Dünyanın pensiya sistemləri demoqrafik böhranla üzləşir: insanlar daha uzun yaşayır, doğum səviyyəsi isə azalır. Marsh CFA Institute-un hesabatına görə, araşdırılan 55 pensiya sistemindən 43-də doğum əmsalı nəsillərin əvəzlənməsi üçün tələb olunan səviyyədən aşağıdır, 23-də isə bu göstərici 1,5-dən azdır. 65 yaşa çatmış şəxslərin gözlənilən qalan ömür müddəti 1950-ci ildən bəri 50,9 faiz artaraq təxminən 20 ilə çatıb.
“İnsanlar nə qədər uzun yaşayırsa, fondlar da bir o qədər çox ili maliyyələşdirməlidir. Bu isə əlavə öhdəlik yaradır. Qarşımızda saatlı bomba var”, CNBC Beynəlxalq Pensiya Fondlarının İdarə Edilməsi Mərkəzinin nümayəndəsindən sitat gətirir.
Problem işləyən şəxslərin ödədiyi sosial sığorta haqları hesabına mövcud pensiyaçıların maliyyələşdirildiyi bölüşdürücü sistemlər üçün xüsusilə kəskindir. ABŞ-da Yaşlıların Sığortası Fondunun ehtiyatlarının 2032-ci ilədək tükənəcəyi gözlənilir. Bir çox fond artıq daxil olan sosial sığorta haqlarından daha çox ödəniş edir və gəlir əldə etmək üçün özəl investisiyalar, infrastruktur və özəl kreditlər kimi riskli aktivlərə üz tutmağa məcbur qalır. ABŞ-ın dövlət pensiya fondları vəsaitlərinin yalnız təxminən 20 faizini istiqrazlarda, qalan hissəsini isə səhmlərdə və özəl aktivlərdə saxlayır. Bu, onları Avropa və Kanadadakı analoji fondlarla müqayisədə daha həssas edir.
Bununla belə, bütün fondlar riskli investisiyalara tələsmir. Ekspertlər diversifikasiyanın vacibliyini vurğulayır və hökumətlərin immiqrasiya və texnologiyaların tətbiqi vasitəsilə təzyiqi azalda biləcəyini bildirirlər.
“Lakin heç bir şübhə yoxdur ki, onlar bu problemi həll etməli olacaqlar”, ekspertlər qeyd edirlər.