Avqustun 8-də Ermənistan Respublikasının Baş naziri Nikol Paşinyan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə zəng edib.
Bu barədə Prezidentin Mətbuat xidməti məlumat yayıb.
Telefon danışığı zamanı tərəflər ABŞ Prezidenti Donald Trampın dəstəyi ilə 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda keçirilmiş və Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün bərqərar olmasını təmin etmiş Sülh Sammitinin birinci ildönümü, habelə Azərbaycan Respublikası ilə Ermənistan Respublikası arasında Sülh Sazişinin mətninin ilkin paraflanması münasibətilə fikir mübadiləsi aparıblar.
Tərəflər sülh prosesinin irəlilədilməsində Prezident Donald Trampın və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökumətinin oynadığı mühüm rolu xüsusi vurğulayıblar.
Tərəflər ötən il ərzində Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində əldə olunmuş irəliləyişi qeyd ediblər.
Söhbət zamanı iki ölkə arasında iqtisadi və ticari əlaqələrin inkişafının sülhün faydalarının konkret təzahürü olduğu vurğulanıb. Bu kontekstdə tərəflər Azərbaycanın neft məhsullarının Ermənistana ixracını, habelə tranzit yüklərin Azərbaycan ərazisindən Ermənistana və Ermənistandan digər istiqamətlərə daşınmasını qeyd ediblər.
Bundan əlavə, tərəflər Vaşinqtonda əldə edilmiş razılaşmalara uyğun olaraq TRIPP marşrutunun icrası ilə bağlı fikir mübadiləsi aparıblar.
Tərəflər sülh prosesinin irəlilədilməsi və regionda davamlı sülhün, sabitliyin, o cümlədən bağlantıların və iqtisadi əməkdaşlığın təmin olunması istiqamətində səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Sevil Əliyeva 2017-ci ildən Bakıda, ata evində yaşadığını və həyatını Azərbaycanda davam etdirdiyini bildirib. O, uzun illər xaricdə yaşadığı üçün bəzi insanların hələ də ölkədən kənarda olduğunu düşündüyünü qeyd edib. Bu barədə Sevil Əliyeva İnstaqram hesabında paylaşım edib.
Redaksiya istinadla xəbər verir ki, Sevil Əliyeva ona göstərilən diqqətə, ünvanına deyilən xoş sözlərə, səmimi arzulara və dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib. O, bu münasibət və sevginin özü üçün böyük dəyər daşıdığını vurğulayıb.
Sevil Əliyeva paylaşımında 2017-ci ildən etibarən Bakıda, ata evində yaşadığını açıqlayıb. O, həyatını doğma vətənində davam etdirdiyini diqqətə çatdırıb.
Paylaşımın sonunda Sevil Əliyeva hər kəsə möhkəm cansağlığı, firavanlıq, xoşbəxtlik və uğurlar arzulayıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp növbəti prezident seçkilərində yenidən namizəd olmaq niyyətində olduğunu açıqlayıb.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp Vaşinqtonda keçirilən mətbuat tədbirində ABŞ prezidentliyinə dördüncü dəfə namizəd olmağı planlaşdırdığını bildirib. O, “üç dəfə qalib gəldiyini” iddia edərək bunu yenidən edəcəyini deyib.
Tramp 2016, 2020 və 2024-cü illərdə keçirilən prezident seçkilərində namizəd olub. O, 2016 və 2024-cü illərdə prezident seçilib, 2020-ci ildə isə məğlub olub. Buna görə söhbət onun dördüncü namizədliyindən, lakin mümkün üçüncü prezidentlik müddətindən gedir.
ABŞ Konstitusiyasına edilən 22-ci düzəliş bir şəxsin prezident vəzifəsinə iki dəfədən artıq seçilməsini qadağan edir. Mövcud hüquqi çərçivəyə əsasən, Trampın yenidən prezident seçilməsi üçün konstitusiya maneəsi mövcuddur.
Trampın açıqlamasının rəsmi namizədlik sənədlərinin təqdim edilməsi anlamına gəlib-gəlmədiyi hələ məlum deyil. Onun bəyanatı ABŞ-də prezidentlik müddətinin məhdudlaşdırılması ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.
Türkiyənin Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanmış Strateji Qarşılıqlı Müdafiə Sazişinə qoşulmağa hazırlaşdığı bildirilir.
Redaksiya xəbər verir ki, müxtəlif media orqanlarının kəşfiyyat mənbələrinə istinadən yaydığı məlumatlara görə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu addıma prinsipial razılıq verib.
Məlumata əsasən, Ərdoğanın qərarı bu ayın əvvəlində Pakistan ordusunun Baş Qərargah rəisi feldmarşal Asim Münirlə görüşündən sonra formalaşıb.
Səudiyyə Ərəbistanı ilə Pakistan arasında müdafiə sazişi 2025-ci ilin sentyabrında imzalanıb. Razılaşmanın NATO-nun 5-ci maddəsinə bənzər mexanizmə malik olduğu, yəni bir ölkəyə hücumun bütün tərəflərə qarşı hücum kimi qiymətləndirildiyi bildirilir.
Pakistanın müdafiə naziri Xoca Asif daha əvvəl Türkiyə və Qətərin də bu pakta qoşulması üçün danışıqlar aparıldığını açıqlamışdı.
İranın Yaxın Şərqdəki ABŞ bazalarına hücumlarından sonra Küveyt, Bəhreyn və İordaniyanın da Pakistanla müdafiə əməkdaşlığı imkanları barədə əlaqə saxladığı bildirilib.
Səudiyyə-Pakistan-Türkiyə hərbi ittifaqının mümkün formalaşması regionda ciddi geosiyasi dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Belə bir blok böyük enerji resurslarını, Pakistanın nüvə imkanlarını və Türkiyənin müdafiə sənayesini bir araya gətirə bilər.
Analitiklər hesab edir ki, bu cür ittifaq Yaxın Şərq ölkələri üçün ABŞ-dan kənar alternativ təhlükəsizlik əməkdaşlığı modeli yarada bilər.
Pakistanın Baş nazir müavini İshaq Dar daha əvvəl Avrasiya boyunca uzanan yeni “İslam NATO-su” ideyasından danışmışdı.
Mümkün yeni hərbi blok İsrail, Hindistan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri tərəfindən də diqqətlə izlənilir. İsrail regiondakı nüvə üstünlüyü məsələsinə, Hindistan isə Pakistanın Türkiyə və Səudiyyə dəstəyi ilə güclənməsi ehtimalına görə narahatlıq keçirə bilər.
İran isə belə bir ittifaqı İslam Respublikasına qarşı yönəlmiş ABŞ dəstəkli sünni koalisiyasının yaradılması kimi qiymətləndirə bilər.
Bununla yanaşı, bəzi ekspertlər hesab edir ki, bu proses Yaxın Şərqin uzunmüddətli perspektivdə ABŞ-dan daha müstəqil təhlükəsizlik arxitekturası qurmağa çalışdığını göstərə bilər.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Knessetdə qondarma “erməni soyqırımı”nın tanınması ilə bağlı səsverməni şəxsən dayandırdığı iddia olunur. Bu barədə “Haaretz” qəzeti məlumat yayıb.
Redaksiya istinadla xəbər verir ki, qəzetin məlumatına görə, Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev Netanyahunun ofisi ilə əlaqə saxladıqdan sonra baş nazir prosesə müdaxilə edib.
Məlumatda İsrail hökumətinin 28 iyun 2026-cı ildə məsələni yekdilliklə tanıdığı, lakin bunun rəsmi dövlət siyasətinə çevrilməsi üçün tələb olunan Knesset səsverməsinin gündəlikdən çıxarıldığı bildirilir. Qəzet bunu Azərbaycanın təzyiqi ilə əlaqələndirir.
Knessetin tətilə çıxması və seçkilərin 27 oktyabrda keçirilməsinin planlaşdırılması səbəbindən məsələnin yaxın vaxtlarda irəliləməyəcəyi qeyd olunur.
Beləliklə, qərarın parlament səviyyəsində möhkəmləndirilmiş siyasət deyil, geri qaytarılması mümkün hökumət qərarı olaraq qaldığı bildirilir. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Yunanıstanın Estia qəzeti ABŞ Prezidenti Donald Trampın Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla münasibətlərini sərt ifadələrlə tənqid edib və görüşü “sultana boyun əymək” kimi təqdim edib.
Redaksiya xəbər verir ki, qəzetin manşetində “Sultana boyun əydi və F-35-lərin qapısını açdı” ifadəsi yer alıb. Yazıda Trampın Ərdoğanla təmaslarının Türkiyənin F-35 proqramına yenidən yaxınlaşması üçün imkan yarada biləcəyi iddia olunur.
Estia-nın yanaşması Yunanıstan mediasında Türkiyənin regional təsirinin artması və ABŞ-Ankara münasibətlərinin inkişafı ilə bağlı mövcud narahatlığı əks etdirir.
Bununla belə, qəzetin “sultan” ifadəsi açıq şəkildə siyasi və tənqidi ritorikadır və faktoloji təsvir kimi deyil, redaksiyanın mövqeyi kimi qiymətləndirilməlidir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə Ankarada keçirdiyi görüşdən sonra amerikalı və ukraynalı jurnalistlərə istehzalı şəkildə təşəkkür edib.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp Zelenski ilə birlikdə mətbuat konfransı keçirdiklərini bildirib və jurnalistləri “Fake News” adlandırıb. ABŞ lideri bu ifadəni görüşdən sonra verdiyi açıqlamada işlədib.
Trampın sözləri onun media ilə uzun müddətdir davam edən gərgin münasibətləri fonunda diqqət çəkib. O, daha əvvəl də ABŞ mediasının bir hissəsini qərəzli olmaqda ittiham etmiş və “Fake News” ifadəsindən tez-tez istifadə etmişdi.
Ankarada keçirilən görüş NATO sammiti çərçivəsində baş tutub. Tramp və Zelenskinin müzakirələrində Ukraynaya hərbi yardım, Rusiya ilə müharibə və Vaşinqton-Kiyev münasibətlərinin gündəmi əsas mövzular arasında olub.
Açıqlama görüşdən sonrakı mətbuat konfransının qeyri-adi yekunu kimi qiymətləndirilib. Trampın ifadəsi həm ABŞ, həm də Ukrayna jurnalistlərinə ünvanlanmış istehzalı şərh kimi təqdim olunur.
HƏMAS Qəzza zolağında de-fakto hökumətinin buraxıldığını elan edib. Qərar anklavın idarəçiliyinin Qəzzanın İdarə Edilməsi üzrə Milli Komitəyə təhvil verilməsi məqsədi daşıyır. Bu barədə Reuters agentliyi məlumat yayıb.
Redaksiya istinadla xəbər verir ki, HƏMAS-ın idarə etdiyi Qəzza hökumətinin media ofisi “Fövqəladə Komitə”nin istefaya getdiyini və inzibati səlahiyyətlərin texnokratlardan ibarət komitəyə ötürülməsinə hazırlıq görüldüyünü açıqlayıb.
Məlumata görə, yeni komitə ABŞ-ın dəstəklədiyi sülh planı çərçivəsində formalaşdırılıb və Qəzzada mülki idarəçiliyin, xidmətlərin bərpasının və yenidənqurma prosesinin koordinasiyasını öz üzərinə götürməlidir.
Bununla belə, prosesin tam icrası hələ qeyri-müəyyən olaraq qalır. Reuters-in məlumatına görə, HƏMAS-ın təhlükəsizlik sahəsində təsirini tam dayandırıb-dayandırmayacağı, silahların kimə tabe olacağı və İsrailin bu keçidə necə reaksiya verəcəyi əsas mübahisəli məsələlər sırasındadır.
Qəzza zolağı 2007-ci ildən HƏMAS-ın nəzarəti altında idi. Yeni qərar ABŞ Prezidenti Donald Trampın rəhbərlik etdiyi Sülh Şurası ilə əlaqələndirilən planın bir hissəsi kimi təqdim olunur.
Apple Rusiyada VK holdinqinə məxsus bir sıra tətbiqləri App Store-dan silib.
Redaksiya xəbər verir ki, App Store-da VK-nın əsas sosial şəbəkə tətbiqi, “Odnoklassniki”, VK Video, VK Musiqi, VK Messenger, VK Znakomstva, “Poçta Mail” və “Dzen” kimi məhsullar əlçatmaz olub. Məlumata görə, tətbiqləri əvvəldən yükləmiş istifadəçilər onlardan istifadə etməyə davam edə biləcəklər.
VK şirkəti Apple-ın qərarını “əsassız və qəbuledilməz” adlandırıb. Şirkət bildirib ki, VK sanksiyalar altında deyil və Apple-a bunu təsdiqləyən hüquqi rəylər əvvəlcədən təqdim olunub.
Məlumata görə, tətbiqlərin mağazadan çıxarılması yeni istifadəçilərin onları yükləməsini mümkünsüz edir. Eyni zamanda, artıq quraşdırılmış bəzi tətbiqlərdə push bildirişlərinin işləməsində problemlər yarana bilər ki, bu da xidmətlərdən istifadəni çətinləşdirə bilər.
Rusiya Dövlət Dumasında Apple-ın addımı tənqid olunub. İnformasiya siyasəti komitəsinin sədr müavini bildirib ki, bu qərar Rusiyanın öz internet infrastrukturunu daha sürətlə inkişaf etdirməsi üçün əlavə arqument kimi qiymətləndirilə bilər.
Apple qərarın səbəbləri barədə hələlik geniş açıqlama verməyib. Şirkət daha əvvəl də sanksiya tələbləri və hüquqi öhdəlikləri əsas gətirərək Rusiya ilə bağlı bəzi tətbiqləri App Store-dan çıxarmışdı.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla anlaşma memorandumunu (MoU) Versalda imzaladığı bildirilir. Sənəd İran tərəfdən Prezident Məsud Pezeşkian tərəfindən ölkəsi adından imzalanıb.
Redaksiya xəbər verir ki, MoU ABŞ və İran arasında hərbi gərginliyin azaldılması və sonrakı diplomatik mərhələnin başlanması üçün əsas sənəd kimi təqdim olunur. Razılaşma daha əvvəl rəqəmsal formatda təsdiqlənmişdi, Versaldakı imza isə prosesin rəsmi mərhələsi kimi dəyərləndirilir.
Məlumata görə, Tramp sənədi Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun iştirakı ilə Versal sarayında keçirilən görüş zamanı imzalayıb. Makronun bu anı əks etdirən videonu paylaşdığı bildirilir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın da sənədi İran adından imzalaması razılaşmanın iki ölkə rəhbərliyi səviyyəsində rəsmiləşdirildiyini göstərir. Bu, Vaşinqton və Tehran arasında birbaşa diplomatik təmasların uzun fasilədən sonra yeni mərhələyə keçməsi kimi qiymətləndirilir.
MOU-nun əsas məqsədi ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurmanın dayandırılması, diplomatik danışıqlar üçün 60 günlük çərçivənin yaradılması və nüvə məsələləri üzrə növbəti razılaşmanın hazırlanmasıdır.
Sənədin imzalanması ilə yanaşı, Hörmüz boğazı, sanksiya güzəştləri, İranın neft ixracı və nüvə proqramına nəzarət mexanizmləri kimi mövzuların da danışıqların mərkəzində qalacağı bildirilir.
Razılaşma diplomatik uğur kimi təqdim olunsa da, onun icrası hələlik əsas sual olaraq qalır. Vaşinqton İranın öhdəliklərinə əməl etməsini, Tehran isə sanksiyaların real şəkildə yumşaldılmasını gözləyir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla razılaşmanın yekunlaşdığını açıqlayıb. O, tərəflər arasında əldə olunan razılaşma münasibətilə hamını təbrik edib və Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni qərar verdiyini bildirib.
Redaksiya məlumat verir ki, Tramp ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin regiondakı blokadanı aradan qaldırmasına və Hörmüz boğazının yenidən açılmasına icazə verdiyini bəyan edib. Onun sözlərinə görə, bu addım enerji daşımalarının bərpasına imkan yaratmalıdır.
Tramp açıqlamasında “Gəmilər, mühərriklərinizi işə salın. Qoy neft axsın” ifadəsini işlədib. Bu bəyanat dünya enerji bazarları üçün strateji əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazının yenidən normal fəaliyyətə qayıda biləcəyinə işarə edir.
Hörmüz boğazı qlobal neft daşımalarının əsas marşrutlarından biri hesab olunur. Bu su yolunda hər hansı məhdudiyyət və ya blokada neft qiymətlərinə, enerji təhlükəsizliyinə və beynəlxalq ticarətə birbaşa təsir göstərir.
İranla razılaşmanın yekunlaşması Vaşinqton və Tehran arasında uzun müddətdir davam edən gərginliyin yumşalması kimi qiymətləndirilir. Bununla yanaşı, sazişin praktiki icrası, blokadanın tam aradan qaldırılması və boğazda təhlükəsiz hərəkətin bərpası əsas diqqət mərkəzində olacaq.
Trampın açıqlaması regionda hərbi eskalasiyanın azalacağı və enerji axınlarının bərpa olunacağı gözləntilərini artırıb. Lakin razılaşmanın dayanıqlılığı tərəflərin öhdəliklərə nə dərəcədə əməl etməsindən asılı olacaq.
İranın İsrailə qarşı ballistik raket hücumuna başladığı bildirilir. Yayılan görüntülərdə raketlərin İsrail istiqamətində hərəkət etdiyi və insanların həmin anları “Allahu Əkbər” sədaları ilə lentə aldığı görünür.
Redaksiya xəbər verir ki, İsrail ordusu İran tərəfindən ölkənin şimalına raketlər buraxıldığını açıqlayıb. Məlumata görə, hava hücumundan müdafiə sistemləri təhlükəni zərərsizləşdirmək üçün işə salınıb.
İlkin məlumatlarda İranın bir neçə ballistik raket buraxdığı qeyd olunur. Hücumun mümkün nəticələri, raketlərin hədəfə çatıb-çatmadığı və dağıntılar barədə məlumatlar hələ dəqiqləşdirilir.
Hadisə Yaxın Şərqdə gərginliyin yenidən yüksəldiyi vaxta təsadüf edir. İran və İsrail arasında son həftələr hərbi ritorika, qarşılıqlı zərbələr və regional təhlükəsizlik riskləri artıb.
İsrail tərəfi əhaliyə təhlükəsizlik təlimatlarına əməl etməyi və sığınacaqlara yaxın qalmağı tövsiyə edib. Hücumla bağlı əlavə rəsmi açıqlamaların yaxın saatlarda veriləcəyi gözlənilir.
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Küveytdəki aviabazaya raket zərbəsi endirdiyini açıqlayıb.
Redaksiya xəbər verir ki, SEPAH hücumu Hörmüzgan vilayətindəki Sirik adasında yerləşən rabitə qülləsinə edilən zərbəyə cavab kimi təqdim edib.
