2026-cı il oktyabrın 1-nə Azərbaycan Respublikasının dövlət borcu 23 milyard 896,3 milyon manat təşkil edib.
Bu barədə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi məlumat yayıb.
Məlumata görə, dövlət borcunun məbləği 2026-cı il üzrə 138 milyard 39,2 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırılan ÜDM-in 17,3 faizinə bərabər olub.
Ümumi dövlət borcunun 7 milyard 666,2 milyon manatı və ya 32,1 faizi xarici dövlət borcunun, 16 milyard 230,1 milyon manatı və ya 67,9 faizi isə daxili dövlət borcunun payına düşüb.
Hesabat tarixinə dövlət borcunun idarə edilməsinə dair orta və uzun müddət üçün Strategiya sənədində müəyyən edilmiş yuxarı hədlər də gözlənilib. Belə ki, dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 30 faizdən, xarici dövlət borcunun isə 10 milyard ABŞ dollarından çox olmaması tələbi təmin edilib.
Xarici dövlət borcu
Oktyabrın 1-nə Azərbaycanın xarici dövlət borcu 4 milyard 509,5 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Bu məbləğ 2026-cı il üzrə proqnozlaşdırılan ÜDM-in 5,6 faizinə bərabər olub.
Xarici dövlət borcu 2026-cı il yanvarın 1-i ilə müqayisədə 304 milyon ABŞ dolları azalıb.
Xarici dövlət borcunun faiz növləri üzrə bölgüsünə əsasən, hesabat tarixinə borcun 48,8 faizi dəyişkən, 51,2 faizi isə sabit faiz dərəcəsi ilə olan öhdəliklərdən ibarət olub.
Xarici dövlət borcunun 67,7 faizi 5 ilədək, 26,8 faizi 5 ildən 10 ilədək, 5,5 faizi isə 10 ildən artıq müddət ərzində kreditorlara qaytarılmalıdır.
Xarici dövlət borcunun valyuta strukturunda ABŞ dollarının payı 86,3 faiz təşkil edib. Avronun payı 5,8 faiz, Beynəlxalq Valyuta Fondunun Xüsusi Borcalma Hüquqlarının (XBH) payı 2,9 faiz, yapon yeninin payı 3,2 faiz, digər valyutaların payı isə 1,7 faiz olub.
2026-cı ilin ilk 9 ayı ərzində dövlət büdcəsi hesabına xarici borclar üzrə 766,9 milyon ABŞ dolları əsas borc və 285,7 milyon ABŞ dolları faiz borcu ödənilib.
Oktyabrın 1-nə Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard ABŞ dolları təşkil edib. Bu göstərici xarici dövlət borcunu təqribən 19,8 dəfə üstələyib.
Daxili dövlət borcu
Hesabat tarixinə Azərbaycanın daxili dövlət borcu 16 milyard 230,1 milyon manat olub. Bu məbləğ 2026-cı il üzrə proqnozlaşdırılan ÜDM-in 11,8 faizinə bərabərdir.
Daxili dövlət borcu 2026-cı il yanvarın 1-i ilə müqayisədə 1 milyard 574,4 milyon manat azalıb.
Daxili dövlət borcunun 7 milyard 766,2 milyon manatı dövriyyədə olan dövlət qiymətli kağızlarının, 8 milyard 463,9 milyon manatı isə hökumətin üzərinə götürdüyü dövlət zəmanətli öhdəliklərinin payına düşüb.
Oktyabrın 1-nə dövriyyədə olan 7 milyard 766,2 milyon manatlıq dövlət qiymətli kağızlarının 56 faizi 5 ilədək, 44 faizi isə 5 il və daha artıq müddətli dövlət qiymətli kağızlarından ibarət olub.
Hesabat tarixinə dövriyyədə olan dövlət istiqrazları üzrə Orta Ödəmə Müddəti 3,64 il təşkil edib. Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, 2026-cı ilin ilk üç ayı ərzində qısamüddətli dövlət istiqrazlarının dövriyyə müddətinin başa çatması dövlət istiqrazları üzrə Orta Ödəmə Müddətinin artmasına səbəb olub.
2026-cı ilin ilk 9 ayında əvvəlki illərdə buraxılmış dövlət istiqrazları üzrə vaxtı çatmış 2 milyard 297,2 milyon manat əsas borc, 397,1 milyon manat isə faiz və diskont ödənişləri dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına həyata keçirilib.
Dəyişkən faizli borcun payı
2026-cı il oktyabrın 1-nə dəyişkən faiz dərəcəsi ilə olan öhdəliklərin ümumi dövlət borcu portfelində payı 15,6 faiz təşkil edib.
Strategiyada faiz dərəcəsi riskinin məqbul səviyyədə saxlanılması məqsədilə dəyişkən faizli borcun ümumi borc portfelində payının 50 faizi keçməməsi hədəfi müəyyən edilib. Hesabat tarixinə bu göstərici müəyyən edilmiş həddən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olub.
Dövlət zəmanətli borc azalıb
2026-cı il oktyabrın 1-nə dövlət zəmanətli borcun ümumi məbləği 7 milyard 886 milyon manat təşkil edib. Bu, 2026-cı il üzrə proqnozlaşdırılan ÜDM-in 5,7 faizinə bərabərdir.
Dövlət zəmanətli borcun 4 milyard 857,8 milyon manatı və ya 61,6 faizi xarici dövlət zəmanətli kreditlərin, 3 milyard 28,2 milyon manatı və ya 38,4 faizi isə daxili dövlət zəmanətli kreditlərin payına düşüb.
2026-cı il yanvarın 1-nə dövlət zəmanətli borcun məbləği 10 milyard 368,4 milyon manat və ya 2025-ci il üzrə ÜDM-in 8 faizi səviyyəsində olub. Beləliklə, hesabat tarixinə dövlət zəmanətli borc ilin əvvəlindən 2 milyard 482,4 milyon manat azalıb.
Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, dövlət zəmanətli borcun əhəmiyyətli dərəcədə azalması “Cənub Qaz Dəhlizi” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən dövlət zəmanəti ilə cəlb edilmiş 2 milyard ABŞ dolları məbləğində xarici valyuta nominallı istiqrazların geri qaytarılması ilə əlaqədar olub.
Dövlət zəmanətli borcun valyuta strukturunda ABŞ dollarının payı 57,9 faiz, avronun payı 19,4 faiz, manatın payı 16,2 faiz, yapon yeninin payı 4,6 faiz, digər valyutaların payı isə 2 faiz təşkil edib.
Faiz növləri üzrə bölgüdə dövlət zəmanətli borc portfelinin 52,2 faizi sabit, 47,8 faizi isə dəyişkən faiz dərəcəli öhdəliklərdən ibarət olub.
Beləliklə, 2026-cı il oktyabrın 1-nə Azərbaycanın həm dövlət borcunun ÜDM-ə nisbəti, həm xarici dövlət borcunun məbləği, həm də dəyişkən faizli borcun ümumi portfeldə payı üzrə Strategiyada müəyyən edilmiş yuxarı hədlər daxilində qaldığı, dövlət zəmanətli borcun isə ilin əvvəlindən əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı bildirilir.
