İnsulin dirənci yalnız şəkərli diabetin yaranması ilə əlaqəli problem deyil, eyni zamanda ürək-damar sisteminin sağlamlığına da ciddi təsir göstərə bilən metabolik pozğunluqdur. Orqanizmdə insulinə qarşı həssaslığın azalması uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda arterial təzyiqin yüksəlməsinə, xolesterin və triqliserid balansının pozulmasına, damar divarlarında aterosklerotik dəyişikliklərin sürətlənməsinə səbəb ola bilər. Nəticədə infarkt, koronar damar xəstəlikləri və ürək çatışmazlığı kimi ciddi problemlərin yaranma ehtimalı arta bilər.Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən kardioloq-terapevt İslam Əziz bildirib ki, insulin dirənci yüksək olan şəxslərdə ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riski xüsusi diqqət tələb edir. Onun sözlərinə görə, insulin dirənci uzun müddət davam etdikdə orqanizmdə bir sıra metabolik dəyişikliklər baş verir və bu dəyişikliklər tədricən ürək-damar sisteminə mənfi təsir göstərir.Həkim qeyd edib ki, insulin dirənci zamanı hüceyrələrin insulin hormonuna cavabı zəifləyir. Normal şəraitdə insulin qlükozanın qandan hüceyrələrə keçməsinə və enerji kimi istifadə olunmasına kömək edir. Lakin insulin dirənci yarandıqda hüceyrələr bu hormona əvvəlki kimi həssas reaksiya vermir. Nəticədə mədəaltı vəzi qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləmək üçün daha çox insulin ifraz etməyə məcbur qalır. Bu vəziyyət uzun müddət davam etdikdə qanda insulin səviyyəsinin yüksəlməsi və digər metabolik pozğunluqlar meydana çıxa bilər.İslam Əzizin sözlərinə görə, insulin dirəncinin ürək-damar sisteminə təsiri bir neçə istiqamətdə özünü göstərir. İlk növbədə, bu vəziyyət arterial hipertenziyanın, yəni yüksək qan təzyiqinin yaranması və ya mövcud təzyiq probleminin ağırlaşması ilə əlaqəli ola bilər. İnsulin dirənci zamanı orqanizmdə damarların fəaliyyətinə, böyrəklərin natrium və maye balansını tənzimləməsinə, eləcə də damar tonusuna təsir edən mexanizmlərdə dəyişikliklər baş verir. Bu proseslər arterial təzyiqin yüksəlməsinə şərait yarada bilər.Kardioloq vurğulayıb ki, yüksək arterial təzyiq uzun müddət davam etdikdə ürək daha çox yüklənir. Ürək qanı damarlar vasitəsilə dövr etdirmək üçün daha çox güc sərf etməli olur. Zamanla bu vəziyyət ürək əzələsinin qalınlaşmasına, damarların zədələnməsinə və ürək-damar xəstəlikləri riskinin artmasına gətirib çıxara bilər.İnsulin dirəncinin digər mühüm təsiri aterosklerotik proseslərin sürətlənməsi ilə bağlıdır. Ateroskleroz damarların daxili divarında yağlı maddələrin, xüsusilə xolesterin tərkibli lövhələrin toplanması nəticəsində damarların daralması və elastikliyini itirməsi prosesidir. İnsulin dirənci olan şəxslərdə bu prosesə şərait yaradan metabolik dəyişikliklər daha çox müşahidə oluna bilər. Nəticədə qan damarlarında daralmalar yaranır, qan dövranı zəifləyir və orqanların oksigenlə təmin olunması çətinləşir.Həkim bildirib ki, insulin dirənci çox vaxt dislipidemiya ilə də müşayiət olunur. Bu zaman qanda triqliseridlərin və aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin, yəni şərti olaraq "pis xolesterin" adlandırılan göstəricinin yüksəlməsi, yüksək sıxlıqlı lipoproteinlərin – "yaxşı xolesterin"in isə azalması müşahidə edilə bilər. Belə lipid dəyişiklikləri aterosklerozun inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Xüsusilə triqliseridlərin yüksək, yaxşı xolesterinin isə aşağı olması ürək-damar riskinin qiymətləndirilməsində mühüm göstəricilərdən hesab olunur.