SEPAH-ın bəyanatında bildirilib ki, İran qüvvələri həmin hücumun həyata keçirildiyi aviabazanı hədəfə alıb və “bütün hücum qüvvələrini məhv edib”.
Korpus ABŞ-ın hər hansı yeni hücumuna cavabın “tamamilə fərqli” olacağı barədə xəbərdarlıq edib.
Bəyanatda hücum zamanı uşaqların öldüyü iddia olunub və bunun məsuliyyətinin ABŞ administrasiyasının üzərində olduğu bildirilib.
Hadisə ABŞ və İran arasında hərbi gərginliyin daha da kəskinləşdiyi, Fars körfəzi və Hörmüz boğazı ətrafında təhlükəsizlik risklərinin artdığı dövrə təsadüf edir.
Hələlik ABŞ və Küveyt tərəfi hücumun miqyası, itkilər və bazaya dəyən ziyanla bağlı ətraflı rəsmi məlumat açıqlamayıb.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın Qoruk və Keşm adalarındakı hərbi obyektlərinə müdafiə xarakterli zərbələr endirdiyini açıqlayıb.
Redaksiya xəbər verir ki, CENTCOM əməliyyatın İranın beynəlxalq sular üzərində uçan ABŞ-a məxsus MQ-1 pilotsuz uçuş aparatını vurması kimi hərəkətlərinə cavab olaraq keçirildiyini bildirib.
Məlumata görə, ABŞ hərbi təyyarələri İranın PUA radarlarını və komanda-idarəetmə məntəqələrini hədəfə alıb.
Zərbələr nəticəsində İranın hava hücumundan müdafiə sistemləri, yerüstü idarəetmə stansiyası və bölgədəki gəmilər üçün təhlükə yaratdığı bildirilən 2 kamikadze PUA məhv edilib.
CENTCOM əməliyyat zamanı ABŞ hərbçiləri arasında xəsarət alan olmadığını açıqlayıb.
Vaşinqton bu hücumları regiondakı Amerika qüvvələrinin, beynəlxalq gəmiçiliyin və müttəfiq tərəfdaşların qorunması üçün zəruri cavab tədbiri kimi təqdim edir.
Hadisə Fars körfəzi və Hörmüz boğazı ətrafında ABŞ-İran gərginliyinin yenidən artdığı dövrə təsadüf edir.
Dünya mediası Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Çinə səfərini Moskva-Pekin münasibətlərinin güclənməsi və ABŞ-la geosiyasi rəqabət fonunda qiymətləndirib.
Redaksiya xəbər verir ki, Al Jazeera Putinin Pekinə gəlişinin ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çindən ayrılmasından cəmi bir gün sonra elan edilməsinə diqqət çəkib. Kanal bu səfəri “Rusiya və Çin niyə bir-birinə lazımdır?” sualı üzərindən şərh edib.
Reuters isə görüşü “çay diplomatiyası” kimi təqdim edib. Agentlik yazır ki, Si Cinpin və Putin Pekində həm ikitərəfli, həm də beynəlxalq məsələləri müzakirə edəcək, görüşün kulminasiyası isə “köhnə dostların” çay süfrəsi arxasında qeyri-rəsmi söhbəti olacaq.
The Washington Post isə ardıcıl ABŞ və Rusiya prezidentlərinin Pekinə səfərlərinin Si Cinpinin qlobal çəkisini artırdığını qeyd edib. Nəşr yazır ki, bu proses Çin liderinin artıq dünya siyasətində hesablaşılmalı əsas fiqurlardan birinə çevrildiyini göstərir.
Eyni zamanda Qərb mediası Moskva və Pekin arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi fonunda qarşılıqlı etimad məsələsinə də diqqət çəkir. Təhlillərdə bildirilir ki, Rusiya və Çin ABŞ-a qarşı ortaq mövqelər nümayiş etdirsələr də, tərəflər arasında maraq fərqləri və ehtiyatlılıq qalır.
Putinin Çin səfəri Moskva və Pekinin Qərb təzyiqləri fonunda siyasi, iqtisadi və enerji əməkdaşlığını daha da gücləndirməyə çalışdığı mərhələyə təsadüf edir.
Suriya Prezidenti Əhməd əl-Şara ABŞ Prezidenti Donald Trampın ona hədiyyə etdiyi ətirin fotosunu paylaşıb.
Redaksiya xəbər verir ki, paylaşım qısa zamanda sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub.
Ətirin "Trump" markası olduğu məlum olsa da, hədiyyənin hansı görüş və ya diplomatik əlaqə çərçivəsində təqdim edildiyi barədə əlavə məlumat verilməyib.
Paylaşım Vaşinqton və Dəməşq arasında mümkün diplomatik mesaj kimi də şərh olunur.
SEPAH-ın beynəlxalq sanksiyalardan yayınmaq üçün gizli neft ticarəti şəbəkəsindən istifadə etdiyi iddia olunur.
Redaksiya xəbər verir ki, sızdırılmış sənədlərdə İran neftinin mənşəyini gizlətmək üçün İran, Çin, Honkonq və BƏƏ-də qeydiyyatdan keçmiş ön şirkətlərdən istifadə olunduğu bildirilir.
Məlumata görə, şəbəkənin məqsədi İran neftini başqa ölkə mənşəli kimi göstərmək, ödənişləri dolayı şirkətlər üzərindən aparmaq və beynəlxalq bank nəzarətindən yayınmaq olub.
Sənədlərdə Nosazan Kaveh SEPAH-ın İran daxilindəki ticarət qolu, Golden Globe Demir Calik Petrol Company isə xarici əməliyyatları idarə edən struktur kimi təqdim olunur.
Jiandi HK Limited, Hong Kong Blue Ocean, Verda Marine Limited və Mestalla Trading kimi şirkətlərin neft daşımaları, gəmi icarəsi, ödənişlər və alıcılarla əlaqələrin gizlədilməsi üçün istifadə edildiyi iddia olunur.
Araşdırmada CS Aura gəmisinin daşınması üçün 400 min dollarlıq ödəniş, MT Hasna tankerinin icarəsi ilə bağlı 500 min dollarlıq əməliyyat və Çin bankları üzərindən aparılan pul köçürmələri ayrıca nümunə kimi göstərilir.
İddialara görə, bu mexanizm SEPAH-a neft satışından gəlir əldə etməyə və həmin vəsaitləri hərbi proqramlara yönəltməyə imkan verib.
Sənədlərdə adı çəkilən bəzi şirkətlərin daha əvvəl ABŞ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən sanksiya siyahısına salındığı bildirilir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin lideri Si Cinpin Pekində görüş keçirir.
Redaksiya Rusiya mediasına istinadla xəbər verir ki, görüş zamanı Si Cinpinin əl sıxma anında Trampın jestinə imkan vermədiyi iddia olunub. Sosial şəbəkələrdə bu detal tərəflər arasında diplomatik bədən dili kimi müzakirə edilir.
Görüşdə Tramp Pekinə səfərinin ABŞ və Çin münasibətlərini yaxşılaşdıracağını bildirib. ABŞ lideri qeyd edib ki, Vaşinqton Pekinlə qarşılıqlı əsasda biznes aparmaq niyyətindədir.
Tramp həmçinin ABŞ və Çinin indiyə qədər çətinlikləri Çin lideri ilə birbaşa təmasları sayəsində aşdığını deyib. Onun sözlərinə görə, tərəflər arasında dialoq münasibətlərin idarə olunması üçün əsas mexanizmlərdən biri olaraq qalır.
Si Cinpin isə çıxışında ticarət müharibələrində qalib olmadığını vurğulayıb. Çin lideri bildirib ki, iki böyük iqtisadiyyat arasında qarşıdurmanın dərinləşməsi həm Vaşinqton, həm də Pekin üçün mənfi nəticələr yarada bilər.
Si Cinpin Tayvan məsələsini ABŞ-Çin münasibətlərində ən vacib mövzulardan biri adlandırıb. Pekin Tayvanı öz ərazisinin ayrılmaz hissəsi hesab edir, Vaşinqton isə adaya təhlükəsizlik və siyasi dəstəyini davam etdirir.
Çin lideri tərəflərin “Fukidid tələsi”ni aşmalı olduğunu da bildirib. Bu ifadə yüksələn güclə mövcud dominant güc arasında qarşıdurma riskini izah edən geosiyasi anlayış kimi istifadə olunur.
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio Vaşinqtonun Çinin inkişafını məhdudlaşdırmağa çalışmadığını deyib. Bununla belə, tərəflər arasında texnologiya, yarımkeçiricilər, ticarət tarifləri və təhlükəsizlik məsələləri üzrə fikir ayrılıqları qalır.
Danışıqlara ABŞ-dan 10-dan çox biznes nümayəndəsi də qoşulub. Bu, Trampın Çin səfərində təkcə diplomatik deyil, həm də iqtisadi və korporativ razılaşmalara xüsusi önəm verdiyini göstərir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqlarda irəliləyiş əldə olunduğunu bildirərək “Project Freedom” əməliyyatının qısa müddətə dayandırılacağını açıqlayıb. Bununla belə, ABŞ-ın tətbiq etdiyi blokadanın tam qüvvədə qalacağı qeyd olunub.
Redaksiya məlumat verir ki, Tramp açıqlamasında qərarın Pakistan və digər ölkələrin müraciəti, həmçinin ABŞ-ın İrana qarşı kampaniyada əldə etdiyini dediyi hərbi uğurlar fonunda qəbul edildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, İran nümayəndələri ilə “tam və yekun razılaşma” istiqamətində böyük irəliləyiş əldə olunub.
Tramp qeyd edib ki, tərəflər razılaşmanın yekunlaşdırılıb imzalanması üçün Hörmüz boğazından gəmilərin hərəkətini nəzərdə tutan “Project Freedom” əməliyyatının qısa müddətlik fasiləyə çıxarılması barədə qarşılıqlı razılığa gəliblər.
ABŞ lideri eyni zamanda vurğulayıb ki, fasilə blokadanın ləğvi anlamına gəlmir. Onun sözlərinə görə, blokada tam qüvvədə qalacaq və Vaşinqton İranla yekun razılaşmanın imzalanıb-imzalanmayacağını görmək üçün diplomatik prosesə məhdud vaxt tanıyacaq.
Bu açıqlama Hörmüz boğazında ABŞ və İran arasında hərbi gərginliyin artdığı, ticarət gəmilərinin keçidi və enerji daşımaları ilə bağlı risklərin yüksəldiyi bir vaxtda verilib. Pakistanın vasitəçilik rolu isə danışıqların yeni mərhələyə keçdiyini göstərir.
Avropa İttifaqının Azərbaycandakı səfiri Mariyana Kuyunciç Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb.
Redaksiya XİN-ə istinadən xəbər verir ki, görüşdə Avropa Parlamenti tərəfindən aprelin 30-da qəbul edilən qətnamədə ölkəmizə qarşı yer alan əsassız və qərəzli müddəalar qəti şəkildə pislənib və bununla bağlı qarşı tərəfə etiraz notası təqdim edilib.
Sözügedən qətnamədəki müddəaların reallıqları təhrif etdiyi, obyektivlik prinsiplərinə, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət öhdəliklərinə zidd olduğu vurğulanıb. Avropa Parlamentinin bu cür yanaşma sərgiləməsinin regionda normallaşma prosesinə, eləcə də Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin perspektivlərinə mənfi təsir etdiyi vurğulanıb.
Qətnamədə Qarabağ bölgəsinə erməni sakinlərin geri qayıdışı ilə bağlı irəli sürülən iddiaların tamamilə əsassız olduğu, bu kimi çağırışların Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə xarakteri daşıdığı bildirilib. 2023-cü ildə Azərbaycan Konstitusiyasına uyğun olaraq təqdim edilmiş reinteqrasiya planına baxmayaraq, erməni sakinlərin regionu könüllü əsasda tərk etdiyi, bunun əksini iddia edən bəyanatların yanlış olduğu diqqətə çatdırılıb.
Bununla yanaşı, “müharibə əsirləri” kimi təqdim edilən erməni əsilli şəxslərin azad edilməsi ilə bağlı çağırışların da hüquqi baxımdan qəbuledilməz olduğu görüşdə qeyd edilib. Azərbaycan tərəfinin humanist yanaşma nümayiş etdirərək bir çox məhbusları azad etdiyi, etimad quruculuğu istiqamətində addımlar atdığı, barələrində məhkəmə hökmü çıxarılmış şəxslərin isə terrorçuluq, təxribat və hərbi cinayətlər daxil olmaqla bir sıra ağır cinayətlər törətmiş şəxslər olduğu xatırlanıb.
“Mədəni və dini irsin məhv edilməsi” ilə bağlı iddiaların tamamilə əsassız və qəbuledilməz olduğu vurğulanıb. Bununla yanaşı, işğal dövründə Azərbaycanın mədəni və dini irsinin genişmiqyaslı şəkildə dağıdılması və təhqir olunması faktlarına Avropa institutları tərəfindən önəm verilmədiyi diqqətə çatdırılıb.
Görüşdə, Avropa İttifaqı tərəfi Azərbaycan-Avropa İttifaqı münasibətlərinə, eləcə də regionda sülh və normallaşma prosesinə zərər vuran bu kimi addımların qarşısını almağa çağırılıb.
Azərbaycanda turizm şirkətləri aviabiletlərə tətbiq edilən 110 AZN-lik (65 ABŞ dollar) yanacaq əlavəsinə görə çıxış yolu axtarır.
Redaksiya xəbər verir ki, Summer Tour Azerbaijan tərəfindən turizm şirkətlərinə göndərilən məktubda dünya üzrə iqtisadi vəziyyət, yanacaq qiymətlərində ciddi artım və çatışmazlıq səbəbindən Azərbaycan Hava Yolları və digər aviaşirkətlər tərəfindən aviabilet qiymətlərinə dəyişiklik edildiyi bildirilib.
Məktuba əsasən, 26 aprel 2026-cı il tarixinədək edilmiş və uçuş tarixi 1 may 2026-cı ildən sonraya düşən bütün rezervasiyalar üzrə hər sərnişin üçün 65 ABŞ dolları məbləğində yanacaq xərci əlavəsi tələb olunur. Bu məbləğə komissiya daxil deyil.
27 aprel 2026-cı il tarixindən sonra edilən və uçuş tarixi 1 may 2026-cı ildən sonraya təsadüf edən rezervasiyalarda isə yanacaq əlavəsinin artıq aviabilet qiymətlərinə daxil edildiyi qeyd olunur.
Məktubda həmçinin bildirilir ki, əlavə ödənişlə razılaşmayan sərnişinlər cəriməsiz ləğv və tam geri ödəniş tələb etmək hüququna malikdirlər. Bu detal turizm şirkətləri üçün əsas mübahisə nöqtələrindən biridir, çünki artıq satılmış paketlər üzrə əlavə ödənişin kim tərəfindən qarşılanacağı sual doğurur.
Turizm şirkətləri hazırda etirazın hansı quruma və hansı mexanizmlə ünvanlanmalı olduğunu müəyyənləşdirməyə çalışırlar. Məsələ təkcə bir aviaşirkətin qiymət dəyişikliyi deyil, artıq satılmış tur paketlərinin sonradan bahalaşması və bunun agentliklərlə müştərilər arasında yaratdığı hüquqi risklərlə bağlıdır.
Sosial şəbəkələrdə fərdi istifadəçilər də qiymət artımına etiraz etməyə başlayıblar. Müştərilər əvvəlcədən ödənilmiş turlar üzrə sonradan əlavə məbləğ tələb edilməsini narazılıqla qarşılayırlar.
Turizm şirkətləri isə iki tərəfli təzyiq altında qalıb. Bir tərəfdən tur operator və aviaşirkət əlavə yanacaq xərci tələb edir, digər tərəfdən müştəri artıq razılaşdırılmış qiymətin dəyişdirilməsini qəbul etmək istəmir.
Hörmüz boğazı ətrafında baş verənlər və qlobal yanacaq bazarında kəskin bahalaşma aviasiya sektoruna birbaşa təsir edir. Aviaşirkətlər üçün yanacaq xərci bilet qiymətinin əsas komponentlərindən biridir və neft qiymətlərində ani artım uçuşların maya dəyərini yüksəldir.
Lakin turizm bazarında problem qiymət artımının özündən çox onun geriyə şamil olunması ilə bağlıdır. Əgər paket tur əvvəlcədən satılıbsa və müştəri ödəniş edibsə, sonradan əlavə yanacaq haqqının tələb edilməsi həm kommersiya, həm də istehlakçı hüquqları baxımından mübahisəli vəziyyət yaradır.
Bu proses ən çox may ayından sonrakı yay turlarına təsir göstərə bilər. Yay mövsümü turizm şirkətləri üçün ən aktiv dövrdür və satılmış paketlərin yenidən hesablanması agentliklər, tur operatorlar və müştərilər arasında kütləvi narazılıq yarada bilər.
Hazırkı vəziyyət turizm sektorunda daha böyük sualı gündəmə gətirir: qlobal yanacaq böhranı səbəbindən qiymət artımı qaçılmazdırsa, bu artımın yükünü kim daşımalıdır — aviaşirkət, tur operator, agentlik, yoxsa artıq ödəniş etmiş sərnişin.
Türkiyənin Milli İstihbarat Təşkilatı İran İslam İnqilabının gələcək lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin Türkiyədə sürgündə olduğu dövrə aid 1964-cü il tarixli məxfi sənəd yayımlayıb.
Redaksiya Türkiyə mediasına istinadla xəbər verir ki, “çox gizli” qeydli sənəd MİT-in “Özel Koleksiyon” arxivindən paylaşılıb və Xomeyninin Bursa şəhərində məcburi yaşayışı, təhlükəsizliyi və yazışmalarda istifadə edilən kod adı barədə məlumatları üzə çıxarıb.
Sənəd 11 noyabr 1964-cü il tarixlidir və o dövrdə Milli Emniyet Hizmeti rəhbəri olan Ziya Selışık tərəfindən İstanbul Mərkəz Şefliyinə göndərilib. Milli Emniyet Hizmeti bugünkü MİT-in əvvəlki strukturudur.
Məktubda Xomeyni birbaşa adı ilə yox, “İranlı bir qonaq” kimi qeyd olunur. Sənəddə onun Türkiyəyə gəldiyi və Bursada yaşamasının qərarlaşdırıldığı bildirilir.
Əmrdə Xomeyninin qalacağı evin və onunla bağlı digər işlərin Bursa Yuvası Amirliyinə şəxsən tanıdılacağı yazılıb. Həmçinin bu quruma lazımi təlimatların yazılı və şifahi formada göndərildiyi qeyd olunur.
