadan tam doğru hesab edilə bilməz. Bununla belə, insan skeletinin yüngüllüyü və möhkəmliyi onun nə qədər səmərəli qurulduğunu göstərir.İnsan ürəyi isə həyat boyu fasiləsiz işləyən ən vacib orqanlardan biridir. Orta hesabla ürək gündə təxminən 100 min dəfə döyünür. Bu rəqəm insanın yaşından, fiziki aktivliyindən, emosional vəziyyətindən və sağlamlıq durumundan asılı olaraq dəyişə bilər. Ürək hər döyüntü zamanı qanı damarlar vasitəsilə orqanlara və toxumalara ötürür. Beləliklə, hüceyrələr oksigen və qida maddələri ilə təmin olunur, karbon qazı və maddələr mübadiləsi nəticəsində yaranan digər tullantıların daşınması həyata keçirilir. İnsan fiziki fəaliyyət göstərdikdə və ya həyəcanlandıqda ürək döyüntüləri sürətlənir. İstirahət zamanı isə adətən yavaşlayır. Bütün bunlar ürəyin orqanizmin ehtiyaclarına uyğunlaşaraq fəaliyyətini tənzimlədiyini göstərir.İnsan bədəni haqqında daha bir maraqlı həqiqət isə yuxu zamanı beynin fəaliyyətini dayandırmamasıdır. Bir çoxları yuxuya getdikdə beynin də tamamilə dincəldiyini düşünür. Əslində isə yuxu zamanı beynin fəaliyyəti davam edir, sadəcə onun iş rejimi dəyişir. Bəzi beyin sahələri aktivliyini azaldır, digərləri isə müxtəlif prosesləri həyata keçirməyə davam edir. Yuxu zamanı yaddaşın möhkəmlənməsi, gün ərzində əldə edilən məlumatların emalı, emosiyaların tənzimlənməsi və sinir sisteminin bərpası kimi mühüm proseslər baş verir. Xüsusilə yuxunun REM mərhələsində beyin fəaliyyəti artır, gözlər sürətlə hərəkət edir və yuxular daha canlı ola bilir. Eyni zamanda, dərin yuxu mərhələləri bədənin fiziki bərpası və enerji balansının qorunması üçün əhəmiyyətlidir.Bütün bu faktlar göstərir ki, insan orqanizmi bizim fərqində olmadığımız saysız-hesabsız prosesləri eyni vaxtda idarə edir. Biz yatarkən beyin fəaliyyətini davam etdirir, ürək qan dövranını təmin edir, gözlərimiz milyonlarla rəng çalarını ayırd edə bilir, sümüklərimiz bədənimizi qoruyur, sinir sistemi isə bütün bu orqanların fəaliyyətini əlaqələndirir. Ən maraqlısı isə odur ki, bu mürəkkəb sistemlərin böyük hissəsi bizim onları şüurlu şəkildə idarə etməyimizə ehtiyac duymadan işləyir. Turan
Bu gün
3850 xəbər bu gün
İnterpolun Azərbaycandakı Milli Mərkəzi Bürosu tərəfindən beynəlxalq axtarışa verilən və yeri Türkiyədə müəyyən edilən daha bir şəxsin noyabrın 19-da Azərbaycana ekstradisiyası həyata keçirilib. Bu barədə Bizim.Media-ya…
Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin direktoru Eşqi Bağırovun müvafiq əmri ilə İlhamə Abdullayeva Sumqayıt Regional Təhsil İdarəsinin müdiri vəzifəsindən azad edilərək Təhsil Agentliyinin şöbə müdiri…