İslam Əziz qeyd edib ki, bu dəyişikliklər nəticəsində ürəyin tac damarlarının daralması və tutulması ehtimalı artır. Tac damarları ürək əzələsini qan və oksigenlə təmin edir. Həmin damarlarda aterosklerotik lövhələrin yaranması qan axınını məhdudlaşdıra, bəzi hallarda isə damarların tam tutulmasına səbəb ola bilər. Bu proses koronar arteriya xəstəliyinin inkişafına, stenokardiya tutmalarına və miokard infarktına gətirib çıxara bilər.Kardioloqun sözlərinə görə, insulin dirəncinin təhlükəsi yalnız damarların zədələnməsi ilə məhdudlaşmır. Bu metabolik pozğunluq ürək əzələsinin özündə də müəyyən dəyişikliklərə səbəb ola bilər. İnsulinə həssaslığın azalması ürək hüceyrələrində enerji mübadiləsinə təsir göstərir. Ürək əzələsi enerji əldə etmək üçün müxtəlif mənbələrdən istifadə edir. Metabolik tarazlığın pozulması isə bu prosesin səmərəliliyini azalda, ürək əzələsinin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.Belə dəyişikliklər uzun müddət davam etdikdə ürəyin quruluşunda və funksiyasında pozğunluqlar yarana bilər. Xüsusilə artıq çəki, yüksək arterial təzyiq, şəkərli diabet və koronar damar xəstəlikləri ilə birlikdə müşahidə olunan insulin dirənci ürək çatışmazlığı riskini artıra bilər. Ürək çatışmazlığı zamanı ürək orqanizmin ehtiyac duyduğu qanı lazımi səviyyədə pompalaya bilmir. Nəticədə xəstədə təngnəfəslik, tez yorulma, ayaqlarda şişkinlik və fiziki fəaliyyətə dözümlülüyün azalması kimi əlamətlər meydana çıxa bilər.Həkim əlavə edib ki, insulin dirənci ürək-damar xəstəliklərindən başqa, orqanizmdə bir sıra digər problemlərin də yaranması ilə əlaqəlidir. Bu vəziyyət artıq çəki və piylənmə, xüsusilə qarın nahiyəsində piylənmə, qaraciyərdə yağ toplanması və şəkərli diabetin inkişafı ilə sıx əlaqədədir. Qaraciyərdə piylənmə, yəni metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatotik qaraciyər xəstəliyi də insulin dirənci ilə birlikdə müşahidə oluna bilər.İnsulin dirənci və piylənmə fonunda orqanizmdə xroniki aşağı səviyyəli iltihabi proseslər də güclənə bilər. Bu isə yalnız damar sisteminə deyil, digər toxuma və orqanlara da təsir göstərir. Artıq çəkinin oynaqlara əlavə yük yaratması isə xüsusilə diz və bud-çanaq oynaqlarında mövcud problemləri ağırlaşdıra, osteoartritin inkişafını sürətləndirə bilər. Beləliklə, insulin dirənci bir çox orqan sisteminə təsir göstərən kompleks metabolik problemdir.Kardioloq-terapevt vurğulayıb ki, insulin dirənci olan şəxslər bu vəziyyətə laqeyd yanaşmamalı və mütəmadi tibbi nəzarətdən keçməlidirlər. Xüsusilə artıq çəkisi, qarın piylənməsi, yüksək arterial təzyiqi, qanda triqliserid və xolesterin göstəricilərində dəyişiklikləri olan şəxslərin metabolik sağlamlıqlarını yoxlatdırmaları vacibdir. Qanda qlükoza və HbA1c göstəricilərinin, lipid profilinin, arterial təzyiqin və digər zəruri göstəricilərin həkim tərəfindən qiymətləndirilməsi risklərin vaxtında müəyyənləşdirilməsinə kömək edir.