Sənədin ən diqqətçəkən hissəsi kod adı ilə bağlıdır. Yazışmalarda və şifrəli rabitədə Xomeyni üçün “Belli” təxəllüsünün istifadə olunacağı göstərilir. Bu, Türkiyə kəşfiyyatının həmin dövrdə Xomeyninin ölkədəki hərəkətini və təhlükəsizliyini xüsusi rejim altında izlədiyini göstərir.
Xomeyni 1964-cü il noyabrın 4-də İran şahı Məhəmməd Rza Pəhləvi rejimi tərəfindən ölkədən çıxarılmışdı. O, əvvəlcə Türkiyəyə göndərilmiş, daha sonra Bursada məcburi yaşayışa yerləşdirilmişdi.
Türkiyədəki sürgün dövrü Xomeyninin siyasi fəaliyyətində mühüm mərhələ sayılır. O, 1965-ci ilin oktyabrında Türkiyədən İraqın Nəcəf şəhərinə keçmiş, 1978-ci ildə isə Fransaya getmişdi. 1979-cu ildə İran İslam İnqilabından sonra ölkəyə qayıdaraq İran İslam Respublikasının qurucusu və ali rəhbəri oldu.
Yeni yayımlanan sənəd Xomeyninin Türkiyədəki sürgün illərinin yalnız diplomatik yox, həm də kəşfiyyat nəzarəti altında idarə olunduğunu göstərir. “Belli” kod adının istifadəsi isə həmin dövrdə Ankara üçün bu məsələnin yüksək təhlükəsizlik həssasiyyəti daşıdığını ortaya qoyur.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri OPEC və OPEC+ formatından çıxmaq qərarı verib. Qərar mayın 1-dən qüvvəyə minəcək və Abu-Dabinin 1967-ci ildən davam edən OPEC üzvlüyünə son qoyacaq.
Redaksiya Reuters və AP-yə istinadla xəbər verir ki, qərar BƏƏ-nin dövlət agentliyi WAM vasitəsilə elan edilib. OPEC Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatıdır, OPEC+ isə bu qrupa Rusiya və digər böyük istehsalçıların əlavə olunduğu daha geniş hasilat razılaşmasıdır.
BƏƏ qərarı öz istehsal siyasətinə, mövcud və gələcək hasilat imkanlarına yenidən baxılması ilə izah edib. Rəsmi açıqlamada addımın ölkənin milli maraqları və qlobal bazarın tələblərinə daha çevik cavab vermək istəyi ilə bağlı olduğu bildirilib.
Bu qərar dünya neft bazarı üçün adi diplomatik jest deyil. BƏƏ OPEC daxilində azsaylı real əlavə hasilat gücünə malik ölkələrdən biri sayılırdı. Yəni Əbu-Dabi təkcə üzv ölkə deyil, bazara əlavə neft çıxarmaq imkanı olan əsas oyunçulardan biri idi.
Əsas zərbə OPEC-in daxili nizamına dəyir. Bu qurumun bazara təsiri üzvlərin hasilatı koordinasiya etməsi üzərində qurulub. BƏƏ artıq bu məhdudiyyətlərdən kənara çıxarsa, OPEC-in qiymətləri hasilat kvotaları ilə idarə etmək qabiliyyəti zəifləyə bilər.
Səudiyyə Ərəbistanı üçün məsələ daha həssasdır. OPEC və OPEC+ faktiki olaraq Ər-Riyadın liderliyi altında işləyirdi. BƏƏ-nin çıxışı isə göstərir ki, Körfəz daxilində enerji siyasəti, regional təhlükəsizlik və iqtisadi prioritetlər üzrə fikir ayrılığı artıq təşkilat daxilində saxlanıla bilmir.
Qısa müddətdə bu addım neft qiymətlərində əlavə volatillik yarada bilər. Əgər BƏƏ müstəqil şəkildə hasilatı artırsa, bu, bazara əlavə təklif gətirə və qiymətlərə aşağı təzyiq göstərə bilər. Lakin Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik davam etdiyi üçün əlavə hasilatın bazara real çatdırılması ayrıca problemdir.
Hörmüz boğazı İranla Oman arasında yerləşən strateji dəniz keçididir. ABŞ Enerji İnformasiyası Administrasiyasının məlumatına görə, 2024-cü ildə bu boğazdan gündəlik orta hesabla 20 milyon barel neft və neft məhsulları keçib. Bu, qlobal maye yanacaq istehlakının təxminən 20 faizi deməkdir.
Ona görə BƏƏ-nin OPEC-dən çıxışı iki fərqli təsir yarada bilər. Kağız üzərində bu, daha çox neft hasilatı və bazarda daha sərbəst rəqabət deməkdir. Praktikada isə regionda müharibə və gəmiçilik riskləri davam etdikcə, əsas məsələ neftin nə qədər hasil olunması yox, onun dünya bazarına təhlükəsiz çatdırılması olacaq.
Ən çox təsirlənə biləcək region Asiyadır. Çin, Hindistan, Yaponiya və Cənubi Koreya Körfəz neftindən ciddi asılıdır. Hörmüzdən keçən xam neft və kondensat axınlarının böyük hissəsi Asiya bazarlarına gedir. Bu səbəbdən BƏƏ-nin qərarı yalnız OPEC daxilində deyil, Asiyanın enerji təhlükəsizliyi hesablamalarında da yeni risk yaradır.
ABŞ üçün isə bu qərar siyasi baxımdan sərfəli görünə bilər. Vaşinqton uzun illər OPEC-i qiymətləri süni şəkildə yüksək saxlamaqda ittiham edib. BƏƏ-nin karteldən çıxması OPEC-in bazar üzərində kollektiv təsirini zəiflədə və ABŞ-ın öz neft-qaz ixracını daha cəlbedici edə bilər.
Bununla belə, qərarın dünya üçün yekun nəticəsi hələ aydın deyil. Əgər BƏƏ müstəqil hasilat siyasətinə keçib bazara daha çox neft çıxararsa, orta müddətdə qiymət təzyiqi azala bilər. Əgər bu addım OPEC daxilində yeni parçalanma yaradarsa, bazar daha az proqnozlaşdırılan və daha siyasi xarakterli mərhələyə keçəcək.
Nəticə sadədir: BƏƏ-nin OPEC-dən çıxışı təkcə neft razılaşmasından imtina deyil. Bu, Körfəzdə Səudiyyə liderliyinə açıq siqnal, OPEC-in bazar intizamına zərbə və qlobal enerji sistemində daha parçalanmış dövrün başlanğıcı ola bilər.
Çexiya Respublikası Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistandan enerji resursları əldə etməyi nəzərdə tutur. Bu barədə Çexiyanın Baş naziri Andrey Babiş açıqlama verib.
Redaksiya xəbər verir ki, Baş nazirin bəyanatına görə, ölkə Avropa İttifaqından kənar dövlətlər arasında güclü və sabit tərəfdaşlara ehtiyac duyur. Bu tərəfdaşlar arasında enerji təchizatçıları xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Bu addım Çexiyanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək və təchizat mənbələrini şaxələndirmək niyyətini əks etdirir. Qeyd olunan ölkələrlə əməkdaşlıq enerji bazarına sabitlik gətirməyə yönəlib. Azərbaycan daxil olmaqla, Türk dövlətlərinin Avropa və dünya üçün nə qədər faydalı olduğunu bir daha ortaya qoyan amillərdən sayılır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp və birinci xanım Melaniya Tramp Ağ Ev Müxbirləri Assosiasiyasının Vaşinqtondakı illik şam yeməyi zamanı təhlükəsizlik insidentindən sonra təxliyə ediliblər. Reuters-in məlumatına görə, hadisə Vaşinqton Hilton hotelində baş verib və prezidentin yaxınlığında atəş səsləri eşidildikdən sonra Secret Service əməkdaşları Trampı zalı tərk etməyə məcbur ediblər.
Redaksiya AP-nin məlumatına əsasən xəbər verir ki, silahlı şəxs tədbirin keçirildiyi zala doğru irəliləməyə çalışıb. O, təhlükəsizlik məntəqəsindən keçərkən atəş açıb və daha sonra hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb. Rəsmilər şübhəlinin hadisə zamanı silah və bıçaqlarla silahlandığını bildiriblər.
Hadisə zamanı bir Secret Service əməkdaşına atəş açılıb. AP yazır ki, güllə onun qoruyucu jiletinə dəyib və əməkdaşın vəziyyətinin yaxşı olduğu bildirilib. Prezident, birinci xanım və tədbirdə iştirak edən yüksək vəzifəli şəxslər xəsarət almayıb.
Şübhəli şəxs 31 yaşlı Cole Tomas Allen kimi müəyyən edilib. AP-nin hüquq-mühafizə orqanlarındakı mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, o, Kaliforniyanın Torrance şəhərindəndir və ona qarşı odlu silahla bağlı ittihamlar, o cümlədən təhlükəli silahla hüquq-mühafizə əməkdaşına hücum ittihamı irəli sürülə bilər.
Atəş səslərindən sonra zalda panika yaranıb, qonaqlar masaların altına girərək gizləniblər. Secret Service əməkdaşları əvvəlcə Trampı səhnədə qoruyub, daha sonra onu və Melaniya Trampı zaldan çıxarıblar. Vitse-prezident Cey Di Vens və digər yüksək vəzifəli şəxslər də təxliyə edilib.
Hadisədən sonra Tramp Ağ Evdə jurnalistlərə açıqlama verib. O, hücumçunun təkbaşına hərəkət etdiyinin ehtimal olunduğunu bildirib və hüquq-mühafizə orqanlarının işini yüksək qiymətləndirib. Tədbirin əvvəlcə davam etdirilməsi planlaşdırılsa da, daha sonra ləğv edilib və başqa tarixə keçirilməsi qərara alınıb.
Dünyanın yaxşı tanıdığı, Nobel mükafatı laureatı, fizikaçı Devid Qross nüvə müharibəsi riskinin artması ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Newsweek-in məlumatına görə, Qross hesab edir ki, hazırkı geosiyasi gərginliklər fonunda bəşəriyyət qarşıdakı onilliklərdə ciddi nüvə təhlükəsi ilə üzləşə bilər.
Redaksiya istinadla xəbər verir ki, fizik Live Science-a müsahibəsində bildirib ki, nüvə müharibəsi ehtimalı artıq əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha yüksək görünür. Onun sözlərinə görə, Soyuq müharibədən sonra illik nüvə müharibəsi riski təxminən 1 faiz kimi qiymətləndirilirdisə, hazırda bu göstərici 2 faizə yaxın ola bilər. Qross bunu “kobud hesablamaya” əsaslanan ehtimal kimi təqdim edib.
Bu hesablamaya əsasən, illik 2 faizlik risk uzunmüddətli perspektivdə nüvə münaqişəsinin orta gözlənilən vaxtını təxminən 35 il səviyyəsinə gətirir. Newsweek yazır ki, bu yanaşma radioaktiv maddələrin yarımparçalanma müddətini hesablamaq üçün istifadə olunan ehtimal modellərinə bənzər prinsiplərə əsaslanır.
Qross nüvə riskinin artmasını bir neçə amillə əlaqələndirib. O, Avropada davam edən müharibəni, İran ətrafında gərginliyi, Hindistan və Pakistan arasında mümkün qarşıdurma risklərini, həmçinin nüvə silahına malik ölkələrin sayının artmasını əsas səbəblər kimi göstərib. Fizikin fikrincə, silahlara nəzarət mexanizmlərinin zəifləməsi və Sİ-nin hərbi sistemlərdə mümkün istifadəsi vəziyyəti daha da təhlükəli edir.
Newsweek qeyd edir ki, Qrossun açıqlaması nüvə müharibəsinin qaçılmaz olduğu anlamına gəlmir. Fizik əsas çıxış yolu kimi dövlətlər arasında dialoqun bərpasını və daha güclü beynəlxalq razılaşmaların imzalanmasını göstərib.
Qeyd edək ki, Qross 2004-cü ildə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb. O, həmçinin bu yaxınlarda fundamental fizika sahəsinə ömürlük töhfəsinə görə 3 milyon dollarlıq Special Breakthrough Prize mükafatı alıb.
ABŞ Müdafiə Nazirliyində dövriyyəyə buraxılmış daxili e-poçtda Vaşinqtonun İran müharibəsi fonunda ABŞ əməliyyatlarını yetərincə dəstəkləmədiyini düşündüyü NATO müttəfiqlərinə qarşı mümkün addımlar nəzərdən keçirilib. Reuters-in yazdığına görə, variantlar arasında İspaniyanın alyans daxilində mühüm və ya nüfuzlu mövqelərdən kənarlaşdırılması, həmçinin Böyük Britaniyanın Folklend adaları üzərində iddiasına ABŞ dəstəyinin yenidən nəzərdən keçirilməsi də var.
Redaksiya Reuters-ə istinadla xəbər verir ki, məlumata əsasən, sənəddə əsas narazılıq bəzi müttəfiqlərin İran müharibəsi zamanı ABŞ-yə baza, hava məkanı və uçuş icazələri verməkdən çəkinməsi ilə bağlıdır. Reuters-ə danışan amerikalı rəsmiyə görə, bu imkanlar NATO üçün “minimum baza xətti” kimi dəyərləndirilib və təklif olunan addımlar Avropa müttəfiqlərindəki “haqq sahibi olmaq hissini” azaltmağa yönəlib.
Reuters yazır ki, xüsusilə İspaniya ilə bağlı narazılıq ön plandadır. Madridin sosialist hökuməti ABŞ-nin İranla bağlı əməliyyatlar üçün İspaniya bazalarından və hava məkanından istifadəsinə icazə verməyəcəyini bildirmişdi. ABŞ-nin İspaniyada Rota dəniz bazası və Moron aviabazası kimi iki mühüm hərbi obyekti yerləşir.
Pentaqonun mətbuat katibi Kingsli Uilson Reuters-ə şərhində bildirib ki, Prezident Donald Trampın da dediyi kimi, ABŞ-nin NATO müttəfiqləri Vaşinqton üçün lazım olan anda yanında olmayıb. Onun sözlərinə görə, Müdafiə Nazirliyi prezidentə müttəfiqlərin daha fəal davranmasını təmin edəcək “inandırıcı variantlar” təqdim edəcək.
Reuters qeyd edir ki, sözügedən e-poçtda ABŞ-nin NATO-dan çıxması və ya Avropadakı bazalarını bağlaması təklif olunmur. Bununla belə, Tramp daha əvvəl alyansdan çıxma ehtimalını açıq saxlayıb və NATO müttəfiqlərini Hörmüz boğazının açılması üçün kifayət qədər dəstək verməməkdə sərt tənqid edib.
Mövzuya münasibət bildirən İspaniyanın baş naziri Pedro Sançes isə bu mübahisəni böyütməyib və ölkəsinin yalnız beynəlxalq hüquqa uyğun çərçivədə əməkdaşlıq etdiyini vurğulayıb. AP-nin məlumatına görə, NATO-da üzv ölkənin fəaliyyətini dayandırmaq üçün aydın mexanizm yoxdur və alyansın İran münaqişəsində birbaşa əməliyyat rolu da yoxdur.
Albaniyanın Baş naziri Edi Rama beynəlxalq əlaqələrə dair maraqlı bir bəyanatla çıxış edib. O, Yunanıstanın və ya Avropa ölkələrinin icazəsi olmadan danışa biləcəyini vurğulayıb, lakin ABŞ-ın icazəsi olmadan danışmaqda çətinlik çəkəcəyini bildirib.
Redaksiya məlumat verir ki, baş nazir bu mövqeyini ABŞ-ın çox sərt mövqe tuta bilməsi ilə əlaqələndirib. Onun bu açıqlaması beynəlxalq diplomatiyada və regional siyasətdə ABŞ-ın təsir gücünü bir daha nümayiş etdirir.
Edi Ramanın sözləri Albaniyanın xarici siyasətində ABŞ ilə münasibətlərə verilən əhəmiyyəti açıq şəkildə göstərir. Bu bəyanat, kiçik ölkələrin böyük güclərlə əlaqələrindəki həssas tarazlığı və strateji yanaşmaları əks etdirir.
İsrail bazar ertəsi günü bəyan edib ki, Azərbaycan neftini Aralıq dənizinə daşıyan boru kəmərinə hücum etməyi planlaşdıran İran şəbəkəsini ifşa edib. Həmçinin, bu şəbəkə Azərbaycandakı İsrail və yəhudi hədəflərinə qarşı da əməliyyatlar nəzərdə tuturdu.
Redaksiya Reuters-ə istinadla xəbər verir ki, Mossad və Şin Bet kəşfiyyat agentlikləri birgə bəyanatda İran İslam İnqilab Keşikçiləri Korpusunun bir neçə həftə əvvəl Gürcüstan vasitəsilə Türkiyəyə uzanan Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərinə hücum planının qarşısının alındığını bildirib. Agentliklər qeyd edib ki, bu qrup Azərbaycandakı yəhudi və İsrail hədəflərinə, o cümlədən İsrail səfirliyinə, Bakıdakı sinaqoqa, eləcə də Azərbaycanın yəhudi icmasının liderlərinə qarşı hücumlar planlaşdırmışdı.
İran Xarici İşlər Nazirliyi şərh sorğusuna dərhal cavab verməyib. Partlayıcı pilotsuz uçuş aparatları və parçalayıcı yüklərə malik olan qrupun üzvləri Azərbaycan səlahiyyətli orqanları tərəfindən həbs edilib.
Bəyanatda deyilir ki, "niyyətlərini həyata keçirmək üçün qrup hədəflər barədə kəşfiyyat məlumatları toplamaq məqsədilə müxtəlif üsullardan, o cümlədən fiziki müşahidə və fotoqrafiyadan istifadə edib; bütün bunlar İrandakı kuratorlarının birbaşa göstərişləri ilə həyata keçirilib". Həmçinin bildirilib ki, "bu ifşa, gərgin kəşfiyyat araş
Ruga Giuffa (Culfa küçəsi), İtaliyanın Venesiya şəhərinin Castello rayonunda, Campo Santa Maria Formosa yaxınlığında yerləşən tarixi bir küçədir. Bu küçə 13-cü əsrdən 17-ci əsrə qədər burada ticarətlə məşğul olan, məskunlaşan və yaşayan azərbaycanlıların adını daşıyır. Küçənin adı ipək, pambıq və boyalar üzrə ixtisaslaşmış azərbaycanlı tacirlər ilə Venesiya arasında mövcud olan dərin tarixi əlaqələri təmsil edir.
Redaksiya məlumat verir ki, "Giuffa" adı bir çox azərbaycanlının köçdüyü Naxçıvanın Culfa şəhərinə birbaşa istinaddır. Mənbələrə görə bu, onların ticarət etdiyi, yaşadığı və Şərqlə əlaqələrini davam etdirdiyi əsas bir bölgə idi. "Ruga" Venesiyada dükanlarla dolu bir küçə üçün istifadə olunan termindir və "Ruga Giuffa - Nizioleti" mənbəsində qeyd edildiyi kimi, bu halda azərbaycanlı tacirlərin güclü təsiri altında olmuşdur. Ruga Giuffa Campo Santa Maria Formosa ilə əlaqəlidir və Salizada Zorzi (Əlizadə Zorçu) küçəsi kimi digər tarixi əhəmiyyətli ərazilərin yaxınlığındadır.