Beynəlxalq axtarışda olan şəxs Türkiyə Respublikasında tutularaq Azərbaycan Respublikasına ekstradisiya edilib. Bu barədə Ədliyyə Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, interpolun Azərbaycan Respublikasındakı Milli…
Beynəlxalq axtarışda olan Azərbaycan vətəndaşı Türkiyədə tutularaq Bakıya ekstradisiya edilib. Bu barədə Ədliyyə Nazirliyi məlumat yayıb.Bildirilib ki, İnterpolun Azərbaycan Milli Mərkəzi Bürosu tərəfindən beynəlxalq…
Dünyada axtarışda olan şəxs tutulub. Bu barədə Türkiyə DİN-i məlumat yayıb.Məlumata görə,İnterpolun 60 fərqli cinayətdə iştirak etdiyi üçün axtarışa verdiyi "yeni nəsil mütəşəkkil cinayətkar qruplaşması"nın lideri Emre…
İnterpolun Azərbaycandakı Milli Mərkəzi Bürosu tərəfindən beynəlxalq axtarışa verilən və yeri Türkiyədə müəyyən edilən daha bir şəxsin noyabrın 19-da Bakıya ekstradisiyası həyata keçirilib. Bu barədə Ədliyyə…
Yaponiya və Hindistan hərbi sahədə və müdafiə sənayesində əməkdaşlığı genişləndirmək barədə razılığa gəliblər. Bu barədə "Associated Press" məlumat yayıb. Razılaşma hər iki ölkənin xarici işlər və müdafiə nazirlərinin…
Bakı, 19 noyabr, AZƏRTAC Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən xarici dövlətlərin aidiyyəti qurumları ilə beynəlxalq axtarışa verilmiş, cinayət törədilməsində ittiham olunan şəxslərin tutularaq ölkəmizə gətirilməsi ilə bağlı…
Noyabrın 19-da Türkmənistanın Avaza şəhərində MDB Parlamentlərarası Assambleyasının Şura iclası keçirilib. Bu barədə Sfera.az -a Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən məlumat verilib. Bildirilib ki…
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb. Sfera.az paylaşımı təqdim edir:
Bakının küçələri təkcə ünvanlardan ibarət deyil. Onların hər biri şəhərin keçmişindən bir iz, unudulmuş hadisələrdən bir xatirə daşıyır. Bəzi küçələrin adları məşhur şəxsiyyətlərlə, bəziləri qədim sənətlərlə, digərləri…
Anthropic səhmləri Nasdaq birjasında 111,50 dollar səviyyəsində ticarətə başlayıb. Bu, bir gün əvvəl axşam IPO zamanı müəyyən edilmiş qiymətdən 34% yüksəkdir. Bloomberg yazır ki, şirkətin səhmləri ANT tikeri ilə ticarət…
ABŞ-da keçirilən aralıq seçkilərindən sonra Respublikaçılar Partiyası üçün diqqətçəkən nəticə Alyaskadan gəlib. Respublikaçı konqresmen Nik Beqiç…
"Baykar" şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş Türkiyənin ilk pilotsuz döyüş təyyarəsi "Kızılelma" qəbul sınaqlarını uğurla başa vurduqdan sonra təhlükəsizlik qüvvələrinə təhvil verilib.
