Microsoft'un Outlook, Exchange ve Office 365 gibi birçok hizmetini etkileyen küresel erişim sorununun nedeni netleşti. Şirketin paylaştığı ön inceleme raporunda, yaklaşık 24 saat boyunca devam eden kesintinin tek bir arızadan kaynaklanmadığı belirtildi. Rapora göre aylar öncesinden var olan bir yazılım hatası, ağ altyapısında yaşanan bağlantı sorunları ve sunucu kapasitesindeki azalma bir araya gelerek büyük çaplı kesintiye neden oldu. Yaşanan aksaklık nedeniyle dünya genelinde milyonlarca kullanıcı -hizmetlere erişim sağlayamadı.
Microsoft, geçen hafta dünya genelinde birçok hizmeti etkileyen kesintinin perde arkasını pazartesi günü yayımladığı ön inceleme raporuyla açıkladı. Raporda, geniş çaplı erişim sorununun ortaya çıkış sürecine ilişkin detaylara yer verildi.
TEMELİNDE 3 TEKNİK SORUN VAR
Şirketin yaptığı incelemeye göre kesintinin temelinde üç ayrı teknik sorun var. Bunlar, temmuz ayından beri sistemde bulunan gizli bir yazılım hatası, dahili ağ geçitlerinden birinin devre dışı kalması ve sunucu kapasitesinin azalması olarak sıralandı.
Microsoft yetkilileri, yaşanan aksaklıkların her birinin tek başına kontrol altına alınabileceğini ancak eş zamanlı meydana gelmeleri nedeniyle birbirini tetikleyerek büyük çaplı bir sistem arızasına dönüştüğünü ifade etti.
Microsoft'ta Copilot, Ajanlar ve Platformdan Sorumlu Başkan Yardımcılığı görevini yürüten Charles Lamanna, X hesabından yaptığı paylaşımda yaşanan kesintinin teknik nedenlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Lamanna'nın açıklamasına göre Microsoft, sistemler arasındaki veri iletişimini sağlamak amacıyla normalde iki farklı ağ geçidinden yararlanıyor. Ancak ağ geçitlerinden birinin Microsoft Teams hizmetinde devre dışı kalması, tüm veri trafiğinin diğer geçide aktarılmasına yol açtı. Bu durum, kalan ağ geçidinde yoğunluğun kritik seviyelere ulaşmasına neden oldu.
YAZILIM HATASI SİSTEMİ KİLİTLEDİ
Kesintinin etkisini artıran bir diğer faktör ise sunucu kapasitesindeki kayıp oldu. Ağ geçidinde yaşanan arızadan bağımsız olarak bir önceki günden devam eden başka bir teknik sorun, Microsoft'un toplam sunucu kapasitesinin yüzde 14'ten fazlasının kullanılamaz hale gelmesine neden oldu.
Veri trafiğinin yoğunlaşması ve kullanılabilir sunucu kapasitesinin azalması, sistemde uzun süredir tespit edilemeyen bir yazılım hatasının ortaya çıkmasına neden oldu.
Lamanna, temmuz ayından bu yana varlığını sürdüren hatanın sunucuların aşırı yük altında kalmasına ve gelen isteklere yanıt verememesine yol açtığını belirtti.
Arızanın ABD'de internet kullanımının en yoğun olduğu saatlere denk gelmesi, sistem üzerindeki yükü daha da artırdı. Kullanıcı isteklerinin sunucularda birikmesi ve mevcut kapasitenin bu yoğunluğu karşılayamaması sonucunda sorun büyüyerek Microsoft'un çok sayıda hizmetine yayıldı.
KESİNTİ ŞİKAYETLERLE GÜNDEME GELDİ
Kesinti, perşembe günü ABD'deki kullanıcıların Outlook hesaplarına giriş yapamadıklarına yönelik şikayetleriyle gündeme geldi. Teknik sorunun cuma gününe kadar sürmesi, dünya genelinde milyonlarca kişinin e-posta hesaplarına ve Office 365 uygulamalarına erişememesine neden oldu.
Yaşanan kesintiden yalnızca bireysel kullanıcılar değil, Microsoft altyapısını kullanan kamu kurumları ve çeşitli kuruluşlar da etkilendi.
Arıza nedeniyle cezaevlerinde tahliye süreçlerinin aksadığı, hastanelerde işlemlerin kağıt üzerinden yürütülmek zorunda kaldığı ve okulların velilerle iletişim kurmakta güçlük çektiği aktarıldı. Bazı polis birimlerinin ise sistemdeki sorunlar nedeniyle suç ihbarlarını alamadığı belirtildi.
Microsoft, teknik aksaklığın tamamen giderilmesinin ardından cumartesi günü hizmetlerin yeniden kullanıma açıldığını bildirdi. Şirket, yaşanan kesinti nedeniyle kullanıcılardan özür dilerken olayın herhangi bir siber saldırı ya da güvenlik ihlaliyle bağlantılı olmadığının altını çizdi.
TAHMİN EDİLENDEN DAHA FAZLA ZAMAN ALDI
Microsoft'un açıklamasında, sistemlerin yeniden çalışır hale getirilmesi sürecinin de tahmin edilenden daha fazla zaman aldığı belirtildi. Gecikmenin başlıca nedeni, hizmetlerin devreye alınmasıyla birlikte daha önce birikmiş kullanıcı taleplerinin sunuculara aynı anda yönelmesi oldu.
Bu yoğunluk, sunucuların yeniden aşırı yüklenmesine ve bir süre sonra tekrar yanıt veremez duruma gelmesine yol açtı.
Lamanna, normal koşullarda otomatik olarak devreye giren kurtarma sistemlerinin, bu kadar geniş kapsamlı ve çok sayıda sistemi etkileyen bir yanıt vermeme sorununu çözmek üzere tasarlanmadığını ifade etti.
Soruna yol açan yazılım hatasının aylar öncesinden kaynaklanması, son dönemde yapılan güncellemelerin geri alınmasıyla kesintinin giderilmesini de mümkün kılmadı. Bu nedenle standart geri alma işlemleri, kademeli dağıtım ve özellik bayrağı gibi yöntemler çözüm sağlamadı.
Microsoft, yaşanan geniş çaplı kesintinin ardından sistem altyapısını daha ayrıntılı şekilde mercek altına aldı.
Charles Lamanna, ilk inceleme bulgularının kamuoyuyla paylaşıldığını, olayın tüm yönlerini ortaya koyacak kapsamlı nihai raporun ise ilerleyen süreçte yayımlanacağını açıkladı.
Şirketin incelemeler tamamlandıktan sonra benzer sorunların yeniden yaşanmaması amacıyla sunucu kapasitesi, ağ geçitleri ve otomatik kurtarma mekanizmalarında çeşitli iyileştirmelere gitmesi bekleniyor.