Baxmayaraq ki, bəzi ermənilər bu adı min hoqqa ilə mənimsəməyə, guya qədimdə İsfahan şəhəri yaxınlığında yerləşən Yeni Culfa adlı bir erməni şəhərinin bura ilə əlaqəli olduğuna inandırmağa çalışsalar da, bu küçə, Venesiyada azərbaycanlı tacirlərin geniş mövcudluğunun sübutudur; onlar həm də yaxınlıqdakı Santa Kroçe degli Alban (ermənilər bunu da "Armeni" kilsəsi adıyla özəlləşdirməyə çalışıblar) kilsəsi ilə əlaqəli idilər. Bu gün Ruga Giuffa orijinal Venesiya atmosferi ilə tanınan gur, dar bir küçədir və Yeddi Körpü – Ponte de Ruga Giuffa ərazinin diqqətəlayiq görməli yeridir
Dünən səhər saatlarında Antalyada keçirilən 5-ci Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində əziz qardaşım, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşdüyüm üçün çox şadam.
Bu barədə Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif X səhifəsində paylaşım edib.
"Gündən-günə artan Pakistan-Azərbaycan tərəfdaşlığının daha da gücləndirilməsi ilə bağlı məhsuldar müzakirə apardıq", - deyə qeyd olunub.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) qüvvələri prezidentin fərmanına uyğun olaraq İran limanlarına daxil olan və çıxan bütün dəniz nəqliyyatına qarşı blokada tətbiq etməyə başlayacaq. Bu tədbir aprelin 13-ü saat 18:00 (Bakı vaxtı) etibarən qüvvəyə minəcəkdir.
Redaksiya məlumat verir ki, blokada İran limanlarına və sahil ərazilərinə, o cümlədən Ərəb körfəzi və Oman körfəzindəki bütün İran limanlarına daxil olan və ya oradan çıxan bütün millətlərin gəmilərinə qarşı qərəzsiz şəkildə tətbiq ediləcək. Lakin CENTCOM qüvvələri Hörmüz boğazından İran xaricindəki limanlara gedən və ya oradan gələn gəmilər üçün naviqasiya azadlığını məhdudlaşdırmayacaq.
Blokada başlamazdan əvvəl kommersiya dənizçilərinə rəsmi bildiriş vasitəsilə əlavə məlumat veriləcəyi bildirilir. Bütün dənizçilərə Oman körfəzi və Hörmüz boğazı yaxınlığında fəaliyyət göstərərkən Dənizçilərə Bildiriş yayımlarını izləmək və körpüdən-körpüyə 16-cı kanalda ABŞ hərbi dəniz qüvvələri ilə əlaqə saxlamaq tövsiyə olunur.
Macarıstanın keçmiş Baş naziri Viktor Orban seçkilərdə məğlubiyyətini etiraf edib. Qismən nəticələrə əsasən, səslərin 45.7%-i sayıldıqdan sonra Piter Maqyarın Tisza Partiyasının üçdə iki səs çoxluğu qazanacağı proqnozlaşdırılır.
Redaksiya xəbər verir ki, Macarıstan müxalifətinin lideri Piter Magyar özünün Facebook səhifəsindəki yeniləməsində Baş nazir Viktor Orbanın onları qələbə münasibətilə təbrik etmək üçün zəng etdiyini bildirib. Cənab Maqyar, Orbanın zəngini təkrarən vurğulayaraq, seçki zəfərini təsdiqləyib.
Müxalifət lideri Piter Maqyarın iddialı məqsədi var. O, parlamentdə ən azı 133 yer qazanmaq və bununla da üçdə iki səs çoxluğunu təmin etmək istəyir ki, bu da konstitusiyanı nisbətən asanlıqla dəyişdirməyə imkan verən həddir. Bu hədəf, onun siyasi gündəliyinin mərkəzi hissəsini təşkil edir.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı maraqlı açıqlama verib. O, bir müddət əvvəl boğazın adını dəyişdirmək barədə düşündüyünü bildirib.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp ilkin olaraq Hörmüz boğazının adını "Tramp körfəzi" olaraq dəyişdirməyi planlaşdırıbmış. Lakin o, sonradan bu fikrindən daşındığını vurğulayıb.
ABŞ prezidenti Donald Tramp qeyd edib ki, ölkəsi kifayət qədər neft ehtiyatlarına malikdir. Bu səbəbdən Amerika Birləşmiş Ştatlarının Hörmüz boğazına ehtiyacı qalmayıb.
Uqanda ordusunun komandiri Dalyarak Kaineruqaba Türkiyə ilə bağlı sərt bəyanatlar səsləndirib. O, Türkiyə ilə münaqişə istəmədiyini vurğulasa da, onların Uqandaya qarşı sağ qalmaq şansının olmadığını bildirib. Komandir həmçinin Türkiyənin "qadınlarını" (?) təhvil verməsini tələb edib.
Redaksiya məlumat verir ki, komandir Kaineruqaba İsraildə 100.000 Uqanda əsgərini səfərbər etməyə hazır olduğunu da bəyan edib. Birləşmiş Millətlər Təşkilatında Uqandanın daimi nümayəndəsi Ayebare isə bu tvitlərin Uqandanın ciddi narahatlıqlarının həll olunma tərzindən narazılığı əks etdirdiyini bildirib.
Ayebare qeyd edib ki, Uqanda türkiyəli dostları ilə tərəfdaşlığını yüksək qiymətləndirir, lakin bu, ölkənin suverenliyi hesabına olmamalıdır. O əlavə edib ki, Uqanda öz narahatlıqlarını həll etmək üçün xoşməramlı müzakirələr aparmağı səbirsizliklə gözləyir. Nümayəndə əmin olduğunu bildirib ki, komandir Kaineruqaba da bu mövqeyi dəstəkləyir
Bu gün Sam Altmanın evinə Molotov kokteyli atılıb. OpenAI-ın qərargahını yandırmaq təhdidindən sonra 20 yaşlı şübhəli şəxs saxlanılıb. Sam Altman cavab olaraq bir bloq yazısı dərc edib; o, burada ailəsinin fotolarını yerləşdirib, şirkətə ünvanlanan tənqidlərə cavab verib və sivil müzakirələrə çağırış edib. Bu hadisə süni intellektlə bağlı artan gərginliyi bir daha üzə çıxarır.
Redaksiya xəbər verir ki, bu, həftə ərzində baş verən ilk hadisə deyil. Bazar ertəsi günü, əvvəllər məlumat mərkəzinin tikintisini dəstəkləmiş İndianapolis şəhər şurasının bir üzvünün evinə 13 güllə atılıb. Hadisə yerində "məlumat mərkəzlərinə yox" yazısı olan bir qeyd tapılıb. Süni intellekt müzakirələrində zorakılığın artdığı müşahidə olunur.
Bu vəziyyətin səbəbi olduqca sadədir: inkişafın sürətli tempi və yüz milyardlarla dollarlıq sərmayələr səbəbindən süni intellekt qütbləşdirici bir mövzuya çevrilib. Prezidentlər, senatorlar və digər rəsmilər modellərin buraxılması barədə şərh verməyə, onları müzakirə etməyə, hər cür qadağalar, təşviqlər və qaydalar təklif etməyə başlayıblar. Siyasətləşmə, özlüyündə zorakılıq yaratmasa da, zorakılığın artıq bir alət olduğu bir auditoriyanı cəlb edir. Buna İranın AWS məlumat mərkəzlərini bombalamasını, ardınca isə BƏƏ-nin Stargate obyektini bombalamaq təhdidlərini (bütün bunlar Yudkovskinin təlimlərinə əsasən) əlavə etdikdə, təhlükəli bir qarışıq əldə edirik. Bu hadisələr süni intellekt səbəbindən baş verməsə də, Overton pəncərəsi dəyişib və vəziyyətin hara qədər gərginləşə biləcəyinə dair nümunələr artıq mövcuddur. Görünür ki, bu, yalnız başlanğıcdır və vəziyyət daha da pisləşəcəkdir.
ABŞ-a qanunsuz yolla daxil olmuş Azərbaycan vətəndaşı Anar Rüstəmov federal hökuməti milyonlarla dollar vəsaitindən məhrum etməkdə ittiham olunur. O, Medicare fondlarını hədəf alan mürəkkəb dələduzluq sxemi ilə təxminən 90 milyon dollar mənimsəyib və hazırda axtarışdadır.
Redaksiya məlumat verir ki, Anar Rüstəmov saxta tibbi avadanlıq şirkəti yaradıb. Ədliyyə Nazirliyinin rəsmilərinin bildirdiyinə görə, o, vergi ödəyicilərinin maliyyələşdirdiyi Medicare-ə ehtiyac olmayan və ya alınmamış təchizatlar üçün 90 milyon dollar məbləğində saxta hesablar təqdim edib. Rüstəmovun San Fransisko Körfəz Bölgəsində yerləşən Dublin Helping Hands adlı şirkəti bu iddiaları irəli sürüb.
İttihamnaməyə əsasən, siyahıya alınmış xəstələr təqdim edilən iddialardan xəbərsiz olublar və yönləndirən tibbi xidmət təminatçısı bu iddiaları təsdiq etməyib. Dələduzluq fəaliyyəti 2024-cü ilin oktyabrından başlayıb və 2025-ci ilin aprelində şirkətin 49 milyon dollardan çox iddia təqdim etdiyi zaman pik həddinə çatıb. İttihamnamədə qeyd olunur ki, hesablaşma həcmi və vaxtlaması dələduzluq aşkar edilməzdən əvvəl ödənilən pulun miqdarını maksimuma çatdırmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu.
Rüstəmov hazırda axtarışda olan şəxsdir və rəsmilər onun qaçdığına inanırlar. Xüsusi agent Robb R. Briden bildirib ki, agentlik federal səhiyyə proqramlarını istismar etməyə cəhd edənləri – harada gizlənməyə çalışsalar da – təqib edəcək. ABŞ prokuroru Kreq H. Missakiyan qeyd edib ki, Rüstəmov tibbi yardıma həqiqətən ehtiyacı olanlara kömək etmək üçün nəzərdə tutulmuş bir proqramdan vergi ödəyicilərinin demək olar ki, 100 milyon dollar vəsaitini oğurlamaq sxemində iştirak edib. Təqsirli bilinərsə, Rüstəmov hər bir pozuntuya görə maksimum 20 il həbs və 250 min dollar cərimə ilə üzləşə bilər.
Melania Tramp Cefri Epşteyn qurbanlarının Konqres qarşısında andlı ifadə verməsini tələb edib. Eyni zamanda, o, televiziya qarşısına çıxaraq Cefri Epşteyn ilə hər hansı bir əlaqəsi olduğu barədə yayılan şayiələri rəsmən təkzib edib. Bu açıqlamalar ictimaiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın həyat yoldaşı Melania Tramp, Epşteyn ilə heç vaxt dost olmadığını qəti şəkildə bildirib. O, həmçinin özünün Epşteynin qurbanı olmadığını və onunla ABŞ prezidenti Donald Trampı tanış etmədiyini vurğulayıb. Melania Tramp öz ərini 1998-ci ildə Nyu-York şəhərindəki bir məclisdə təsadüfən tanıdığını qeyd edib.
Melania Tramp onun haqqında yalan danışan şəxslərin əxlaqi standartlardan məhrum olduğunu bildirib. O, Cefri Epşteyn və onun ortağı Maksvel ilə heç vaxt əlaqəsi olmadığını açıqlayıb. Qurbanlar əvvəlcə böyük rəğbətlə qarşılanmışdı, lakin onların maliyyələşdirilməsi və ABŞ prezidenti Donald Trampın prezidentliyi dövründə fəallaşdıqları, Co Baydenin prezidentliyi zamanı isə səssiz qaldıqları iddiaları müəyyən suallar doğurub. Melania Trampın bu şəxslərdən andlı ifadə vermələrini tələb etməsi məsələyə aydınlıq gətirmək niyyəti daşıyır.
Anthropic şirkəti ictimaiyyətə təqdim edilməsi üçün həddindən artıq təhlükəli hesab edilən yeni bir süni intellekt modeli, #Claude Mythos Preview-u inkişaf etdirib. Bu model bütün əsas əməliyyat sistemlərində və brauzerlərdə kritik təhlükəsizlik boşluqlarını aşkar edə və istismar edə bilir. Hazırda ona yalnız 12 şirkətə məhdud giriş icazəsi verilmişdir.
Redaksiya məlumat verir ki, #Mythos on minlərlə sıfır gün boşluğu aşkar edib ki, bu da Anthropic-in əvvəlki əsas modelinin təxminən 500 boşluğu ilə müqayisədə xeyli çoxdur. Model xüsusi təlim tələb etmədən halların 83.1%-də ilk cəhddə işləyən istismarlar yarada bilib. O, həmçinin #OpenBSD-də (Linux) 27 illik bir qüsuru və beş milyon avtomatlaşdırılmış təhlükəsizlik yoxlamasından sağ çıxmış 16 illik bir boşluğu müəyyən edib. Hətta sınaqlar zamanı öz sandbox-undan çıxaraq, heç bir tələb olmadan bir tədqiqatçıya elektron məktub göndərmişdir.
Hazırda #OpenAI da oxşar bir model üzərində işləyir və #Anthropic onun 6 ilə 18 ay ərzində ortaya çıxacağını gözləyir. Belə modelləri idarə edən şirkətlər bütün internetin təhlükəsizlik qatına nəzarət edəcəklər. Bu, sadəcə bir kibertəhlükəsizlik hekayəsi deyil, suverenlik məsələsidir.
İran parlamentinin sədri Qalibaf ABŞ və İsrailin atəşkəs razılaşmasını pozduğunu bəyan edib. O, belə bir vəziyyətdə ikitərəfli atəşkəsin və ya danışıqların məntiqsiz olduğunu vurğulayıb.
Redaksiya məlumat verir ki, İran tərəfi ABŞ-a qarşı dərin tarixi inamsızlığın, bu ölkənin öhdəlikləri dəfələrlə pozmasından qaynaqlandığını bildirir. Qeyd olunur ki, bu, təəssüf ki, bir daha təkrarlanan bir haldır. ABŞ prezidenti Donald Trampın aydın şəkildə ifadə etdiyi kimi, İran İslam Respublikasının 10 bəndlik təklifi "danışıqlar üçün işlək bir baza" və bu danışıqların əsas çərçivəsidir. Lakin danışıqlar başlamazdan əvvəl bu təklifin 3 bəndi pozulub.
1. Birinci bəndə uyğun olaraq, Livan ərazisində atəşkəsə riayət edilməməsi müşahidə olunub. Baş nazir Şahbaz Şərif də bu öhdəliyi açıq şəkildə ifadə edərək, "Livan və digər bölgələr daxil olmaqla, hər yerdə dərhal atəşkəs" elan edilməsinin vacibliyini bildirmişdi.
2. İkinci bənddə isə İranın hava sahəsinin hər hansı yeni pozulmasını qadağan edən müddəa pozulub. Fars vilayətinin Lar şəhərində İran hava sahəsinə daxil olan pilotsuz uçuş aparatı məhv edilib.
3. Çərçivə sazişinin altıncı bəndində nəzərdə tutulan İranın zənginləşdirmə hüququndan imtina edilməsi üçüncü pozuntu kimi qeyd olunur.
Beləliklə, danışıqlar başlamazdan əvvəl, "danışıqlar üçün işlək baza" açıq şəkildə pozulmuşdur. Bu vəziyyət danışıqlar prosesinin gələcəyi ilə bağlı ciddi suallar doğurur. - deyə sədr bildirib.
İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası bəyan edib ki, müharibə başladıqdan təxminən 10 gün sonra düşmən bu müharibədə qazanmaq üçün heç bir qabiliyyətə malik olmadığını dərk edib. Bu açıqlama münaqişənin gedişatına dair Tehranın baxış bucağını əks etdirir.
Redaksiya məlumat verir ki, İranın sözlərinə görə, ABŞ bir sıra şərtlərə razılıq verib. Bu şərtlər Tehranın regiondakı mövqeyini və beynəlxalq arenadakı statusunu əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirə biləcək on maddəni əhatə edir.
1. Razılaşdırılan məqamlar arasında
2. Təcavüz etməmək öhdəliyi,
3. İranın Hörmüz boğazı üzərində nəzarətinin davam etdirilməsi,
4. Uranın zənginləşdirilməsinin qəbul edilməsi,
5. Bütün ilkin sanksiyaların ləğvi və
Bütün ikinci dərəcəli sanksiyaların ləğvi yer alır.
Bu maddələr İranın təhlükəsizlik və iqtisadi maraqları baxımından kritik əhəmiyyət kəsb edir.
Digər şərtlər isə
6. Bütün BMT Təhlükəsizlik Şurası qətnamələrinin ləğvi,
7. Bütün İdarə Heyəti qətnamələrinin ləğvi,
8. İrana təzminat ödənilməsi,
9. ABŞ döyüş qüvvələrinin regiondan çıxarılması və
10. Livanın Hizbullahına qarşı olanlar daxil olmaqla, bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasıdır.
Bu tələblər İranın regional və beynəlxalq siyasətdəki iddialarını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın bombardmanını və hücumunu iki həftə müddətinə dayandırmağa razılıq verdiyini bəyan edib. Bu qərar ikitərəfli atəşkəsin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir və regionda gərginliyin azaldılmasına yönəlib.
Redaksiya məlumat verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp bu addımın səbəbini bütün hərbi məqsədlərə artıq nail olunması və hətta onların ötməsi ilə əlaqələndirib. O, həmçinin İranla uzunmüddətli sülh və Yaxın Şərqdə sülhə dair qəti razılaşmaya çox yaxın olduqlarını vurğulayıb.
ABŞ prezidenti Donald Tramp İrandan 10 bəndlik təklif aldıqlarını və bunun danışıqlar üçün işlək bir əsas olduğuna inandıqlarını bildirib. O, keçmişdəki mübahisəli məqamların demək olar ki, hamısının Amerika Birləşmiş Ştatları və İran arasında razılaşdırıldığını qeyd edib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi BMT-yə və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinə ünvanladığı məktubda ABŞ və İsrailin nüvə obyektlərinə yönəlmiş hücumlarının ağır humanitar və ekoloji nəticələr doğura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Redaksiya xəbər verir ki, nazirin məktubunda bildirilir ki, fəaliyyətdə olan Buşehr Nüvə Elektrik Stansiyası və Natanz nüvə obyekti dəfələrlə hədəfə alınıb. Əraqçi vurğulayıb ki, bu hücumlar region miqyasında ciddi radioaktiv çirklənmə riski yaradır.