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Nazirlər Kabinetinin iclasından sonra keçirdiyi brifinq zamanı özündən çıxaraq sual verən jurnalisti təhqir edib. Daha sonra ona qarşı məhkəmə iddiası qaldırmaq üçün səbəb…
Türkiyənin milli imkanlarla hazırladığı ilk pilotsuz qırıcı təyyarəsi “KIZILELMA” uğurla tamamlanan qəbul sınaqlarından sonra ölkənin Hərbi Hava Qüvvələrinə təhvil verilib. Yenicag.az xəbər verir ki, “Baykar” şirkətinin…
"Fransa rəsmilərinin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması və Azərbaycanın 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Qarabağda həyata keçirdiyi lokal antiterror tədbirləri ilə bağlı bəyanatlarını, şübhəsiz ki, daha…
Qaxda baş vermiş yol-nəqliyyat hadisəsində dörd yeniyetmə xəsarət alıb.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb. News24.az paylaşımı təqdim edir:
Noyabrın 19-da Türkmənistanın Avaza şəhərində MDB Parlamentlərarası Assambleyasının Şura iclası keçirilib. Bu barədə Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən məlumat verilib. Milli Məclisin sədri…
Noyabrın 19-da Türkmənistanın Avaza şəhərində MDB Parlamentlərarası Assambleyasının Şura iclası keçirilib. Bu barədə Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Milli…
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb. Moderator.az paylaşımı təqdim edir:
Prezident İlham Əliyevin gəlini Alyona Əliyeva rəsmi "Instagram" hesabında Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib. Paylaşımda deyilir: "Bu gün Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasında uşaqların iştirakı ilə bir-birindən…
Bakı. Trend: 8 Noyabr – Zəfər Gününün altıncı ildönümü münasibətilə Türkiyənin İstanbul şəhərində “Bir Zəfər, iki şəhər” adlı konsert proqramı təşkil olunub. Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən…
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında noyabrın 19-da Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb. Paylaşımda qeyd edilib: "Prezident İlham…
Noyabrın 19-da elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) yeni rektoru Məleykə Abbaszadəni universitetin kollektivinə təqdim edib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb. Videoçarxı Prezidentin Mətbuat Xidməti hazırlayıb. Sözügedən videoçarxı təqdim…
Ukraynanın Xarkov vilayətinin İzyum şəhərinə endirilən zərbə nəticəsində xəsarət alanların sayı 21 nəfərə yüksəlib. Bu barədə Xarkov Vilayət Hərbi Administrasiyasının rəhbəri Oleq Sinequbov məlumat verib. Bildirilib ki…
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb. Modern.az paylaşımı təqdim edir: ...
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb....
Çempionlar Liqasının liqa mərhələsində "Sabah" və "Barselona" arasında keçiriləcək oyuna müxtəlif ölkələrdən azarkeşlər bilet əldə ediblər. Bakı klubunun sosial şəbəkə hesabında yayılan məlumata əsasən, qarşılaşmanı…
Moskvanın Pokrovski bulvarında yerləşən Ali İqtisadiyyat Məktəbinin (AİM) binasından insanlar təxliyə olunur. Bu barədə "Ostorogno Novosti" Telegram kanalı şahidlərə istinadən məlumat verib.Təxliyənin səbəbi…
Hollandiya Heerenveendə keçiriləcək Sürət Konkisi üzrə Dünya Kuboku mərhələsi üçün demək olar ki, bütün Rusiya nümayəndə heyətinə viza verməkdən imtina edib. Niderland Kral Konkisürmə İttifaqı Rusiya idmançılarını…
В сентябре расходы Азербайджана на закупку российской пшеницы выросли на 77%. За месяц страна потратила на зерно из РФ $38,84 млн, а объем поставок увеличился на 61% — до 203 тыс. тонн.
На страницах Президента Ильхама Алиева в социальных сетях опубликован видеоматериал об официальном визите 19 ноября в Социалистическую Республику Вьетнам. Как передает Day.Az, в публикации отмечается: "Президент Ильхам…
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında noyabrın 19-da Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb. Paylaşımda qeyd edilib: "Prezident İlham Əliyev Vyetnamda rəsmi səfərdədir".
Делегация во главе с заместителем командующего Силами обороны Грузии генерал-майором Ираклием Чичинадзе находится с визитом в нашей стране для участия в Дне высокопоставленных наблюдателей совместных компьютерных…
19 ноября в городе Аваза в Туркменистане состоялось заседание Совета Межпарламентской ассамблеи СНГ. Как передает Day.Az, об этом сообщили в отделе по связям с прессой и общественностью Милли Меджлиса Азербайджана…
Azərbaycan Prezidenti
Stiven Çun
Noyabrın 19–20-də İrəvanda "İtkin düşmüş şəxslərin taleyi: humanitar dialoq və əməkdaşlıq" mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan iki ölkənin əməkdaşlığını itkinlərin taleyinin…
Bakı, 19 noyabr, AZƏRTAC Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnam Sosialist Respublikasına rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb.AZƏRTAC paylaşımı təqdim edir.