Rusiyanın energetika naziri Sergey Tsivilyov Azərbaycan və İranla qazın svop tədarükü ilə bağlı danışıqlar aparıldığını bildirib. Ölkələr artıq Rusiya qazının Azərbaycan ərazisi vasitəsilə qış aylarında qaz çatışmazlığı yaşayan İranın şimal bölgələrinə çatdırılmasını nəzərdə tutan sxem üzərində işləməyə başlayıblar.
Üç ölkə qazın svop tədarükü ilə bağlı saziş hazırlayır. Bu barədə Sergey Tsivilyov oktyabrın 28-də jurnalistlərə məlumat verib.
“Bu məsələ hazırda müzakirə olunur. Biz bütün ölkələrin əməkdaşlığının tərəfdarıyıq”, – nazir bildirib. O xatırladıb ki, İrana gedən qaz kəməri Azərbaycan ərazisindən keçir və Azərbaycan eyni zamanda Türkiyəyə də qaz tədarük edir.
Tsivilyovun sözlərinə görə, üç ölkənin energetika nazirlərinin görüşü keçirilib. “Razılaşdıq ki, bütün ölkələrin qarşılıqlı faydası və maraqları nəzərə alınmaqla bu məsələni birlikdə həll etməyə hazırıq”, – o deyib.
Rusiya, Azərbaycan və İran rəhbərləri energetika qurumları qarşısında həll yolu tapmaq vəzifəsi qoyublar. “Burada müəyyən texniki məqamlar var, onlar çox mürəkkəbdir, amma biz onları həll etməyə çalışacağıq”, – nazir qeyd edib. Rusiya tərəfdən bu məsələ ilə “Qazprom” məşğul olur.
Svop sxemi birbaşa tədarükü deyil, əvəzləmə mexanizmini nəzərdə tutur: Rusiya qazı Azərbaycan üzərindən göndərir, Azərbaycan isə öz növbəsində öz qazını İranın şimal bölgələrinə tədarük edir və ya qarşılıqlı öhdəlikləri hesablaşma yolu ilə bağlayır. İlkin mərhələdə söhbət ildə təxminən 2 milyard kubmetr qazın nəqlindən gedir.
Paradoks ondadır ki, İran dünyada ən böyük təbii qaz ehtiyatlarından birinə malik olsa da, ölkənin şimal bölgələri mütəmadi olaraq yanacaq çatışmazlığı ilə üzləşir. Problem logistika ilə bağlıdır: İranın əsas qaz yataqları ölkənin cənubunda yerləşir, qazın şimala çatdırılması isə Rusiya qazının Azərbaycan üzərindən idxalından daha baha başa gəlir.
İranın Ticarət-Sənaye Palatasının Energetika Komissiyasının məlumatlarına görə, qış aylarında ölkənin şimal bölgələrində qaz çatışmazlığı sutkada 300 milyon kubmetrə çata bilər.