PHP proqramlaşdırma dilinin dəstəklənməsinə cavabdeh olan tərtibatçılar sistemdə iki kritik təhlükəsizlik boşluğunun aşkarlandığını bildiriblər. Oktyabrın 21-də saat 17:00-da dörd yeni PHP versiyası üçün bu boşluqları aradan qaldıran yeniləmələr buraxılıb. Köhnə versiyalar üçün isə düzəlişlər mövcud deyil.
Boşluqları kibertəhlükəsizlik sahəsində fəaliyyət göstərən Calif və Wiz şirkətləri aşkar ediblər. Onlar OpenAI-nin kritik infrastrukturda təhlükəsizlik problemlərinin aşkarlanması və aradan qaldırılması üçün süni intellekt modellərinə çıxış verdiyi proqramda iştirak ediblər.
Problemin miqyası və ilkin nəticələr
The Wall Street Journal yazır ki, dünyadakı bütün saytların təxminən 70%-i PHP-dən istifadə edir. W3Techs tədqiqat layihəsinin 21 oktyabr 2026-cı il tarixinə olan məlumatına görə, bu göstərici 69,3% təşkil edir.
Təhlükəsizlik xəbərdarlıqlarından sonra Finlandiya və Niderland hökumətləri bəzi rəsmi saytlarının fəaliyyətini müvəqqəti məhdudlaşdırıblar. Almaniya və Avstriyada da bir sıra universitetlər, o cümlədən Vyana və Frayburq universitetləri öz saytlarını müvəqqəti olaraq söndürüblər.
Avropa, Avstraliya, Yaponiya və Böyük Britaniyanın aidiyyəti qurumları sayt sahiblərinə proqram təminatını yeniləyənədək resursları müvəqqəti olaraq oflayn rejimə keçirməyi tövsiyə ediblər.
Cloudflare-in texnologiya direktoru Deyn Kneht şirkətin artıq real hücumlar qeydə aldığını bildirib. Oktyabrın 21-dən etibarən Cloudflare pulsuz və ödənişli WAF firewall xidmətlərindən istifadə edən müştərilər üçün qoruyucu mexanizmləri standart olaraq aktivləşdirib.
PHP-ni dəstəkləyən qeyri-kommersiya fondunun mühəndisi Folker Duşun sözlərinə görə, bu, layihənin son on ildə üzləşdiyi ən ciddi təhlükəsizlik boşluğudur.
Potensial olaraq hücumçular autentifikasiya olmadan uzaqdan zərərli kod icra edə, məxfi məlumatları və parolları oğurlaya, saytların məzmununu dəyişdirə və istifadəçilərə qarşı hücumlar həyata keçirə bilərlər.
Boşluqlar necə aşkar edilib və OpenAI-nin rolu nə olub?
Calif şirkətinin tədqiqatçısı Rayan Ostin 2026-cı ilin yayında OpenAI-nin GPT-5.6 Sol modelindən istifadə edərək PHP-nin mənbə kodunu yoxlayıb.
Məlumata görə, Calif avqustun 11-də PHP mühəndisləri ilə əlaqə saxlayaraq problemi onlara bildirib. Həmin vaxt təhlükəsizlik boşluğu ictimaiyyətə açıqlanmayıb.
Wiz şirkəti isə avqustun 19-dan 21-dək Gemini 4 Argon və GPT-5.6 Sol modellərindən istifadə etməklə boşluqları müstəqil şəkildə aşkar etdiyini bildirib. Avqustun 24-də şirkət bu barədə PHP-nin təhlükəsizlik komandasına məlumat verib.
PHP komandası sentyabrın 21-dən problemin həlli üzərində işləməyə başlayıb. Tədqiqatçılar kənar kibertəhlükəsizlik şirkətləri ilə əməkdaşlıq edib və düzəlişlər üçün 10 mindən çox sətir kod yazıblar.
Əvvəlcə təhlükəsizlik yeniləməsinin oktyabrın 22-də buraxılması planlaşdırılırdı. Lakin oktyabrın 20-də Hacker News platformasında etibarlı mənbəyə istinadən PHP-nin hazırladığı düzəlişlər barədə məlumat yayılıb.
Bundan sonra tərtibatçılar prosesi sürətləndirmək qərarına gəlib və oktyabrın 21-də təhlükəsizlik yeniləmələrinin buraxılacağını açıq şəkildə bildiriblər.
Həmin gün OpenAI də sentyabr-oktyabr aylarında Patch the Planet proqramı çərçivəsində PHP-dəki boşluqların aradan qaldırılmasında tədqiqatçılara kömək etdiyini açıqlayıb.
Patch the Planet proqramı 2026-cı ilin iyununda başladılıb. Proqram çərçivəsində tərtibatçılara kritik infrastrukturdakı təhlükəsizlik problemlərini tapmaq üçün maliyyə dəstəyi və OpenAI modellərinə çıxış təqdim olunur.
OpenAI-nin məlumatına görə, Calif də məhz bu proqram çərçivəsində fəaliyyət göstərib. Wiz isə hər iki boşluğu müstəqil şəkildə aşkarlayıb və onlar barədə ayrıca məlumat verib.
OpenAI həmçinin istifadəçilərə quraşdırılmış PHP versiyasını yoxlamağa imkan verən xüsusi alət dərc edib. Şirkət bundan başqa, potensial olaraq təhlükəli PHP versiyalarını müəyyən etməyə kömək edəcək Codex bacarığı hazırlamağı planlaşdırır.
OpenAI kritik infrastrukturu qoruyan, lakin kifayət qədər maliyyə imkanına malik olmayan təşkilatları dəstəkləmək məqsədilə Daybreak for Frontline Defenders proqramı çərçivəsində 1 milyard dollar həcmində subsidiya ayırmağı da öhdəsinə götürüb.