Azərbaycanda daşınmaz əmlaka kredit axını sürətlənib

Azərbaycanda daşınmaz əmlak sektorunda fəaliyyət göstərən hüquqi şəxslərə kredit qoyuluşlarının həcmi 2026-cı ilin sentyabr ayının sonuna 44,4 milyon manat təşkil edib.

Trend-in Azərbaycan Mərkəzi Bankının statistik bülleteninə istinadən apardığı hesablamalara görə, bu, avqust ayının sonu ilə müqayisədə 2,3 milyon manat və ya 5,5 faiz çoxdur. Belə ki, avqustun sonunda sözügedən sektora kredit qoyuluşlarının həcmi 42,1 milyon manat olub.

Kredit portfelinin strukturunda uzunmüddətli kreditlər üstünlük təşkil edib. Sentyabrın sonuna bu kateqoriya üzrə kreditlərin həcmi 33,6 milyon manata çatıb. Avqustun sonundakı 31,6 milyon manatla müqayisədə 2 milyon manat və ya 6,3 faiz artım qeydə alınıb. Uzunmüddətli kreditlər ümumi kredit qoyuluşlarının təxminən 75,7 faizini təşkil edib.

Uzunmüddətli kreditlərin əsas hissəsi milli valyutada təqdim olunan vəsaitlərin payına düşüb. Belə ki, sentyabrın sonunda manatla verilmiş uzunmüddətli kreditlərin həcmi 33,2 milyon manat olub. Avqustun sonunda bu göstərici 31,2 milyon manat təşkil edib. Beləliklə, bir ay ərzində 2 milyon manat və ya 6,4 faiz artım müşahidə olunub.

Xarici valyutada verilmiş uzunmüddətli kreditlərin həcmi isə azalma nümayiş etdirib. Sentyabrın sonunda bu göstərici 300 min manat təşkil edib. Avqustun sonunda 400 min manat olan kredit portfeli bir ay ərzində 100 min manat və ya 25 faiz azalıb.

Qısamüddətli kreditlər üzrə də artım qeydə alınıb. Sentyabr ayının sonuna bu kreditlərin həcmi 10,9 milyon manata yüksəlib. Avqustun sonunda 10,6 milyon manat olan göstərici ilə müqayisədə 300 min manat və ya 2,8 faiz artım baş verib.

Qısamüddətli kreditlərin valyuta strukturunda manatla verilən kreditlər üstünlük təşkil edib. Hesabat dövrünün sonunda milli valyutada qısamüddətli kreditlərin həcmi 7,2 milyon manat olub. Bu, avqustun sonundakı 6,9 milyon manatla müqayisədə 300 min manat və ya 4,3 faiz çoxdur.

Xarici valyutada olan qısamüddətli kreditlərin həcmi isə dəyişməyərək 3,7 milyon manat səviyyəsində qalıb. Beləliklə, qısamüddətli kredit portfelindəki aylıq artım əsasən manatla təqdim olunan kreditlərin hesabına formalaşıb.

Ümumi kredit qoyuluşlarının mülkiyyət forması üzrə bölgüsü də diqqət çəkir. Belə ki, sentyabrın sonunda daşınmaz əmlak sektorunda fəaliyyət göstərən hüquqi şəxslərə verilmiş 44,4 milyon manatlıq kreditin hamısı özəl müəssisələrin payına düşüb. Dövlət mülkiyyətində olan müəssisələrə verilmiş kreditlərin həcmi statistik cədvəldə 0 milyon manat göstərilib.

Mərkəzi Bankın statistik məlumatlarına əsasən, daşınmaz əmlak sektoruna kredit qoyuluşlarının həcmində son illərdə əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verib. Belə ki, 2022-ci ildə bu göstərici 281,3 milyon manat, 2023-cü ildə 268 milyon manat, 2024-cü ildə 86,7 milyon manat, 2025-ci ildə isə 28,3 milyon manat təşkil edib.

2026-cı ilin avqustunda 42,1 milyon manat olan kredit qoyuluşlarının sentyabrda 44,4 milyon manata yüksəlməsi cari dövrdə artım dinamikasının davam etdiyini göstərir. Bununla belə, mövcud göstəricilər kredit portfelinin strukturunda uzunmüddətli maliyyələşmənin, xüsusilə də milli valyutada verilən kreditlərin əsas yer tutduğunu ortaya qoyur.

Qeyd edək ki, təqdim olunan statistik məlumatlar bank olmayan kredit təşkilatları istisna olmaqla, vaxtı keçmiş kreditlər nəzərə alınmadan hesablanıb.