Avtomobil təkərlərinin üzərində müxtəlif rəqəmlər, hərflər və kodlar qeyd olunur. Bir çox sürücü bu göstəriciləri görsə də, onların hansı mənanı ifadə etdiyini və avtomobilin təhlükəsiz idarə olunmasında nə dərəcədə əhəmiyyət daşıdığını bilmir. Halbuki təkərin üzərindəki hər bir işarə onun ölçüsü, konstruksiyası, daşıya biləcəyi yük, maksimal sürət göstəricisi və istehsal tarixi haqqında mühüm məlumat verir.Məsələn, təkərin üzərində 205/55 R16 91V yazılıbsa, bu kod təsadüfi rəqəm və hərflər toplusu deyil. Onların hər biri təkərin müəyyən texniki xüsusiyyətini göstərir.İlk olaraq 205 rəqəminə nəzər salaq. Oxu24.com-un məlumatına görə,bu göstərici təkərin enini millimetrlə ifadə edir. Yəni 205 rəqəmi təkərin bir yan divarından digərinə qədər olan nominal eninin 205 millimetr olduğunu bildirir. Təkərin eni avtomobilin yola təmas xüsusiyyətlərinə, idarəetməsinə və hərəkət sabitliyinə təsir edən amillərdən biridir.Növbəti göstərici 55 rəqəmidir. Bu rəqəm təkərin yan divarının hündürlüyünü göstərir, lakin millimetrlə deyil, təkərin eninə nisbətdə faizlə ifadə olunur. Başqa sözlə, 205 millimetr enə malik təkərdə 55 faizlik profil hündürlüyü təxminən 112,75 millimetr təşkil edir. Bu göstərici təkərin profil ölçüsünü müəyyənləşdirir. Profil hündürlüyü avtomobilin komfortuna, yol səthindəki nahamarlıqların udulmasına və idarəetmə xüsusiyyətlərinə təsir göstərə bilər. R hərfi isə təkərin radial konstruksiyaya malik olduğunu bildirir. Müasir minik avtomobillərinin əksəriyyətində radial təkərlərdən istifadə olunur. Bu konstruksiyada təkərin daxili karkas telləri hərəkət istiqamətinə uyğun olaraq radial şəkildə yerləşdirilir. Radial təkərlər yol tutuşu, davamlılıq və hərəkət zamanı sabitlik baxımından geniş tətbiq edilir. 16 rəqəmi isə təkərin uyğun olduğu diskin diametrini düymlə göstərir. Yəni bu təkər 16 düymlük disk üçün nəzərdə tutulub. Burada vacib məqam odur ki, bu ölçü təkərin ümumi diametrini deyil, onun taxılacağı diskin diametrini ifadə edir. Təkər və disk ölçülərinin bir-birinə uyğun olması təhlükəsiz istismar üçün vacib şərtdir.Təkərin üzərindəki 91 rəqəmi yük indeksidir. Bu göstərici bir təkərin standart şərtlər daxilində daşıya biləcəyi maksimal yükü ifadə edir. 91 yük indeksinə uyğun olaraq bir təkər maksimum 615 kiloqram yük daşıya bilər. Deməli, dörd təkər üçün bu rəqəmləri sadəcə toplayaraq avtomobilin icazə verilən ümumi yükünü müəyyənləşdirmək olmaz. Avtomobilin istehsalçısı tərəfindən göstərilən yük hədləri və təkər təzyiqi tələbləri də nəzərə alınmalıdır.V hərfi isə sürət indeksidir. Bu göstərici təkərin müəyyən edilmiş şərtlər daxilində təhlükəsiz şəkildə davam gətirə biləcəyi maksimal sürət kateqoriyasını bildirir. V sürət indeksinə malik təkərlər üçün bu hədd saatda 240 kilometrdir. Lakin bu, həmin təkərlə avtomobili mütləq 240 kilometr sürətlə idarə etməyin təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir. Faktiki hərəkət sürəti yol şəraiti, hava, avtomobilin texniki vəziyyəti və qanunvericiliklə müəyyən edilən məhdudiyyətlərə uyğun olmalıdır.Təkər alarkən diqqət yetirilməli ən vacib məqamlardan biri də onun istehsal tarixidir. Bu məlumat adətən təkərin yan divarında yerləşən DOT kodunun son dörd rəqəmi ilə göstərilir. Həmin rəqəmlər təkərin hansı ildə və ilin neçənci həftəsində istehsal olunduğunu bildirir.Məsələn, kodun sonunda 3224 yazılıbsa, bu, təkərin 2024-cü ilin 32-ci həftəsində istehsal edildiyini göstərir. İlk iki rəqəm istehsal həftəsini, son iki rəqəm isə ili ifadə edir. Bu məlumat təkərin nə vaxt istehsal olunduğunu müəyyənləşdirmək baxımından olduqca əhəmiyyətlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, təkərin üzərində protektorun yaxşı vəziyyətdə görünməsi onun mütləq təhlükəsiz olması demək deyil. Zaman keçdikcə rezin materialın xüsusiyyətləri dəyişə, elastikliyi azala və təkərin yol tutuşu zəifləyə bilər. Buna görə də təkər alarkən yalnız protektorun dərinliyinə deyil, istehsal tarixinə, yan divarlarda çatların olub-olmamasına, zədələrə və ümumi texniki vəziyyətə də diqqət yetirmək lazımdır.Mütəxəssislər sürücülərə avtomobil üçün təkər seçərkən istehsalçının tövsiyə etdiyi ölçülərə, yük və sürət indekslərinə əməl etməyi məsləhət görürlər. Çünki yanlış ölçülü və ya avtomobilə uyğun olmayan göstəricilərə malik təkərlər idarəetməyə, əyləc məsafəsinə və ümumi hərəkət təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərə bilər.Beləliklə, təkərin üzərindəki 205/55 R16 91V kimi işarələri oxumağı bilmək sadəcə texniki məlumat deyil, həm də sürücünün təhlükəsizliyi üçün vacib bacarıqdır. Təkər alarkən bu göstəriciləri yoxlamaqla həm avtomobilinizə uyğun seçim edə, həm də yolda yarana biləcək riskləri azalda bilərsiniz. Turan