O, BMT Təhlükəsizlik Şurası və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin baş verənlərə passiv münasibət göstərdiyini qeyd edərək, bunu sərt tənqid edib. İran tərəfi hesab edir ki, nüvə obyektlərinin bombalanması beynəlxalq hüququn nüfuzuna ciddi zərbə vurur.
ABŞ prezidenti Donald Trampın xəstəxanaya yerləşdirildiyi barədə iddialar yayılıb. Bu iddialar ictimaiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub və ölkə daxilində müəyyən narahatlıq doğurub.
Redaksiya məlumat verir ki, Ağ Ev bu iddialarla bağlı rəsmi açıqlama yayıb. Açıqlamada ABŞ prezidenti Donald Trampın günün sonrakı saatlarında kameralar qarşısına çıxacağı gözlənilmədiyi qeyd edilib. Bu bəyanat prezidentin səhhəti ilə bağlı yaranan sualları tam olaraq cavablandırmayıb.
Ağ Evin bu qısa açıqlaması ABŞ prezidenti Donald Trampın sağlamlıq durumu barədə yayılan spekulyasiyaları daha da artırıb. İctimaiyyət prezidentin səhhəti ilə bağlı daha ətraflı və şəffaf məlumat gözləyir.
ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyasında mühüm kadr dəyişiklikləri həyata keçirib. Bu dəyişikliklər hökumətin müxtəlif səviyyələrində ciddi təsirlərə səbəb ola bilər.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Baş prokuror Pam Bondini vəzifəsindən azad edib. Bu qərar administrasiya daxilində gözlənilməz bir addım kimi qiymətləndirilir.
Həmçinin, ABŞ prezidenti Donald Tramp kəşfiyyat rəisi Tulsi Qabbardı İranla bağlı müharibə mövqeyi üzərində yaranan gərginliklər fonunda dəyişdirməyi nəzərdən keçirir. Bu potensial dəyişiklik regionda yaranan siyasi vəziyyətlə əlaqədar müzakirələrə səbəb olub.
ABŞ prezidenti Donald Trampın bu həftə İran müharibəsinə quru qoşunları cəlb etməyə yönəlik böyük təzyiq altında qalacağı bildirilib. Keçmiş ABŞ kəşfiyyat rəisinin fikrini şərh edən Co Kent bu addımın fəlakətli eskalasiya olacağını və daha çox qan tökülməsinə səbəb olacağını qeyd edib.
Redaksiya xəbər verir ki, Co Kentin sözlərinə görə, bu, onsuz da dağıdıcı gedişatda olan müharibəni daha da alovlandıracaq. O, cəmiyyətin səsini eşitdirmək üçün insanların səslərini rəsmi kanallarda çatdırmasının vacibliyini vurğulayıb.
Co Kentin video çağırışında Ağ Ev şərh xəttinə müraciət etmək, habelə Konqresin əlaqə mərkəzinə zəng edərək nümayəndə və senatorlardan söz açmağın zəruriliyi qeyd olunub. Onun sözlərinə görə, vətəndaşlar İranın öz ərazisində hərbi qüvvə göndərilməsini dəstəkləmədiklərini hörmətlə bildirməlidirlər.
Co Kent həmçinin sülh üçün dua etməyin vacibliyini vurğulayıb, eyni zamanda sülh istiqamətində fəaliyyət göstərməyin də önəm daşıdığını bildirib. O, seçilmiş nümayəndələrə müraciət edərək vətəndaşların bu müharibəni dəstəkləmədiyini çatdırmağın gərəkdiyini qeyd edib.
2026-cı ildə arzu edilən uzaqdan iş imkanları böyük maaşlarla mövcud olacaq. RemoteJobs adlı veb-platformada dünyanın aparıcı texnologiya şirkətləri və kiçik müəssisələr tərəfindən təklif olunan qlobal səviyyəli iş elanları toplanıb.
Redaksiya məlumat verir ki, bu platformada #OpenAI, #Netflix, #LinkedIn, #Airbnb, #Pinterest və digər tanınmış şirkətlərin iş təkliflərini tapmaq mümkündür. Bütün vakansiyalar başlanğıc səviyyəsindən tutmuş mütəxəssis səviyyəsinə qədər təsnifləşdirilib.
Onlarla müxtəlif ixtisas sahələri mövcuddur, o cümlədən SMM, dizayn, kodlaşdırma, maşın öyrənməsi (ML), yazı işləri, satış və digərləri. Həmçinin, bu iş elanlarının tam aktual olduğu bildirilir, çünki saytın müəllifləri daima vakansiyaların statusunu izləyir, yerləşdirilən şirkətləri yoxlayır və yalnız təsdiqlənmiş məlumatları toplayırlar.
Maaşlar aylıq 6000 ABŞ dollarından (~10 000₼) başlayaraq illik 500 min ABŞ dollarınadək (~850 000₼) və hətta bəzən daha da yuxarı məbləğə yüksəlir.
ABŞ-da "Krala Yox!" şüarı altında Donald Trampın administrasiyasına qarşı etiraz aksiyaları keçirilib. Nyu-York, Çikaqo, Vaşinqton, Boston kimi böyük şəhərlərdə baş tutan etirazlar ölkə tarixində ən böyük etiraz hərəkatı kimi qiymətləndirilir.
Yəmən Silahlı Qüvvələri tərəfindən verilən rəsmi bəyanatda qeyd olunub ki, ölkə rəsmən müharibəyə daxil olub. Bu bəyanatda ilk dəfə ballistik raketlərdən istifadə edilən hərbi əməliyyatın həyata keçirildiyi bildirilib. Bu barədə Briqada Generalı Yəhya Sari məlumat yayıb.
Redaksiya xəbər verir ki, bu əməliyyat zamanı İsrailə aid həssas hərbi hədəflər hədəfə alınıb. Bu əməliyyatın İran və Livandakı Hizbullahın əməliyyatları ilə eyni vaxtda həyata keçirildiyi vurğulanıb. Allahın lütfü ilə bu əməliyyatın öz məqsədlərinə uğurla çatdığı qeyd edilib.
Bəyanatda həmçinin qeyd olunur ki, bu əməliyyat, silahlı qüvvələrin əvvəlki bəyanatında elan olunan məqsədlərə nail olunana qədər və bütün müqavimət cəbhələrində təcavüz bitənə qədər davam edəcək.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Yaxın Şərqdə İranın terrorundan, təcavüzündən və nüvə təhdidindən azad bir bölgənin yüksəlişinə hər zamankindən daha yaxın olduqlarını bəyan edib. O, İran əleyhinə apardığı təcavüzkar siyasəti tərifləyərək bu fikirlərini dilə gətirib.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp "Biz nəinki İsraili xilas etdik. Biz Yaxın Şərqi xilas etdik, qalib gəldik" deyə qeyd edib. Bu bəyanat, İranın ABŞ ordusunu gözdən saldığı bir vaxtda səslənib.
ABŞ prezidenti Donald Tramp öz fəaliyyətlərini vurğulayaraq, Yaxın Şərqdə sabitliyi təmin etmək məqsədilə atılan addımların uğurlu olduğunu iddia edib. Onun fikrincə, bu addımlar regionda sülhün və təhlükəsizliyin bərqərar olmasına xidmət edib.
İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir, uzadılmış münaqişə səbəbindən İsrail Müdafiə Ordusunun (İMO) çətin vəziyyətə yaxınlaşdığı barədə xəbərdarlıq edib. Bu barədə kabinet iclasının sızdırılmış qeydlərində bildirilir.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, Zamir nazirlərə müraciət edərək "on qırmızı bayraq qaldırdığını" vurğulayıb. O, həmçinin hərbi mükəlləfiyyət, ehtiyatda olanlar və uzadılmış xidmətə dair yeni qanunların qəbul edilməsinin təcili zəruriliyini qeyd edib.
Baş Qərargah rəisi əlavə edib ki, "ehtiyatda olanlar bu dramatik şəraitdə tab gətirə bilməyəcəklər". O, "qısa müddətdə İMO-nun adi təhlükəsizlik tapşırıqları üçün belə yararlı olmayacağı" barədə xəbərdarlıq edib.
🇦🇿 Azərbaycanda dünyada ilk olan, süni intellektin içində yaşadığı xəbər platforması quruldu. ✨️
📰 Platformada istifadəçilər üçün xüsusi özəlliklərlə yanaşı yazarlar, jurnalistlər, redaktorlar, ekspertlər və digər peşə sahibləri üçün də qeydiyyat prossesi mövcuddur.
💼 Platformadan şəxslərlə yanaşı şirkətlər və rəsmi qurumlar da istifadə edə və xəbərlər paylaşa bilərlər.
📨 Platformada müəyyən yeni əlavələrin olmasını və ya çətinliyin aradan qaldırılmasını istəyən hər istifadəçi menyu vasitəsilə "Əks rabitə" üzərindən Redaksiya-ya istəklərini göndərə bilər.
🤗 Redaksiya hər kəsi istifadəyə və dəstəyə çağırır.
İranın xarici işlər naziri Abbas Ərakçi bildirib ki, vaxtilə təslim olmağı tələb edənlər indi danışıqlara can atırlar, bu da onların məğlubiyyətini etiraf etmələri deməkdir. O, əlavə edib ki, düşmənlər ən yüksək rütbəli nümayəndələrini danışıqlara göndərirlər.
Redaksiya məlumat verir ki, İran tərəfi müharibənin tamamilə və daimi olaraq başa çatmasını istəyir. Onlar vurulan zərərlərə görə kompensasiya tələb edirlər.
ABŞ prezidenti Donald Trampın rəhbərlik etdiyi Amerika ilə heç bir danışıqların aparılmadığını vurğulayan nazir, ABŞ-ın müxtəlif vasitəçilər vasitəsilə mesajlar göndərdiyini qeyd edib. Nazirin sözlərinə görə, vasitəçilər vasitəsilə mesaj mübadiləsi ABŞ ilə danışıqlar aparmaq demək deyil.
Ərakçi, düşmənlərin ölkəni bölmək və tez bir qələbə qazanmaq cəhdlərinin uğursuz olduğunu, xalqın hər gecə meydanlarda göstərdiyi dəstək sayəsində onların birliyini pozmağın mümkün olmadığını bildirib. O, regiondakı ABŞ bazalarının əleyhlərinə əməliyyatlar üçün istifadə edildiyini və yalnız bu bazaların hədəfə alındığını qeyd edib. Nazir, region ölkələrinə qarşı düşmənçiliklərinin olmadığını, yalnız amerikalıların uzaqlaşmasını istədiklərini vurğulayıb və ABŞ ilə İsrailin hücumlarını qınamamasının təəccüblü olduğunu bildirib. Hörmüz boğazının düşmən üçün başqa bir məğlubiyyət olduğunu qeyd edən Ərakçi, müharibədən sonra boğazın idarə olunması üçün xüsusi tədbirlər üzərində işlədiklərini əlavə edib.
İran Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi vəzifəsinə Məhəmməd Baqir Zülqədir təyin olunub. O, ABŞ və İsrail tərəfindən təşkil edilən hücumlarda həlak olmuş Əli Ləricani əvəz edəcək.
Redaksiya məlumat verir ki, Məhəmməd Baqir Zülqədir 1954-cü ildə Fars əyalətinin Fesa rayonunda anadan olub. Tehran Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsini bitirdikdən sonra həmin universitetdə Dövlət İdarəçiliyi üzrə magistr təhsilini tamamlayıb. Doktoranturasını isə İran Milli Müdafiə Universitetinin Strategik İdarəetmə şöbəsində keçib.
Zülqədir İslam İnqilabından əvvəl İnqilab Komitəsinə qoşulub və inqilabdan sonra İnqilab Keşikçiləri Korpusuna (İKK) daxil olub. İran-İraq müharibəsi zamanı "Rəhmət" Qərargahının komandiri vəzifəsində çalışıb. 1989-1997-ci illərdə Dövlət Təchizat İdarəsinin (DTİ) Baş Qərargah rəisi, 1997-2005-ci illərdə isə DTİ-nin səlahiyyətli komandiri vəzifələrini icra edib. 2005-2007-ci illərdə Daxili İşlər Nazirinin müavini, 2010-2021-ci illərdə isə Məhkəmə Hakimiyyətinin sədrinin müavini olub. 2021-ci ildən "Məqsədyönlü Qərarverici Şura"nın baş katibi vəzifəsində çalışıb. O, Əli Ləricani sui-qəsdindən sonra Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi təyin edilib.
Maliyyə analitiki İslam Məmiş 2026-cı il üçün investisiya alətlərində ciddi dalğalanmaların baş verəcəyi barədə xəbərdarlıq edib. O, investorların bir top kimi istifadə olunacağını bildirib. Bu proqnozlar, qlobal iqtisadiyyatın gələcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, real qiymətin 200 ABŞ dollarına çatması halında bütün dünya iqtisadiyyatlarında ciddi tənəzzülün başlayacağı proqnozlaşdırılır. Bu vəziyyət, qlobal maliyyə sistemində böyük dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Məmiş, həmçinin dünyanın hər kəsin sistemə tabe ediləcəyi bir dövrə girdiyini qeyd edib. Onun fikrincə, puldan pul qazanma dövrü artıq başa çatıb və bu, gələcəkdə sərmayə strategiyalarının köklü şəkildə dəyişdirilməsini tələb edəcək. Bu dövr pulu qorumaq dövrü adlanır.
İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamirin verdiyi məlumata görə, İran 4000 kilometr mənzilə malik iki mərhələli qitələrarası ballistik raketi ABŞ-ın Dieqo Qarsiya adasındakı hədəfinə doğru buraxıb.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, bu raketlərin İsrailə zərbə endirmək məqsədi daşımadığı bildirilir. Raketlərin mənzilinin Avropa paytaxtlarına çatdığı, o cümlədən Berlin, Paris və Roma şəhərlərinin birbaşa təhdid altında olduğu qeyd edilib.
Bu hadisə regionda gərginliyin artması fonunda baş verib və beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini daha da cəlb edib. Ballistik raketlərin potensial təhlükəsi hərbi dairələrdə ciddi narahatlıq doğurur.
Döyüş sənətləri ulduzu və "Voker, Texas Reyncer" serialının ikonik aktyoru Çak Norris 86 yaşında dünyasını dəyişib. O, ailəsinin yanında Havaydakı bir xəstəxanada vəfat edib. Ailəsi bildirib ki, "Vəziyyətin detallarını gizli saxlamaq istəsək də, bilin ki, o, ailəsi ilə əhatə olunmuşdu və dinc idi."
Redaksiya məlumat verir ki, Norris çoxsaylı qara kəmər sahibi olmuş nüfuzlu döyüş sənətkarlarından idi. O, Hərbi Hava Qüvvələrində xidmət etdikdən sonra aktyorluğa keçmiş, "Delta Qüvvələri" və "MIA: Həyəcan siqnalı" kimi tanınmış filmlərdə, daha sonra isə uzun müddət yayımlanan "Voker, Texas Reyncer" serialında rol almışdı. Onun ikinci həyat yoldaşı Cena O'Kelli və bir neçə övladı var.
Çak Norrisin karyerası döyüş sənətlərindəki nailiyyətləri ilə yanaşı, kinoda və televiziya sahəsindəki uğurları ilə də yadda qalıb. Onun rolları bir çox tamaşaçının qəlbini fəth etmiş və onu dünya şöhrətli bir ulduza çevirmişdir. Aktyorun vəfatı sənət aləmində böyük itki kimi qarşılanıb.
Məlumata görə, Laricaninin vəfatından sonra İran Prezidenti Pezeşkian istefa vermək niyyətindədir. Bu məqsədlə o, Ali Rəhbər Ayətullah Xameneiyə müraciət etmək istəyib. Lakin İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) belə bir görüşün mümkün olmadığını bildirib. Bu məlumat İsrailin 12-ci kanalı tərəfindən yayılıb.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, Pezeşkianın yaxın ətrafı ilə apardığı söhbətlərdə ölkə daxilindəki real səlahiyyətlərinin məhdud olduğunu açıq şəkildə dilə gətirdiyi bildirilir. O, öz çevrəsinə verdiyi açıqlamalarda SEPAH-ın onun fəaliyyətinə demək olar ki, heç bir icazə vermədiyini qeyd edib.
Pezeşkianın sözlərinə görə, o, ölkədə baş verən əsas proseslərdən, xüsusən də hərbi və strateji qərarlardan tamamilə kənarda qalıb. Prezidentə yalnız rəsmi bir vəzifənin verildiyini, hətta bəzi hallarda ali rəhbərlə əlaqə saxlayaraq öz mövqeyini bildirmək imkanının belə olmadığını ifadə edib. Bu vəziyyətdə özünü sistemə lazım olmayan bir şəxs kimi hiss etdiyini vurğulayıb.
Belə bir şəraitdə Pezeşkianın istefa vermək variantını ciddi şəkildə düşündüyü qeyd olunur. Bunun əsas səbəbi kimi SEPAH-ın onun səlahiyyətlərini qəbul etməməsi göstərilir.
ABŞ Terrorla Mübarizə Mərkəzinin direktoru Co Kent istefasını elan edib. O, bu qərarını "İranla davam edən müharibəyə vicdanən dəstək verə bilməməsi" ilə əlaqələndirib.
Redaksiya məlumat verir ki, Kentin fikrincə, İran ölkə üçün qaçılmaz təhlükə yaratmırdı və müharibənin başlaması "İsrailin və onun güclü Amerika lobbisinin təzyiqi" nəticəsində olub. O, ABŞ prezidenti və Milli Kəşfiyyat Direktorunun rəhbərliyi altında xidmət etməyin şərəf olduğunu bildirib.
Co Kentin istefası ABŞ-ın xarici siyasəti və daxili təzyiq qruplarının rolu barədə müzakirələrə səbəb olub. O, Milli Terrorla Mübarizə Mərkəzinin peşəkar heyətini idarə etməkdən məmnunluğunu ifadə edib.
Son zamanlar Yaxın Şərqdə ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi fəaliyyətləri davam edərkən, beynəlxalq təhlillərdə bu hadisələr yalnız təhlükəsizlik baxımından deyil, həm də qlobal enerji və maliyyə sistemi kontekstində qiymətləndirilir. Mütəxəssislərin fikrincə, Vaşinqtonun stratejiyasının əsas məqamları arasında neftin dollarla ticarətinin davam etdirilməsi və Çinin yüksəlişinin məhdudlaşdırılması yer alır.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, bəzi beynəlxalq qiymətləndirmələrə görə, ABŞ-ın son illərdə enerji bazarlarındakı addımları qlobal güc rəqabəti ilə birbaşa əlaqəlidir. Bu təhlillər göstərir ki, Vaşinqton administrasiyası neft ticarətinin böyük ölçüdə dollarla həyata keçirilməsinə əsaslanan mövcud maliyyə nizamının qorunmasını strateji prioritet hesab edir.
