26 yıldır bitmeyen tartışma

Kökeni çeyrek asır öncesine dayanan tartışma yeniden alevlendi. Yılmaz Güney'in lümpen olup olmadığına ilişkin tartışmaya Tarık Akan 2000'de nokta koyduğunu düşünüyordu. Ne var ki Akan'ın sağlığında olduğu gibi vefatından yıllar sonra da bu konu gündeme gelmeye devam ediyor

"Yılmaz Güney lümpendi" tartışması periyodik olarak yeniden alevlenen, adeta kronikleşmiş bir kısır döngü olmaya devam ediyor.

* Lümpen: Kökeni Almanca olan bu kelime ayaktakımı anlamına geliyor.

Bu kısır döngü tartışma beni ister istemez çeyrek asır geriye, tam 26 yıl öncesine, 6 Şubat 2000’e götürdü. Bugün kronikleşen bu ezberin henüz yeni yeni yüksek sesle seslendirilmeye başlandığı o günlerde, bu konuda kapısı ilk çalınması gereken isimlerin başında Tarık Akan geliyordu. Ancak ne kadar arandıysa, ne kadar ısrar edildiyse her defasında nezaketle ama keskin bir mesafeyle reddediyordu. Ben de defalarca aradım, her defasında "Hayır, bu konuda konuşmak istemiyorum, çok gereksiz bir tartışma" dedi.

Yılmaz Güney (1937-1984)

5 Şubat 2000'de şansımı bir kez de yüz yüze konuşarak denemek üzere Bakırköy'deki sahibi olduğu Taş İlkokulu'na gittiğimde, sekreteri çocuklarıyla birlikte tatil için Uludağ’a gittiğini söyledi. Ertesi gün soluğu Uludağ'da aldım. Zirveye vardığımda hangi otelde kaldığını öğrenip telesiyejin önüne dikildim. Bir süre sonra kayak takımlarıyla çıkageldi; "Tarık ağabey, ben geldim. Herkes konuştu bir tek siz konuşmadınız. Asıl sizin konuşmanız gerekir" dediğimde yüzündeki o karakteristik tebessümle karışık öfke hâlâ hafızamdadır; "Hergele, boşuna zahmet edip gelmişsin. Konuşmayacağım."

Tarık Akan, telesiyeje binip tepeye doğru çıkarken ben hemen arkasındaki sepete atladım. Yol boyunca "Tarık ağabey, lütfen" diyerek ısrarımı sürdürdüm. Tepeye varıp kayaklarını ayağına takarak aşağı kaymaya başladığında, arkasından koşa koşa aşağıya indim. Aşağıda yine telesiyej sırasında bekliyordu. Sıradan çıkıp yanıma gelerek; "Demek benim konuşmam, peşimden bu kadar koşturacak kadar senin için bu kadar önemli" dedi. Nefes nefese "Evet, asıl sizin konuşmanız gerekir" deyince, "Peki o zaman haydi gel, çay içelim" dedi. Bir kafeye oturarak röportajı yaptık.

Tarık Akan o gün, bu tartışmanın etrafındaki tüm gürültüyü tek bir hamlede kesip atarak şunları söylemişti; "1976'da çektiği 'Sürü'de, Güneydoğu sorununu tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermişti ama bu filme karşı bir propaganda başlatıldı. Sonucunda da 'Sürü'nün gösterildiği sinemalar bombalandı. Sinemalar bombalanacağına sorunlar dikkate alınsaydı 'Güneydoğu sorunu' dolayısıyla 'PKK' doğmayacaktı. Doğsaydı bile, büyümeden yok olacaktı. 'Lümpen' dedikleri Yılmaz Güney, kimsenin cesaret edemediği yıllarda Türkiye'nin sorunlarını gözler önüne sermiş bir adamdır."

Yılmaz Güney'in senaryosunu yazdığı, Zeki Ökten'in yönettiği 'Sürü'de başrolleri Tarık Akan, Melike Demirağ ve Tuncel Kurtiz paylaştı.

Tarık Akan, röportajın devamında ise meseleyi özüne indirgemişti; "İsteseler de istemeseler de Yılmaz Güney'in hayatını konu alan film çekilecek. Yılmaz Güney'in adının yaşatılması gerekli. Bu konuyla ilgili olarak ilgili-ilgisiz herkes yeterinden fazla konuştu. Artık herkes sussun, ben konuşacağım. Yılmaz Güney'in özel yaşamı onu lümpen olarak göstermez. Yılmaz Güney, toplumu için çok çalışmış, topluma ışık tutmuş bir sanatçıydı ve bu yüzden başına da gelmedik işler kalmadı. Toplumu aydınlatmanın bedelini hayatının üçte birini hapishanelerde geçirerek ödedi."

Yıllar boyunca "Çekiliyor" açıklamalarına karşın günümüze kadar çekilemeyen, Yılmaz Güney'in hayatını konu alacak filmi ilk kez o gün Tarık Akan gündeme getirmişti.

Tarık Akan (1949-2016)

Tarık Akan, "Artık herkes sussun, ben konuşacağım" diyerek tartışmalara olan tepkisini dile getirerek konunun kapanacağını düşünmüştü düşünmesine ama aradan geçen 26 yıla rağmen zaman zaman yine bir hayli hararetli şekilde gündeme gelmeye devam ediyor. Anlaşılan o ki zaman zaman yine karşımıza çıkacak.