İslam Əziz hesab edir ki, insulin dirəncinin idarə olunmasında həyat tərzinin dəyişdirilməsi mühüm rol oynayır. Düzgün və balanslı qidalanma, şəkərli içkilərin və həddindən artıq emal olunmuş qidaların məhdudlaşdırılması, müntəzəm fiziki aktivlik və artıq çəkinin azaldılması insulinə həssaslığın yaxşılaşmasına kömək edə bilər. Bununla yanaşı, yanaşı xəstəliklər mövcud olduqda onların da vaxtında müalicəsi vacibdir. Dərman müalicəsi isə yalnız həkim göstərişi əsasında aparılmalıdır.Həkim sonda bildirib ki, insulin dirənci uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda gələcəkdə ciddi ürək-damar problemlərinin yaranmasına zəmin hazırlaya bilər. Buna görə də bu vəziyyət yalnız qanda şəkərin yüksəlməsi ehtimalı kimi qiymətləndirilməməli, ürək və damar sağlamlığı baxımından da nəzərə alınmalıdır. İnsulin dirəncinin erkən müəyyənləşdirilməsi, metabolik göstəricilərin nəzarətdə saxlanılması və risk faktorlarının aradan qaldırılması infarkt, koronar arteriya xəstəliyi və ürək çatışmazlığı ehtimalının azaldılmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.Nigar
Bu gün
139 xəbər bu gün
Həftədə 30 dəqiqədən çox mobil telefonla danışmaq yüksək qan təzyiqi (hipertoniya) riskini 12 faiz artırır. Bu barədə Çin alimlərinin apardığı araşdırmada bildirilib. Tədqiqatın nəticələri “European Heart Journal…
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ukrayna ilə bağlı qərarlar qəbul edərkən Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin mövqeyini nəzərə almadan hərəkət etmək niyyətində olmadığını bildirib.
Braziliya Prezidenti Luis İnasio Lula da Silva altıgünlük iş həftəsinin ləğvi və beşgünlük iş həftəsinə keçid haqqında fərmanı təsdiqləyib. Bu barədə G1 portalı ölkənin rəsmi qəzetinə istinadən məlumat yayıb…
Avropa Komissiyası Rusiyada yaşayan şəxslərin "Erasmus+" tələbə mübadiləsi proqramında iştirakını qadağan edib. Bu barədə proqramın 2027-ci il üçün təlimatında bildirilir. Qadağa vətəndaşlığından asılı olmayaraq Rusiyada…
Ermənistan və Türkiyə Marqara sərhəd-keçid məntəqəsi istiqamətində ikinci körpünün tikintisini planlaşdırırlar. Ermənistan KİV-i xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan hökumətinin iclasında ölkənin xarici işlər və…
ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Cared Kuşner Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həlli üzrə Vaşinqtonun və avropalı tərəfdaşların mövqelərinin uzlaşdırılmasında irəliləyiş əldə edildiyini bildirib. “The Guardian” xəbər verir…
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ukrayna ilə bağlı qərarların qəbulunda ölkə Prezidenti Volodimir Zelenskinin mövqeyini nəzərə alacağını bildirib. Tramp bu barədə NBC telekanalına müsahibəsində danışıb. “Mən onsuz heç nə…
“The Touchline” 2026-cı ildə dünyanın ən yüksək gəlir əldə edən futbolçularının reytinqini açıqlayıb. Siyahıya Səudiyyə Ərəbistanının “Əl-Nəsr” klubunun portuqaliyalı hücumçusu Kriştianu Ronaldo başçılıq edir. Onun illik…
Yeməkdən sonra bəzi gündəlik vərdişlər sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər xüsusilə dişləri dərhal fırçalamaq, uzanmaq və intensiv fiziki fəaliyyətlə məşğul olmaqdan çəkinməyi tövsiyə edirlər.