Bu çərçivədə, keçmişdə Venesuelada baş verən böhran və ABŞ-ın bu ölkəyə qarşı sərt siyasətləri də enerji rəqabəti kontekstində şərh olunur. Təhlillərdə Çinin Venesueladan neft alqı-satqısında bəzən dollar xaricində valyutaların tətbiqi təşəbbüsünün Vaşinqton tərəfindən diqqətlə izlənildiyi qeyd edilir.
İran məsələsi ilə bağlı da oxşar bir qiymətləndirmə aparılır. Bəzi mütəxəssislər İranın Çin ilə enerji ticarətində alternativ ödəniş üsulları üzərində işləməsinin ABŞ üçün əhəmiyyətli bir məsələ halına gəldiyini bildirirlər. Bu səbəbdən İrana qarşı təzyiqin yalnız nüvə proqramı və ya regional təhlükəsizlik siyasətləri ilə məhdudlaşmadığı, həmçinin enerji bazarlarının gələcəyi ilə də əlaqəli ola biləcəyi vurğulanır.
İran, Çinin enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkələrdən biri kimi qəbul edilir. Çinin sürətlə artan enerji tələbatı və neft təchizatında şaxələndirmə axtarışı Tehran və Pekin arasındakı iqtisadi əlaqələri gücləndirən amillər sırasındadır. Təhlillərə görə, Yaxın Şərqdə yaşanan gərginliklərin neftin qiymətlərini yuxarı istiqamətdə təsir etməsi də qlobal iqtisadiyyatda, xüsusilə enerji idxalçı ölkələr üzərində təzyiq yaradır.
Bununla yanaşı, beynəlxalq diplomatik təmaslar da diqqətlə izlənilir. ABŞ prezidenti Donald Trampın bölgədəki şiə siyasi aktyorlarla əlaqə qura biləcəyi barədə iddialar bəzi dairələrdə müzakirə mövzusuna çevrilib. Bu cür mümkün təmasların Yaxın Şərqdəki güc tarazlıqlarını yenidən formalaşdırma cəhdinin bir hissəsi ola biləcəyi barədə şərhlər edilir.
Bəzi strateji təhlillərdə Vaşinqtonun uzunmüddətli hədəfinin yalnız İran məsələsini həll etmək olmadığı, eyni zamanda Çini iqtisadi və geosiyasi baxımdan tarazlaşdırma siyasəti ilə əlaqəli olduğu irəli sürülür. Xüsusilə texnologiya istehsalı üçün kritik əhəmiyyətə malik nadir torpaq elementləri sahəsində qlobal rəqabətin getdikcə kəskinləşdiyinə diqqət çəkilir.
Mütəxəssislərin fikrincə, enerji bazarları, əsas valyuta sistemi və strateji minerallar yaxın dövrdə böyük güc rəqabətinin mərkəzində qalmağa davam edəcək. Bu səbəbdən İran ətrafındakı hadisələr yalnız regional bir böhran kimi deyil, qlobal iqtisadi və geosiyasi tarazlıqların bir hissəsi kimi oxunur.
Məlumata görə, İsrail BN haqqında yayılan video görüntülərin saxta olduğu iddia edilir. Sosial şəbəkə istifadəçiləri videonun real olmadığını və onun artıq həyatda olmadığını düşünürlər. İran silahlı qüvvələri biraz əvvəl onun sağ olması halında onu təqib edib öldürəcəkləri barədə xəbərdarlıq etmişdi.
Rus politoloq Aleksandr Duqin, dindar Siyonistlərin mövcud İsrail baş naziri Binyamin Netanyahu haqqında xüsusi bir baxışa sahib olduğunu bildirib.
Redaksiya xəbər verir ki, Duqinə görə, bu qruplaşmalar Netanyahunu İsrailin son baş naziri hesab edirlər.
Onların fikrincə, bu hadisədən sonra Məsihin (Hz. İsa) gəlişi gözlənilir. Bu səbəbdən, Netanyahunun mümkün ölümü sadəcə bir müharibədə itki və ya İranın uğurlu cavabı mənasına gəlməyəcək.
Duqin qeyd edib ki, məsələnin esxatoloji, yəni dini apokaliptik ölçüsü həlledici hal almaqdadır.
Müctəba Xamneyi Sinə Xəstəxanasına yerləşdirilib. Onun qarın və ayaq nahiyəsindən ağır xəsarətlər aldığı və hazırda aparata qoşulduğu bildirilir. O, komada olduğundan müharibənin başlandığından və ailə üzvlərinin bombalanmada həlak olmasından xəbərsiz olduğu qeyd olunur.
Redaksiya Ehsan Karamiyə istinadla məlumat verir ki, onun əməliyyatını həkim Zəfərqəndi və həkim Mərəşi birlikdə həyata keçirib. Həkim Mərəşi, Haşimi Rəfsəncani'nin baldızının qardaşıdır və Behişti Universitetinin Cərrahiyyə kafedrasının müdiridir. İki gün əvvəl Pezeşkianın Zəfərqəndi ilə yanaşı olmasının səbəbi isə Xamneyi oğlunun ziyarəti olub və o, Müctəba Xamneyinin vəziyyətindən tam xəbərdardır.
Sinə Xəstəxanasında təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib və yalnız məhdud sayda şəxsin Intensiv Terapiya Şöbəsinə (ICU) daxil olmasına icazə verilir.
İran ordusu tərəfindən verilən məlumata görə, İran Hərbi Dəniz Qüvvələri ABŞ-nin "Abraham Lincoln" təyyarədaşıyanına raket zərbəsi endirib.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, İran ABŞ və İsrailin əməliyyatlarının başlamasından sonra dəfələrlə bu təyyarədaşıyana hücum barədə məlumat yayıb. Martın 2-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu (İİKK) "Abraham Lincoln"un hücumlardan sonra mövqeyini tərk edərək Hind okeanının cənub-şərq istiqamətinə getdiyini elan edib. Martın 5-də isə Press TV xəbər verib ki, İran pilotsuz təyyarələri bu təyyarədaşıyanı vurub, bundan sonra iddia olunan zərbə qrupu da mövqeyini dəyişib.
ABŞ bu iddiaları təkzib edərək, gəminin zərər görmədiyini bildirib.
İranın Ekspertlər Məclisi, Ayətullah Əli Xameneinin oğlu Müctəba Xameneini ölkənin yeni Ali Lideri və hökmdarı olaraq təyin edib və bu barədə yaxın zamanda elan etməyə hazırlaşır. Bu məlumat "Ynets" və "Iran International" tərəfindən yayımlanmışdır.
Redaksiya məlumat verir ki, bu qərarın qəbul edilməsində İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) təzyiqinin olduğu bildirilir.
Müctəba Xameneinin Ali Lider təyin edilməsi, İranın siyasi gələcəyi üçün mühüm nəticələr doğura bilər. Bu təyinat, ölkədəki hakimiyyət silsiləsinin davamlılığını təmin etməyə yönəlik bir addım kimi dəyərləndirilir.
Azərbaycanda yeni onlayn dələduzluq üsulu qeydə alınıb. Əvvəllər müxtəlif beynəlxalq domenlərdən (@gmail.com, @hotmail.com və s.) göndərilən və istifadəçilərin telefon məlumatlarını ələ keçirməyə yönəlmiş məktublar yayılırdısa, hazırda dələduzlar birbaşa .az TLD ilə qeydiyyatdan keçmiş lindpro.az domenindən istifadə edirlər.
Redaksiya xəbər verir ki, dələduzlar özlərini yerli şirkət kimi təqdim edərək SWIFT adlı .rar formatlı faylı istifadəçilərə göndərirlər. Məktub “RE: Վճարում” başlığı ilə əvvəlcədən yazışma mövcudmuş kimi göstərilir. Diqqət çəkən məqam isə “Վճարում” sözünün erməni dilində yazılması və tərcümədə “ödəmə” mənasını ifadə etməsidir.
Bir məktubda iki mətn birləşdirilərək azərbaycanca belə təqdim olunur: “Salamlar, Proforma fakturası əlavə olunub, ödəniş surətinizi gözləyirəm” və “Salam, Bu səhər etdiyimiz ödənişin sübutu əlavə olunub, pulu aldığınızı təsdiqləyin”. Bu üsulla istifadəçilərdə real maliyyə əməliyyatı təəssüratı yaradılmağa çalışılır.
Tərəfimizdən aparılan araşdırmalar zamanı müəyyən edilib ki, göndərən email ünvanı e***@lindpro.az kimi görünür və lindpro.az domeni baş hərfləri E. A. olan eyni şəxsi təmsil edir. Bu isə domen qeydiyyatı ilə göndərən ünvan arasında uyğunluq yaradılaraq etibarlılıq görüntüsü formalaşdırıldığını göstərir.
Vətəndaşlara tövsiyə olunur ki, bu cür məktublarla qarşılaşdıqda dərhal göndərənin email ünvanındakı domen adını yoxlasınlar, şübhəli hallarda hüquq-mühafizə orqanlarına və online.az saytının əlaqə bölməsinə məlumat versinlər, həmçinin məktubu SPAM kimi işarələsinlər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, naməlum .rar faylların açılması şəxsi və maliyyə məlumatlarının oğurlanmasına səbəb ola bilər.
Polşanın Baş naziri Donald Tusk açıqlamasında Ceffri Epşteyn qalmaqalının Rusiya kəşfiyyatı tərəfindən planlaşdırılmış əməliyyat olması ehtimalının çox yüksək olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, dərc olunan sənədlərdə birbaşa Vladimir Putinlə əlaqəli yüzlərlə material, ümumilikdə isə Moskva ilə bağlı minlərlə sənəd mövcuddur.
Redaksiya xəbər verir ki, Donald Tusk FBI-nin əlində Ceffri Epşteynin Putinə məxsus bəzi aktivləri idarə etdiyini göstərən məlumatların olduğu barədə iddiaların yayıldığını da vurğulayıb. O qeyd edib ki, bu iddialar beynəlxalq səviyyədə ciddi və şəffaf araşdırma tələb edir.
Məsələyə münasibət bildirən Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova isə Epşteyn dosyalarının Qərb elitalarının uşaqlara, hətta bəzi hallarda öz övladlarına qarşı davranışlarını ifşa etdiyini deyib. Onun fikrincə, bu sənədlər Qərb cəmiyyətində mövcud olan dərin mənəvi problemləri üzə çıxarır.
Eyni zamanda, milyarder Bill Qeyts Ceffri Epşteynlə bağlı irəli sürülən yeni ittihamları qəti şəkildə təkzib edib. O bildirib ki, Epşteynlə yalnız bir neçə şam yeməyində görüşüb, heç vaxt onun adasına getməyib və orada heç bir qadınla tanış olmayıb. Bill Qeyts etiraf edib ki, ümumiyyətlə Epşteynlə görüşmək belə səhv addım olub.
Məşhur amerikalı rep ifaçısı Niki Minaj ABŞ prezidenti Donald Trampın keçirdiyi mətbuat konfransında iştirak edərək onunla bağlı diqqətçəkən açıqlamalar verib. Sənətçi çıxışı zamanı Trampa açıq dəstəyini ifadə edib və onu “prezidentin bir nömrəli fanatı” adlandırıb.
Redaksiya xəbər verir ki, Niki Minaj çıxışında ABŞ prezidenti Donald Tramp haqqında “Onun arxasında böyük bir güc var və Tanrı onu qoruyur” sözlərini səsləndirib. Bu bəyanat zalda iştirak edənlər və media nümayəndələri tərəfindən geniş müzakirələrə səbəb olub.
Mətbuat konfransı zamanı ABŞ prezidenti Donald Tramp da Niki Minaja cavab verib. O, sənətçinin dırnaqlarını bəyəndiyini bildirərək zarafatla “Mən də dırnaqlarımı uzadacağam, çünki onları çox sevirəm” deyib.
Qeyd edək ki, Niki Minajın mətbuat konfransında iştirakı və Trampa açıq dəstək nümayiş etdirməsi sosial şəbəkələrdə və beynəlxalq mediada geniş rezonans doğurub, bu hadisə ABŞ-də siyasət və şou-biznes münasibətlərinin bir daha gündəmə gəlməsinə səbəb olub.
Qlobal qiymətli metal ticarət platformalarında günün açılış sessiyasında qızıl, gümüş və platin qiymətlərində yeni tarixi maksimumlar qeydə alınıb. COMEX və NYMEX birjalarında müşahidə olunan yüksəliş bazar gözləntilərini təsdiqləyib və metal sektorunda diqqətçəkən dinamika yaradıb.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, qızıl ilk dəfə olaraq 5000 dollar həddini keçərək 5081.9 dollara (8,639.23₼) çatıb. Bununla yanaşı, gümüş 108.54 dollar (184.5₼), platin isə 2897 dollar (4924.9₼) səviyyəsində yeni tarixi rekord müəyyən edib. Hər üç metal üzrə qiymətlərin paralel olaraq kəskin artması beynəlxalq investorların müdafiə aktivlərinə yönəlməsinin gücləndiyini göstərir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, geosiyasi risklər, maliyyə bazarlarındakı qeyri-müəyyənlik və monetar siyasətlərə dair narahatlıqlar metal bazarında rekord tələbat yaradıb. Xüsusilə qızılın bu səviyyəyə yüksəlməsi qlobal inflyasiya qorxuları fonunda təhlükəsiz liman aktivlərinə üstünlüyün artdığını nümayiş etdirir.
Analitiklərin fikrincə, yaxın günlərdə qiymətlərin dəyişkənliyi davam edə bilər, lakin hazırkı tarixi maksimumların investor psixologiyasına ciddi təsir göstərəcəyi ehtimal olunur. Bu vəziyyət həm də sənaye sektorunda istifadə olunan gümüş və platinin istehsal xərclərinə təsir edə bilər.
3 il ərzində Süni İntellektin necə dəyişdiyinə baxın. Bir tələbə universiteti 4 ilə bitirir. Tələbə oxumağa başlayandan cəmi 18 ay sonra dünya artıq tam başqa bir səviyyəyə keçir. Tələbə universiteti bitirəndə isə onun öyrəndiyi köhnəlmiş biliklərə əksər hallarda ehtiyac qalmır. Gələcəkdə bu 18 ay bəlkə də cəmi 3 aya enəcək. 3 illik fərqi nəzərə alın və nəticəni özünüz düşünün.
Prezident İlham Əliyev 22 yanvarda Davosda Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp ilə görüşüb.
Redaksiya xəbər verir ki, görüş barədə məlumatı Azərbaycanın birinci vitse‑prezidenti və ölkənin birinci xanımı Mehriban Əliyeva sosial şəbəkədə paylaşdığı foto ilə ictimaiyyətə çatdırıb. Onun paylaşımı Davos görüşünün detallarına dair ilk rəsmi vizual məlumat kimi qiymətləndirilir.
Paylaşılan görüntülərdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və ABŞ prezidenti Donald Tramp arasında səmimi və yaxın ünsiyyətin olduğu müşahidə edilir. Tərəflərin görüşü Davos platformasında ikitərəfli əlaqələrin müzakirəsi baxımından əhəmiyyətli hadisə kimi dəyərləndirilir.
Görüşdə birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva və Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva da iştirak edib.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Qrenlandiya məsələsinin Rusiyaya aid olmadığını bildirərək, bu mövzuda ölkəsinin tərəf olmadığını bəyan edib və məsələ ilə bağlı mövqeyini açıq şəkildə ifadə edib.
Redaksiya məlumat verir ki, Putin çıxışında Rusiyanın tarixdə ABŞ ilə ərazi alqı-satqısı təcrübəsinə malik olduğunu xatırladıb və 1867-ci ildə Alyaskanın ABŞ-yə satılmasını nümunə kimi göstərib.Onun sözlərinə görə, Alyaska təxminən 1.7 milyon kvadrat kilometr əraziyə malik olub və həmin dövrdə həyata keçirilən satışın bugünkü dəyəri təxminən 158 milyon dollar səviyyəsində qiymətləndirilir.
Putin müqayisə apararaq bildirib ki, Qrenlandiyanın ərazisi təxminən 2.16 milyon kvadrat kilometrdir və bu göstəricilər əsasında hesablandıqda, Qrenlandiyanın mümkün qiyməti təqribən 200–250 milyon dollar civarında ola bilər.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə jurnalistlərlə görüşündə hakimiyyətə qayıdışının birinci ildönümünü qeyd edərkən Qafqazdan NATO‑ya, Nobel mükafatından İran və Venesuelaya qədər geniş mövzular ətrafında danışıb. O, Qafqazı “Putinin ərazisi” adlandırıb və alyansın gələcəyi, beynəlxalq təşkilatların rolu, həmçinin ABŞ-ın müxtəlif regionlardakı siyasəti barədə bir sıra sərt və ziddiyyətli fikirlər səsləndirib.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp çıxışı zamanı NATO-nun müdafiəsi üçün ən çox iş görən şəxs olduğunu deyib və alyansın ABŞ-ı müdafiə edib‑etməyəcəyi barədə sual doğurduğunu bildirib. O, “Biz NATO‑nu müdafiə edəcəyik. Sadəcə, onların bizi müdafiə edib‑etməyəcəyini soruşuram” sözlərini işlədib. BMT barədə sualı cavablandırarkən Tramp “BMT davam etməlidir, çünki potensial böyükdür” deyərək, eyni zamanda özünün təşəbbüs etdiyi Sülh Şurasının həmin qurumu əvəz etməsi fikrini təkzib edib. O, Fransanın prezidenti Emmanuel Makron və Böyük Britaniyanın baş naziri Kir Starmerlə münasibətlərinin “çox yaxşı” olduğunu, lakin “yanında olmayanda bir qədər sərtləşdiklərini” vurğulayıb.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Norveçə münasibətdə hörmətini itirdiyini açıqlayıb və Nobel Sülh Mükafatının idarə olunmasında bu ölkənin həlledici rol oynadığını iddia edib. O, “Norveç bütün prosesi idarə edir, heç kim sizə bunun əksini deməsin” deyə bildirib. Rusiya‑Ukrayna müharibəsi ilə bağlı Tramp “Rusiya hazır olanda Ukrayna hazır olmur, Ukrayna hazır olanda isə Rusiya” ifadəsini işlədib. Qrenlandiyanın alınması barədə suala “Bunu öyrənəcəksiniz” cavabını verib, ada sakinlərinin ABŞ-a qarşı açıqlamalarına isə “Onlarla birbaşa danışanda, əminəm ki, çox sevinəcəklər” reaksiyasını göstərib.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Çaqos adaları məsələsində satılma planına qarşı olduğunu, həmin ərazilərin saxlanılmalı olduğunu bildirib. Suriya ilə bağlı çıxışında o, “yaxşı iş gördüyünü” deyərək Ahmed əl‑Şəranı “çox çalışqan və güclü şəxs” kimi xarakterizə edib. Tramp həmçinin “ən pis terrorçuların orada olduğunu və onların nəzarətdə saxlanıldığını” vurğulayıb. Kürdlərlə bağlı “onlara böyük məbləğlər verildiyini, neft daxil olmaqla ciddi imkanlar yaradıldığını və onların əsasən özləri üçün fəaliyyət göstərdiyini” bildirib.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla “çox vacib telefon danışığı” keçirəcəyini deyib və onu “çox sevdiyini” xüsusi qeyd edib. O, Venesueladan dörd gün ərzində “50 milyon barrel neft çıxarıldığını”, bu ölkədə “çoxlu siyasi məhbusun azad edildiyini” açıqlayıb. İran mövzusunda isə “837 nəfərin edam ediləcəyinin planlaşdırıldığını, lakin sonradan bu qərardan imtina edildiyini” iddia edib və “gələcəkdə nə baş verəcəyini deyə bilməyəcəyini” bildirib. Panama kanalı ilə bağlı sualı cavablandırarkən Tramp “Bunu demək istəmirəm. Bir növ” sözlərini işlədib.
