“Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın son hadisələrin ardınca Azərbaycana – Qarabağa etdiyi səfər strateji yumşalma və strateji tərəfdaşlığın bərpası səfəri kimi təsnifləndirilməlidir. Bu rəsmi və işgüzar səfər həm simvolik, həm də diplomatik baxımdan müəyyən meyarlarla xarakterizə olunur”. Bu sözləri Globalinfo.az-a siyasi şərhçi Bakir Həsənbəyli deyib.Siyasi şərhçi bildirib ki, səfərdən bir neçə həftə əvvəl Ankara və Bakı arasında məktəbli formaları və sosial şəbəkələrdəki qarşılıqlı tənqidlər səbəbindən müəyyən ictimai-siyasi gərginlik yaranmışdı:“Bu səfər iki ölkə arasında qeyd olunan müvəqqəti anlaşılmazlıqları arxa plana keçirən və ittifaqın sarsılmaz olduğunu göstərən diplomatik böhranın idarə edilməsi addımıdır.Səfər birbaşa 8 Noyabr – Zəfər Günü qeyd etmələri çərçivəsində, Şuşa və Xankəndidə baş tutub. Ərdoğanın regionda və dünyada baş verən geosiyasi dəyişikliklər fonunda Qarabağda İlham Əliyevlə bir araya gəlməsi regional rəqiblərə yönəlmiş strateji çəkindirmə və güc nümayişi xarakteri daşıyır. Dövlət başçılarının Şuşa qalası önündə və Xankəndidə verdikləri birgə mesajlar bu birliyin sarsılmazlığını hüquqi və mənəvi baxımdan yenidən möhürlədi. Liderlər ikitərəfli görüşdə Yaxın Şərq və İran ətrafında gərginləşən prosesləri, həmçinin TANAP-ın genişləndirilməsi və 15 milyard dollarlıq ticarət dövriyyəsi hədəfini müzakirə etdilər.Bu səfər həm də gələcəyə yönəlmiş iqtisadi-geosiyasi inteqrasiya səfəridir. Prezident Ərdoğanın bu səfəri daxili və xarici bəzi dairələrin Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin zəiflədiyi barədə tezislərini tamamilə sıfırlayan, iki ölkənin istənilən gərginlikdən daha böyük və sarsılmaz “Bir millət, iki dövlət” müttəfiqliyinə sahib olduğunu təsdiqləyən birlik və etimad manifestidir.Rəcəb Tayyib Ərdoğan və İlham Əliyevin Qarabağdan, xüsusilə Şuşadan verdikləri mesajların kökündə iki ölkə arasındakı strateji müttəfiqliyin sarsılmazlığı, Türk dünyasının birliyi və regionda yeni geosiyasi reallıqların qəbul olunması tələbi dayanır”.Siyasi şərhçi qeyd edib ki, liderlərin Şuşada əl-ələ tutaraq nümayiş etdirdikləri həmrəyliyin və verdikləri bəyanatların əsas fəlsəfəsini fundamental amillər təşkil edir:“Hər iki lider kənar qüvvələrin Bakı və Ankara arasındakı münasibətlərə kölgə salmaq, yaxud nifaq toxumu səpmək cəhdlərinin əbəs olduğunu bəyan etdilər. Prezident İlham Əliyev bu birliyi iki xalqın ən böyük sərvəti kimi dəyərləndirdi. Mesajlar həm də Ermənistana və onun revanşist qüvvələrinə dəstək verən qərbli havadarlarına ünvanlanırdı.Qarabağ zəfəri ilə regionda yaranmış status-kvonun geri dönməz olduğu, hər hansı təhdid qarşısında Türkiyənin yenə də Azərbaycanın yanında yer alacağı qətiyyətlə vurğulandı. Ərdoğanın Türkiyə-Azərbaycan əlaqələrini “sönməz məşəl” adlandırması və Qarabağdakı yenidənqurma işlərini yüksək qiymətləndirməsi iki ölkənin təkcə hərbi deyil, həm də iqtisadi və mədəni inteqrasiyasını simvolizə edir.Qarabağda atılan ortaq addımlar bütövlükdə Türk Dövlətləri Təşkilatının güclənməsinə, regionda logistik əlaqələrin, xüsusilə Zəngəzur dəhlizi kontekstində əməkdaşlığın və siyasi bağların daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir”.