Сегодня звезды гороскопа обещают, что эмоции будут переменчивы, как ветер, но несмотря на эту переменчивость, они могут достигать огромной силы - у кого-то разрушительной, у кого-то созидательной, как повезет. День…
Ömər Bolat
Natəvan küçəsində
İran ABŞ və Böyük Britaniya bazasının yerləşdiyi Dieqo-Qarsiya adası yaxınlığında 4500 kilometr məsafəyə çatan raketlərini sınaqdan keçirib.
Noyabrın 19-u üç bürc üçün dönüş nöqtəsi olacaq Bu cümə axşamı Mars, Hironla üçlük təşkil edəcək və daha sakit bir həyata yol açacaq. Astroloqların sözlərinə görə, planetar təsir şübhələri kənara qoymağa və nəhayət…
Göyçayda ölümlə nəticələnən ağır yol qəzası baş verib. Hadisə rayonun Natəvan küçəsində qeydə alınıb. Belə ki, hərəkətdə olan “VAZ-2107” markalı avtomobil idarəetmədən çıxaraq hasara çırpılıb. Nəticədə nəqliyyat…
"İran bir müddət əvvəl Hind okeanında yerləşən Dieqo-Qarsiya adası ərazisində 4 500 kilometrədək məsafədəki hədəfləri vura bilən raketlərinin imkanlarını nümayiş etdirib".
Sabah Heydər Əliyev prospektinin Koroğlu metro stansiyası istiqamətində yerləşən yan yolunda kommunikasiya baxış quyularında təmir işləri aparılacaq. Bu barədə Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi (AAYDA)…
Bakı, 20 noyabr, AZƏRTAC Hörmüz boğazının şərqində tanker dəniz minasına dəydikdən sonra alovlanıb.AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə İran mediası məlumat yayıb.İran Hərbi Dəniz Qüvvələrinin məlumatına görə, hadisə…
Təbrizdə azərbaycanlı hakim İbrahim Sadiqinin, həyat yoldaşının və kiçik oğlunun qətl səbəbi məlum olub. "Azad İran" teleqram kanalına istinadən, Şərqi Azərbaycan əyalətinin prokurorunun sözlərinə görə, qətlin icraçısı…
Almaniya Kansleri Fridrix Mertz Ukrayna münaqişəsinin nizamlanmasında irəliləyiş əldə olunacağı təqdirdə Rusiyaya qarşı sanksiyaların mərhələli şəkildə ləğv edilə biləcəyini bildirib. Mertz bu barədə Berlində Ukrayna…
“Ermənistan Konstitusiyasına dəyişiklik ediləcəyi təqdirdə Azərbaycanla sülh müqaviləsi bir neçə gün ərzində imzalana bilər”. “Sputnik Armenia” xəbər verir ki, bunu Ermənistanın Təhlükəsizlik Şurasının katibi kimi təqdim…
Moskvada İkinci Qərb Dairə Hərbi Məhkəməsi Moskva vilayətindən olan 10-cu sinif şagirdini terror aktı törətməkdə təqsirli bilərək, cəzasını tərbiyə koloniyasında çəkməklə 5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edib. Hökm…
2030-cu illərin ortalarınadək islam dininin xristianlığı geridə qoyaraq dünyanın ən böyük dininə çevriləcəyi gözlənilir. "Pew" Araşdırmalar Mərkəzi noyabrın 18-də belə bir proqnoz açıqlayıb. Bunun əsas səbəbi müsəlman…
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı növbəti addımlar barədə danışıb. Tramp “Fox News” telekanalına müsahibəsində deyib ki, qarşıdan yeni il gəlir və yanvarın 1-dən sonra nə olacağını görəcəklər. “Onlar çox…
Göyçay rayonunda ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib.