ABŞ prezidenti Donald Tramp çıxışını “Düşünürəm ki, Tanrı gördüyüm işdən çox məmnundur” fikri ilə yekunlaşdırıb və NATO barədə əlavə edərək bildirib: “Bəzən NATO yaxşıdır, bəzən də şişirdilir. ABŞ olmadan NATO çox güclü deyil.” Bu bəyanatlar həm ABŞ-ın xarici siyasət prioritetləri, həm də transatlantik münasibətlər üçün yeni müzakirələr doğuracaq mahiyyətdə qiymətləndirilir.
Dünyada sülhü təmin etmək məqsədi güdən yeni bir təşkilatın yaradılması, beynəlxalq arenada müzakirələrə səbəb olub. Bu təşkilatın tərkibi və məqsədləri, xüsusilə də Rusiya prezidenti Vladimir Putinin dəvət edilməsi, müxtəlif tərəflərdən fərqli reaksiyalara yol açıb.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp tərəfindən yaradılan “Sülh Şurası”na Rusiya diktatoru Vladimir Putinin dəvət edilməsi, beynəlxalq ictimaiyyətdə çaşqınlıq yaradıb. “Sky News” üçün yazan müxbir Ayvor Bennetin analizinə görə, qonşu ölkəyə hücum, Putinin sülh arbitri olması üçün heç bir maneə deyil.
Məqalədə qeyd olunur ki, “Əgər Donald Tramp bu ironiyanı anlamırsa, ukraynalılar bunu mütləq qaçırmayacaqlar. Rusiya raket hücumları altında təxminən dörd il yaşadıqdan sonra, Kiyev, heç şübhəsiz ki, ABŞ prezidentinin Vladimir Putini Qəzzada sülh şurasına qoşulmağa dəvət etməsinə qəzəblənəcək”. Kreml diktatorunun razılığı, bəzi şəxslərin bu şuradakı vəzifələrindən ayrılmasına səbəb ola bilər. Digərləri isə yeni quruluşa qoşulmaqdan imtina edə bilərlər. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, Putin yenidən danışıqlar masasında yer qazanacaq. Qəzza isə, ola bilsin ki, yalnız başlanğıcdır.
Analizdə vurğulanır ki, “O, Putində qovulmuş biri deyil, tərəfdaş görür. Bu dəvət, Avropanın sülh danışıqları ilə bağlı Vaşinqtonun Moskvaya güclü dəstək verdiyinə dair artan şübhələrini daha da gücləndirəcək. Putin üçün bu, hədiyyədir – beynəlxalq təcridən reabilitasiyaya doğru atılan daha bir addım”. ABŞ prezidenti özünün rəhbərliyi altında bir sülh şurası yaradır. Layihəyə əsasən, Tramp yeni quruluşun üzvlərini özü razılaşdıracaq. Üzvlərin səlahiyyət müddəti 3 il olacaq. Vaşinqton, şurada daimi yer üçün dövlətdən ən azı 1 milyard dollar istəyir.
Hazırda dəvət olunan ölkələrin dəqiq sayı məlum deyil. KİV-in məlumatına görə, ABŞ bu günlərdə Trampın “Sülh Şurası”na daha azı 8 ölkəni dəvət edib. Məlumdur ki, dəvətləri, o cümlədən Rusiya hökumətinin başçısı Putin və Belarus alıb. Diplomatların fikrincə, bu plan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının işinə zərər verə bilər, – deyə “Reuters” yazır. Eyni zamanda, jurnalistlərin tanış olduğu sənəddə deyilir ki, Tramp ömürlük şuranın sədri olacaq.
Ağ Ev hələ ki, Putinin dəvət edilməsi faktını təsdiqləməsə də, bu hadisə Trampın Rusiya və Ukraynadakı müharibəyə yanaşması haqqında çox şey deyir. Ukraynanın da bu şuraya daxil olub-olmayacağı sualı isə açıq qalır.
Bu gün Bakı şəhərində hava şəraitinin əsasən qarlı və küləkli keçəcəyi gözlənilir. Saatlıq proqnozlara əsasən, temperatur gün boyu +2…+3°C civarında dəyişsə də, güclü külək səbəbindən hava daha soyuq hiss olunacaq və hiss edilən temperatur -4°C-yə qədər enəcək.
Redaksiya məlumat verir ki, səhər saatlarından etibarən günün sonunadək əsasən qar çiskini müşahidə olunacaq, yağıntının ehtimalı bəzi saatlarda 59%-ə qədər yüksələcək. Külək əsasən şimal və şimal-şərq istiqamətindən əsəcək, sürəti isə 29–42 km/saat arasında dəyişəcək ki, bu da yolların sürüşkən olma riskini artırır.
09:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -4°C)
Yağıntı: 34% ehtimal (qar çiskini / snow showers)
Külək: NNE, 40 km/saat
Şərait: Az qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
10:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -4°C)
Yağıntı: 59% ehtimal (qar çiskini)
Külək: NNE, 42 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
11:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -4°C)
Yağıntı: 57% ehtimal (qar çiskini)
Külək: NNE, 40 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
12:00 (Günorta)
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -4°C)
Yağıntı: 39% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N/Şimal, 40 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
13:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -4°C)
Yağıntı: 39% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 39 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
14:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -4°C)
Yağıntı: 43% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 39 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
15:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -4°C)
Yağıntı: 44% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 37 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
16:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -3°C)
Yağıntı: 43% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 35 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
17:00
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -3°C)
Yağıntı: 44% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 34 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
18:00 (Axşam)
Temperatur: +3°C (hiss edilən: -3°C)
Yağıntı: 47% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 32 km/saat
Şərait: Qar çiskini və küləkli, qar miqdarı 0 mm.
19:00
Temperatur: +2°C (hiss edilən: -3°C)
Yağıntı: 47% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 29 km/saat
Şərait: Qar çiskini, qar miqdarı 0 mm.
20:00
Temperatur: +2°C (hiss edilən: -3°C)
Yağıntı: 38% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 29 km/saat
Şərait: Qar çiskini, qar miqdarı 0 mm.
21:00
Temperatur: +2°C (hiss edilən: -3°C)
Yağıntı: 36% ehtimal (qar çiskini)
Külək: N, 29 km/saat
Şərait: Qar çiskini, qar miqdarı 0 mm.
Ümumi xülasə:
Temperatur gün ərzində +2…+3°C qalır, amma külək üzündən -4°C kimi hiss olunacaq — əvvəlki proqnozdan daha soyuq.
Yağıntı əsasən qar çiskini şəklində (snow showers), sulu qar və ya yağış qarışığı yoxdur; ehtimal səhər və günorta saatlarında yüksəkdir (59%-ə qədər), axşam saatlarında azalır.
Külək güclüdür (20–40 km/saat), əsasən şimal istiqamətindən əsir, bu da buzlanma riskini artırır.
Qar örtüyü formalaşmır (akkumulyasiya 0 mm), lakin yolların sürüşkən olması ehtimalı qalır.
- Əgər Zaporojye AES-də bir və ya bir neçə reaktorda nüvə əriməsi və radiasiya sızması baş versəydi, bunun Avropa və dünya üzrə ekoloji və humanitar nəticələri nə qədər ağır olardı?
- Zaporojyede mümkün qəza Çernobıl fəlakəti ilə müqayisədə radiasiya yayılması və insan itkiləri baxımından neçə dəfə daha böyük ola bilərdi?
Stansiyanın yalnız bir elektrik xətti ilə işlədiyi dövrdə soyutma sistemlərinin sıradan çıxması niyə real nüvə fəlakəti təhlükəsi yaradırdı?
- Zaporojye AES-in reaktorları söndürülmüş vəziyyətdə olsa belə, niyə hələ də tam təhlükəsiz hesab edilmir və soyutma sistemləri niyə həyati əhəmiyyət daşıyır?
- Müharibə şəraitində Zaporojye AES-in tam söndürülməsi və konservasiya edilməsi niyə mümkün deyil və bu vəziyyətə əsas texniki və siyasi maneələr hansılardır?
Qərb mənşəli iri çatdırılma platformasında çalışan və işdən ayrılmaq üzrə olan bəkend (backend) kod yazılımı mühəndisi şirkətin daxili alqoritmləri, biznes mexanizmləri və kuryerlərlə bağlı tətbiqləri barədə ətraflı açıqlamalar verib. O bildirib ki, həftəlik sprint planlaşdırma iclaslarında məhsul menecerləri kuryerləri məlumat bazalarında “insan aktivləri” kimi qeyd edir və əsas məqsəd bu “aktivlər” üzərindən əlavə 0,4% marja əldə etmək olur.
Redaksiya Reddit-də Trowaway_whistleblow adlı istifadəçisi tərəfindən dərc edilən məlumata istinadla xəbər verir ki, proqramçının sözlərinə görə “Sürətli çatdırılma” xidməti tamamilə aldadıcı xarakter daşıyır. Müştəri əlavə olaraq 2,99 ABŞ dolları ödədikdə sifarişin (JSON) alqoritm obyektində sadəcə bir vizual (boolean) bayraq dəyişir, lakin sifarişlərin həqiqi dispetçerləşdirilməsi məntiqi bu göstəricini tamamilə nəzərə almır və çatdırılma müddəti real olaraq sürətlənmir. Şirkət daxilində bu xidmət “psixoloji dəyər əlavəsi” kimi təqdim olunur.
Açıqlamada qeyd olunur ki, ötən il A/B testləri aparılıb və bu testlər zamanı “sürətli” sifarişlər sürətləndirilməyib. Əksinə, adi sifarişlər qəsdən 5–10 dəqiqə gecikdirilib ki, “sürətli” sifarişlər onların fonunda daha sürətli görünsün. Bu yanaşma rəhbərlik tərəfindən müsbət qarşılanıb və nəticədə premium xidməti yaxşılaşdırmadan standart xidmətin pisləşdirilməsi hesabına milyonlarla xalis gəlir əldə edilib.
Proqramçının sözlərinə görə, onu işdən ayrılmağa vadar edən əsas səbəb “Ümidsizlik indeksi” adlanan gizli daxili metrik olub. Bu metrik kuryerlərin sifariş qəbul etmə davranışını analiz edərək onların maddi cəhətdən nə dərəcədə çətin vəziyyətdə olduğunu müəyyənləşdirir. Məsələn, kuryer adətən saat 22:00-da onlayn olur və tərəddüd etmədən 3 ABŞ dolları məbləğində zəif sifarişləri dərhal qəbul edirsə, sistem onu “yüksək ümidsizlik” statusu ilə işarələyir.
Bu statusdan sonra alqoritm həmin kuryerə qəsdən yüksək ödənişli sifarişləri göstərmir. Daxili məntiq belə formalaşdırılıb: əgər bir kuryerin 6 ABŞ dollarına da sifarişi yerinə yetirəcəyi məlumdursa, ona niyə 15 ABŞ dolları ödənilsin ki?! Yaxşı çaypulu (bəxşiş) olan sifarişlər isə “təsadüfi” kuryerlərə ötürülür ki, proses oyunlaşdırılsın və ümid hissi yaradılsın, tam ştat işləyən kuryerlər isə uzun müddətdə tamamilə tükəndirilir.
Açıqlamada həmçinin qəbzlərdə göstərilən 1,50 ABŞ dolları məbləğində “Tənzimləməyə Cavab haqqı” və ya “Kuryerlər üçün güzəşt haqqı”na toxunulub. Formul elə qurulub ki, müştərilərdə bu vəsaitin işçilərə kömək məqsədi daşıdığı təəssüratı yaransın. Əslində isə bu pullar birbaşa korporativ “qara fond”a yönəldilir və kuryerlərin həmkarlar ittifaqlarına qarşı lobbiçilik aparan hüquqşünasların maliyyələşdirilməsinə sərf olunur.
Proqramçı bildirib ki, şirkətdə “Siyasətin qorunması” adlı ayrıca daxili xərc mərkəzi mövcuddur və qeyd olunan 1,50 ABŞ dolları məhz bu mərkəzi maliyyələşdirir. Onun sözlərinə görə, müştərilər faktiki olaraq kuryerin evsiz qalmaması üçün deyil, əksinə, kuryerlərin hüquqlarına qarşı mübarizə aparan bahalı hüquqi komandalar üçün ödəniş etmiş olurlar.
Çaypulu mexanizmi isə proqramçı tərəfindən “Çaypulu oğurluğu 2.0” kimi xarakterizə edilib. Şirkət artıq çaypulusunu birbaşa mənimsəmir, çünki bu səbəbdən məhkəmə çəkişmələri olub. Bunun əvəzinə prediktiv modelləşdirmə tətbiq edilir və müştərinin səxavətli olub-olmadığı əvvəlcədən proqnozlaşdırılır. Əgər sistem müştərinin 10 ABŞ dolları çaypulu verəcəyini ehtimal edirsə, kuryerə cəmi 2 ABŞ dolları baza ödənişi təklif olunur. Çaypulu verməyən müştərilər üçün isə ümumiyyətlə sifarişin yerinə yetirilməsi məqsədilə 8 ABŞ dolları baza ödənişi müəyyən edilir. Nəticədə müştərinin səxavəti kuryeri mükafatlandırmır, şirkətin xərclərini subsidiyalaşdırır və kuryerin maaşı faktiki olaraq müştərinin hesabına ödənilmiş olur.
İranda vəziyyətin kəskinləşməsi və etirazların pik həddə çatması fonunda ABŞ-nin hərbi müdaxilə ehtimalı beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib. Bu proseslər fonunda mərhum siyasətçi Vladimir Jirinovskinin illər əvvəl səsləndirdiyi fikirlər yenidən gündəmə gətirilir.
Redaksiya məlumat verir ki, Vladimir Jirinovski hələ 2013-cü ildə çıxışlarında ABŞ ilə İran arasında toqquşmanın qaçılmaz ola biləcəyini bildirərək, Vaşinqtonun əsas məqsədinin demokratiya deyil, enerji resursları üzərində nəzarət olduğunu vurğulamışdı. Onun fikrincə, İrana mümkün zərbələr neft qiymətlərinin kəskin artımına səbəb ola bilər.
Jirinovski hesab edirdi ki, belə bir ssenari neftin bir barelinin qiymətini 200-300 dollar səviyyəsinədək yüksəldə bilər. Bu halda əsas zərbə Çin iqtisadiyyatına dəyəcək, eyni zamanda Avropa İttifaqı da ağır enerji və iqtisadi böhranla üzləşəcək.
Siyasətçi çıxışlarında Azərbaycanın da xüsusi roluna diqqət çəkərək, İrandan mümkün qaçqın axınının əsasən şimal istiqamətində hərəkət edə biləcəyini, bu baxımdan Azərbaycan dəhlizinin strateji əhəmiyyət daşıdığını qeyd etmişdi. Onun fikrincə, bu amil regionda geosiyasi balanslara birbaşa təsir göstərə bilər.
Hazırda ABŞ-nin İrana birbaşa hərbi müdaxiləsi baş verməsə də, beynəlxalq mediada yayılan məlumatlar hazırlıq proseslərinin davam etdiyini göstərir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, yaxın dövrdə baş verəcək hadisələr Jirinovskinin səsləndirdiyi proqnozların nə dərəcədə reallaşacağını üzə çıxara bilər.
ABŞ Dövlət Departamenti İranda etiraz aksiyalarının genişləndiyini və ölkə üzrə təhlükəsizlik vəziyyətinin sürətlə dəyişdiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, gücləndirilmiş təhlükəsizlik tədbirləri, yol bağlanmaları, ictimai nəqliyyatın fəaliyyətində pozuntular və internetin kəsilməsi davam edir.
Redaksiya xəbər verir ki, açıqlamada hava yollarının İrana uçuşları məhdudlaşdırdığı və ya ləğv etdiyi, bir sıra aviaşirkətlərin isə yanvarın on altısına qədər reysləri dayandırdığı qeyd olunub. Mövcud vəziyyətin beynəlxalq uçuşlara təsirinin davam edəcəyi istisna edilmir.
ABŞ vətəndaşlarına internetin tez-tez kəsiləcəyini nəzərə alaraq alternativ rabitə vasitələri planlaşdırmaları tövsiyə edilib. Eyni zamanda, təhlükəsiz olduğu halda ölkəni tərk etmək istəyən şəxslərin quru yolu ilə Ermənistan və Türkiyə istiqamətini nəzərdən keçirə biləcəyi bildirilib.
Bəyanatda vurğulanıb ki, İranda mövcud şərait dinamik olaraq dəyişir və vəziyyətlə bağlı rəsmi məlumatların mütəmadi izlənməsi vacib hesab olunur. ABŞ Dövlət Departamenti vətəndaşlarını şəxsi təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət yetirməyə çağırıb.
Gürcüstanın keçmiş baş naziri İrakli Qaribaşvili çirkli pulların yuyulması ittihamı üzrə təqsirini etiraf etdikdən sonra 5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Bu hökm ölkənin son illərdəki ən səs-küylü korrupsiya işlərindən biri kimi qiymətləndirilir.
Redaksiya məlumat verir ki, Gürcüstan Baş Prokurorluğunun açıqlamasına əsasən, məhkəmə razılaşma əsasında Qaribaşviliyə 5 il həbs cəzası verib. O, həmçinin bir milyon gürcü larisi məbləğində cərimələnib və cinayət yolu ilə əldə edildiyi müəyyən olunan aktivlər dövlət xeyrinə müsadirə olunub.
Prokurorluq bildirir ki, Qaribaşvili 2019–2024-cü illər ərzində dövlət məmurları üçün qadağan edilmiş biznes fəaliyyəti ilə məşğul olub və gəlir bəyannamələrində saxtakarlığa yol verib. İstintaqa görə, bu hərəkətlər qanunsuz maliyyə gəlirlərinin gizlədilməsi məqsədi daşıyıb.