Azərbaycanın Estoniyadakı səfiri Nemət Nağdəliyev etimadnaməsini bu ölkənin Prezidenti Ülla Madiseyə təqdim edib. Yenicag.az-ın məlumatına görə, diplomat bu barədə “facebook” səhifəsində bildirib. Görüş zamanı tərəflər…
Bu gün - noyabrın 20-i Ağdam Şəhəri Günüdür. Redaktor.az-ın xəbərinə görə, şəhərin erməni işğalçılarından təmizlənməsindən altı il ötür. Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı parlaq qələbə...
PSJ-nin hücumçusu Ferran Torresin qış transfer pəncərəsində Madrid “Atletiko”suna keçəcəyi ilə bağlı xəbərlər gündəmə gəlib. Lakin Paris klubu ispaniyalı futbolçunun yanvarda satışa çıxarılacağı barədə məlumatları təkzib…
Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə keçirilən cüdo üzrə gənclər arasında dünya çempionatında Azərbaycan millisinin üzvü Məhəmməd Musayev bürünc medal qazanıb. -66 kq çəki dərəcəsində mübarizə aparan cüdoçumuz yarışa 1/16…
Ученые из Университетского колледжа Лондона выяснили, что истончение определённого слоя сетчатки связано с фибрилляцией предсердий - нарушением сердечного ритма, которое повышает риск инсульта и сердечной…
Исполняется 120 лет со дня рождения выдающегося учёного, народного художника Лятифа Керимова, чьи исключительные заслуги сыграли важную роль в развитии азербайджанского коврового искусства, его научном изучении и…
В Хельсинки при организации "Дома Азербайджана" и поддержке Государственного комитета по работе с диаспорой Азербайджана состоялись выставка и научные обсуждения на тему "Повседневная жизнь североевропейских эмигрантов…
Ekvadorda
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Çin lideri Si Cinpin dünya siyasətində mühüm hadisə kimi qiymətləndirilən üçtərəfli görüş keçiriblər. Tarixi danışıqlarda nüvə silahlarının azaldılması…
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla bağlı gələcək addımlar barədə qərar qəbul etməyə tələsmədiyini bildirib. Bu barədə Donald Tramp Vaşinqtona uçarkən təyyarənin göyərtəsindən İsrail…
PSJ komandanın kapitanı Markinyosun gələcəyi ilə bağlı qərar qəbul edib. Bu barədə “RMC Sport” məlumat yayıb. PSJ təcrübəli futbolçunu komandada saxlamaq qərarına gəlib. Paris klubu 32 yaşlı braziliyalı müdafiəçiyə…
Hasarlanmış ərazidə 1 aya yaxındır ki iş gedir, amma nə tikildiyi sakinlərə tam bəlli deyil... Görüntülər paytaxtın Sabunçu qəsəbəsi, İlyas Aslanov küçəsi 101 ünvanındandır. Sosial şəbəkələrdə yayılan məlumatlarda isə…
Gəncədə Milli Qəhrəmanın oğlu avtomobil qəzasına düşüb. Oxu.Az-a istinadən, şəhərin Yeni Gəncə qəsəbəsi ərazisində minik avtomobili idarəetmədən çıxaraq yol kənarındakı ağaca çırpılıb. Hadisə nəticəsində sürücü, 1991-ci…
Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) yeni rektoru Məleykə Abbaszadəni universitetin kollektivinə təqdim edib. Təqdimat mərasimində Emin Əmrullayev BDU-nun Azərbaycanın ali təhsil…
UEFA Çempionlar Liqasının Liqa mərhələsinin 5-ci turunda keçiriləcək “Sabah” – “Barselona” qarşılaşmasına dünyanın 74 ölkəsindən azarkeşlər bilet alıb. Bu barədə Masazır təmsilçisi sosial şəbəkə hesabında məlumat yayıb…
"Ermənistan Konstitusiyasına dəyişiklik edildikdən sonra Azərbaycanla sülh sazişi bir neçə gün ərzində imzalana bilər.