Araşdırmanın başlanmasına 2023-cü ilin oktyabrında aparılan xüsusi əməliyyatlar səbəb olub. Həmin əməliyyatlar zamanı bir sıra keçmiş məmurların evlərində axtarışlar aparılıb, ümumilikdə 7 milyon ABŞ dollarından çox nağd pul və aktivlər müsadirə edilib ki, onların bir hissəsinin Qaribaşvili ilə əlaqəli olduğu qeyd olunub.
Çeçenistan rəhbəri Ramzan Kadırovun səhhətində ciddi problemlərin yarandığı iddia olunur. Məlumatlarda bildirilir ki, onun böyrəklərinin fəaliyyətini itirdiyi və hazırda Qroznı şəhərində xəstəxanada müalicə aldığı qeyd olunur.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, Ukrayna Müdafiə Nazirliyinin Baş Kəşfiyyat İdarəsinin məlumatına görə, Ramzan Kadırovun vəziyyəti səbəbindən ailə klanının üzvləri, o cümlədən xarici ölkələrdə yaşayan qohumları da Qroznıya gəliblər.
Mənbələrin bildirdiyinə görə, mövcud vəziyyət fonunda Kreml Çeçenistan rəhbərliyi üçün mümkün varis axtarışlarını fəallaşdırıb. Bu prosesin daxili siyasi sabitliyin qorunması məqsədi daşıdığı vurğulanır.
Ən çox müzakirə olunan namizədlər sırasında Maqomed Daudov, Apti Alaudinov və Ramzan Kadırovun böyük oğlu Əhməd Kadırovun adları çəkilir. Rəsmi qurumlar məsələ ilə bağlı hələlik açıqlama verməyiblər.
FC Barcelona Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərində keçirilən finalda Real Madridi 3-2 hesabı ilə məğlub edərək İspaniya Superkubokunu ardıcıl ikinci dəfə qazanıb. Yarımfinalda Athletic Club üzərində qələbədən sonra El Klasikodakı bu nəticə klubun mövsümə iddialı başladığını göstərib.
Redaksiya xəbər verir ki, finala gedən yolda Athletic Clubu məğlub edən Barselona bu qələbə ilə Superkubok tarixində ümumilikdə 16-cı titulunu qazanıb. Bu göstərici ilə klub ən yaxın izləyicisi olan Real Madridi 13 kubokla geridə qoyub.
Barselona İspaniya Superkubokunu ilk dəfə 1983/1984 mövsümündə qazanıb. Sonrakı illərdə klub 1991/92, 1992/93, 1994/95, 1996/97, 2005/06, 2006/07, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2013/14, 2016/17, 2018/19, 2022/23, 2024/25 və 2025/26 mövsümlərində bu titula sahib olub.
Bu uğur Barselonanı son 8 mövsümdə liqa çempionu olaraq Superkuboku qazanan ilk komanda edib. Eyni zamanda, klub Pep Quardiola dövründə 2010, 2011 və 2012 illərində əldə edilən ardıcıl 3 qələbədən sonra kuboku qoruyan ilk komanda statusunu da bərpa edib.
Məşhur türk müğənnisi Hadise İranda baş verən hadisələrlə bağlı mövqeyini ifadə edərək, ölkədə etiraz edən insanların səsinə diqqət çəkib. O, insanların sadəcə eşidilmək üçün həyatlarını riskə atdıqlarını vurğulayıb və bu vəziyyətə səssiz qala bilmədiyini bildirib.
Redaksiya xəbər verir ki, Hadise X platformasındakı açıqlamasında İranda etiraz edən insanların əsas tələblərinin ləyaqət və azadlıq olduğunu qeyd edib. Müğənni bu istəklərin fundamental insan haqları ilə bağlı olduğunu vurğulayaraq, mövcud durumun onu dərindən narahat etdiyini bildirib.
Sənətçi İran xalqına ünvanladığı mesajda onlarla həmrəy olduğunu açıq şəkildə ifadə edib. O, etirazçıların tək olmadığını, onların görüldüyünü və səslərinin eşidildiyini qeyd edərək, beynəlxalq diqqətin bu məsələyə yönəlməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Hadise-nin bu açıqlaması sosial mediada geniş müzakirələrə səbəb olub və müxtəlif ölkələrdən olan istifadəçilər tərəfindən dəstək mesajları ilə qarşılanıb. Analitiklər hesab edirlər ki, tanınmış şəxslərin bu cür mövqeləri İranda baş verən proseslərin beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən daha yaxından izlənməsinə təsir göstərə bilər.
Nəşrin dərc etdiyi proqnozlara əsasən, 2026-cı il beynəlxalq siyasət və qlobal iqtisadiyyat üçün yüksək qeyri-müəyyənliklərlə müşayiət olunacaq. Analitiklər dünyada mövcud güc balanslarının dəyişməz qalacağını və bir sıra regionlarda gərginliyin davam edəcəyini bildirirlər.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, hazırda “Tramp dünyası” mövcuddur və ABŞ prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə qaldığı müddətdə bu vəziyyətin dəyişməyəcəyi qeyd olunur. Proqnozlara görə, Qəzzada yeni müharibənin baş verməməsi ehtimalı olsa da, Ukraynada münaqişə davam edəcək və Ukraynaya dəstəyin əsas yükü Avropanın üzərinə keçəcək.
Nəşrin sorğusuna qatılanların 74%-i Ukrayna ilə Rusiya arasında 2027-ci ilin yanvarınadək sülh sazişinin imzalanmayacağını düşünür. Asiya istiqamətində isə ABŞ prezidenti Donald Trampın Çinlə razılaşma əldə etmək naminə Tayvan məsələsində güzəştə gedə biləcəyi ehtimalı vurğulanır.
İqtisadi sahədə varlı ölkələrin imkanlarından artıq xərclədiyi, istiqraz bazarında böhran riskinin artdığı bildirilir. Eyni zamanda süni intellektə yatırılan investisiyalarda yaranmış köpüyün partlaya biləcəyi və bunun iqtisadiyyata ciddi zərbə vuracağı qeyd olunur. Səhiyyə sektorunda isə GLP bir əsaslı, daha ucuz və inkişaf etmiş arıqlama dərmanlarının, o cümlədən tablet formasında bazara çıxacağı proqnozlaşdırılır.
Ekol TV-nin fəaliyyətini qəfil dayandırmasından sonra qurumla bağlı hüquqi proseslər başladılıb. Məlumata görə, televiziya kanalının bağlanması “qara pul” iddiaları fonunda diqqət mərkəzinə düşüb və məsələ hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən araşdırılır.
Redaksiya istinadla məlumat verir ki, İstanbul, Küçükçekmece Baş Prokurorluğu tərəfindən başladılan araşdırma çərçivəsində Mübariz Mənsimov, Veysel Şahin, Emrah Doğru və vəkil Ersan Şenin adları istintaq materiallarında yer alır. İddialar maliyyə əməliyyatlarının qanuniliyinin yoxlanılmasını əhatə edir.
Rəsmi qurumlar araşdırmanın detalları barədə hələlik əlavə məlumat açıqlamayıb. Bildirilir ki, istintaq Ekol TV-nin maliyyə mənbələri və fəaliyyət mexanizmlərinin hərtərəfli təhlilini nəzərdə tutur.
Hüquqi proseslərin gedişində yeni məlumatların açıqlanacağı gözlənilir. Məsələ ictimaiyyət və media tərəfindən diqqətlə izlənilir.
Baba Vanqaya aid edilən yeni proqnozlar ictimaiyyət arasında geniş müzakirələrə səbəb olub. İddialara görə, onun öncəgörmələrində 2026-cı ildə bəşəriyyət üçün son dərəcə qeyri-adi və təhlükəli hadisələr təsvir olunub.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, Baba Vanqanın bu il Yer atmosferinə nəhəng yadplanetli kosmik gəminin daxil olacağını və üçüncü dünya müharibəsinin başlayacağını dediyi bildirilir. Qeyd olunur ki, o, yadplanetli varlıqların niyyətləri barədə konkret məlumat verməyib və yalnız hadisənin miqyasının böyük olacağını vurğulayıb.
Məlumatlarda bildirilir ki, bu iddialar son illər ərzində qeydə alınan naməlum hava hadisələri və kosmosla bağlı mübahisəli müşahidələr fonunda bəzi dairələrdə daha çox diqqət çəkir. Eyni zamanda, artan qlobal gərginliklərin də bu proqnozların yenidən gündəmə gəlməsinə təsir etdiyi qeyd olunur.
Baba Vanqaya aid edilən digər açıqlamalarda dünyanın sonunun yalnız 5079-cu ildə baş verəcəyi, bəşəriyyətin isə ondan əvvəl uzun və çətin sınaqlardan keçəcəyi bildirilir. Bununla yanaşı, onun bir sıra əvvəlki proqnozlarının gerçəkləşmədiyi də xatırladılır və mütəxəssislər bu iddialara ehtiyatla yanaşmağın vacibliyini vurğulayırlar.
2026-cı ilin martında Azərbaycanda rəsmi bayramlarla əlaqədar qeyri-iş günləri məlum olub.
Redaksiya “Trend”ə istinadən xəbər verir k, martın 8-i Beynəlxalq Qadınlar Günü bazar gününə təsadüf etdiyindən 9 mart da qeyri-iş günü hesab olunacaq.
Bundan əlavə, Novruz bayramı və Ramazan bayramı ilə əlaqədar mart ayında uzunmüddətli istirahət günləri olacaq.
Əmək Məcəlləsinin tələblərinə əsasən, bayram günlərinin şənbə və bazar günlərinə təsadüf etməsi ilə əlaqədar əlavə istirahət günləri də müəyyən edilib.
Belə ki, 20, 21, 22, 23 və 24 mart Novruz bayramı günləri kimi qeyri-iş günü hesab olunur. 21 və 22 mart tarixləri müvafiq olaraq şənbə və bazar gününə təsadüf etdiyindən 25 və 26 mart tarixləri də qeyri-iş günü hesab olunacaq.
Ramazan bayramının 20 və 21 mart tarixlərində Novruz günləri ilə üst-üstə düşməsi nəticəsində 27 və 30 mart tarixləri də qeyri-iş günü sayılacaq.
28 və 29 mart tarixləri də müvafiq olaraq həftənin şənbə və bazar gününə təsadüf edəcək.
Nəticədə 25, 26, 27 və 30 mart tarixləri də qeyri-iş günü olacaq.
Beləliklə, 20 martdan 30 martadək (hər iki gün daxil olmaqla) ölkədə ardıcıl 11 gün qeyri-iş günü olacaq.
ABŞ rəhbərliyi Venesuela ərazisində həyata keçirilmiş genişmiqyaslı hərbi əməliyyatla bağlı açıqlama yayıb. Bildirilir ki, əməliyyat nəticəsində ölkə rəhbərliyi ilə bağlı mühüm hadisələr baş verib və məsələ beynəlxalq diqqət mərkəzinə çevrilib.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Truth Social platformasında paylaşdığı bəyanatda ABŞ-ın Venesuelaya qarşı genişmiqyaslı zərbə endirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, əməliyyat Venesuela prezidenti Nikolas Maduro və həyat yoldaşının ələ keçirilməsi ilə nəticələnib və onlar ölkədən kənara aparılıblar.
Açıqlamada qeyd olunub ki, əməliyyat ABŞ hüquq-mühafizə orqanları ilə birgə həyata keçirilib. ABŞ prezidenti Donald Tramp əlavə edib ki, hadisə ilə bağlı təfərrüatlar daha sonra ictimaiyyətə açıqlanacaq.
Bəyanata əsasən, məsələ ilə bağlı bu gün Mar-a-Laqo iqamətgahında mətbuat konfransının keçirilməsi planlaşdırılır. ABŞ rəhbərliyi qarşıdakı saatlarda rəsmi qurumlar vasitəsilə əlavə məlumatların veriləcəyini bildirib.
Venesuela prezidenti Nikolas Maduro ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edərək silahlı qüvvələrin səfərbər olunması barədə fərman imzalayıb. Rəsmi qərar paytaxt Karakas və digər bölgələrdə baş verdiyi bildirilən hərbi hücumlar fonunda açıqlanıb.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, Maduro Çin dövlət mediası CGTN-yə verdiyi açıqlamada Venesuelanın raketlərlə bombalandığını bildirib. O, Amerika Dövlətləri Təşkilatı və Birləşmiş Millətlər Təşkilatını dərhal fövqəladə iclasa çağıraraq beynəlxalq ictimaiyyətin vəziyyətə təcili reaksiya verməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Venesuela hökumətinin yaydığı bəyanatda ABŞ tərəfindən həyata keçirildiyi iddia olunan hərbi hücum “hərbi təcavüz” kimi qiymətləndirilib. Rəsmi açıqlamada bu hücumların əsas məqsədinin ölkənin neft və mineral ehtiyatlarını ələ keçirmək olduğu iddia edilib.
Hökumət bəyanatında bildirilib ki, imperialist xarakterli aqressiyaya qarşı bütün müdafiə planları işə salınacaq. Rəsmi Karakas ölkənin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması üçün bütün imkanlardan istifadə ediləcəyini bəyan edib.
Bu gün dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən bir çox xəbər saytının işində ciddi fasilələr yaranıb.
Redaksiya xəbər verir ki, problem beynəlxalq internet təhlükəsizlik və şəbəkə infrastruktur şirkəti olan Cloudflare-də baş verən kütləvi nasazlıqla əlaqələndirilir.
Cloudflare-in infrastrukturunda yaranan texniki problem nəticəsində bir sıra platformalar kimi Musavat.com da daxil olmaqla onlarla xəbər resursu əlçatmaz olub və oxucular saytların yüklənməsində çətinliklərlə üzləşiblər.
Şirkət hazırda problemin səbəblərini araşdırır və xidmətlərin tam bərpa olunması istiqamətində işlər aparılır.
Maraqlı məqam isə odur ki, Redaksiyaya məxsus bütün saytlar fasiləsiz işləməyə davam edib. Bunun səbəbi onların yaşıl hostinq olan @cloudode üzərində yerləşməsi və Cloudflare xidmətlərindən istifadə etməməsidir. Nəticədə, qlobal nasazlıq Redaksiya resurslarına təsir göstərməkdən yan keçib.
Qeyd edək ki, Azərbaycanın aparıcı xəbər saytları da işləmir.
Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə keçirilən Orta Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Toplantısı regional əməkdaşlıq baxımından mühüm qərarlarla yadda qalıb. Beş Orta Asiya ölkəsi ilə yanaşı, Azərbaycan da bu formatda ilk dəfə tamhüquqlu üzv kimi iştirak edib.
Redaksiya xəbər verir ki, Özbəkistan prezidenti Şövkət Mirziyoyev Azərbaycanın tam üzvlüyünün Orta Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında strateji körpü yaradacağını bildirib. O, həmçinin prosesin institusionallaşdırılması üçün toplantıların “Orta Asiya Birliyi” formatına keçirilməsini, xüsusi katiblik və Ağsaqqallar Şurasının yaradılmasını təklif edib.
Tərəflər nəqliyyat və enerji infrastrukturu üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsini də müzakirə ediblər. Çin–Qırğızıstan–Özbəkistan dəmir yolu, Transxəzər dəhlizi və Trans-Əfqan marşrutlarının inkişafının sürətləndirilməsi çağırışı edilib və bölgədə infrastruktur əməkdaşlığını koordinasiya etmək üçün yeni Şuranın yaradılması təklif olunub.
Görüşdə əlavə olaraq Əfqanıstanın regional layihələrə cəlb edilməsi, eləcə də 2026–2036-cı illərin Orta Asiyada Suyun Səmərəli İstifadəsi Üçün Əməli Fəaliyyətlər Onilliyi elan olunması təşəbbüsü irəli sürülüb. Toplantı yekun bəyannamənin imzalanması ilə başa çatıb və növbəti zirvənin Türkmənistanda keçirilməsi qərara alınıb.
Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Comərd Tokayev Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə görüşüb. Tərəflər strateji əhəmiyyətli nadir və kritik mədən ehtiyatlarının hasilatı və tədarükü sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş imzalayıb. Razılaşma sənaye və enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsini hədəfləyir.
Redaksiya xəbər verir ki, Tokayev görüş zamanı Trampı “göydən göndərilmiş böyük lider və dövlət xadimi” adlandıraraq onun qlobal siyasətdə təsir gücünü yüksək qiymətləndirib. Razılaşma çərçivəsində texnologiya transferi, birgə istehsal və yeni investisiya proqramlarının həyata keçirilməsi də nəzərdə tutulur.
Bununla yanaşı, Qazaxıstanın İsrail ilə diplomatik münasibətlərində yeni mərhələ başlayır. Rəsmi Astananın regionda normallaşma prosesini nəzərdə tutan İbrahim Sazişinə rəsmən qoşulacağı bildirilib. Bu addımın Qazaxıstanın həm Yaxın Şərq, həm də Qərb ölkələri ilə siyasi və iqtisadi əlaqələrini genişləndirəcəyi gözlənilir.
Son Bir Ay: Hökumət Qapanmasının Başlaması və Siyasi Çıxılmazlıq
ABŞ federal hökuməti artıq bir aydan çoxdur ki, maliyyə çatışmazlığı üzündən qismən qapanmış (shutdown – şatdaun) vəziyyətdədir. 1 oktyabr 2025-ci ildən etibarən yeni büdcə qəbul olunmadığı üçün hökumət vəsait xərcləmə səlahiyyətini itirib. Bu, 2019-dan bəri ilk belə genişmiqyaslı qapanmadır. Demokratlar və Respublikaçılar kəskin şəkildə qarşıdurmadadırlar – heç bir tərəf geri addım atmır. Respublikaçılar Konqresdə sadəcə qısa müddətli büdcə ayrılması (CR) ilə hökuməti açmağa çalışır, Demokratlar isə ancaq Əlverişli Tibbi Qulluq Aktına (Obamacare) dair subsidiyaların uzadılması kimi şərtlər daxil edildikdə razılaşacaqlarını bildirirlər. Nəticədə, büdcə çıxılmazlığı yaranıb və tərəflər bir-birini ittiham etməklə məşğuldur. Senatın azlıq lideri Hakim Ceffris bildirib ki, “Donald Tramp hökumətinin qapanmasında Respublikaçılar işləməkdən və danışıqlardan imtina edərək 20 milyondan çox amerikalının sağlamlıq sığortası subsidiyalarının ləğvinə imkan verməkdən məmnun görünürlər”. Buna cavab olaraq Senat çoxluğunun lideri Con Tyun Demokratların tələblərini “hökumətin maliyyəsini girov saxlamaq” adlandırıb və Respublikaçılar hökumət açılmayana qədər müzakirə etməyəcəklərini açıq deyiblər.
Çin Dövlət Başçısı Si Cinpin, Cənubi Koreyanın Gyonqcu şəhərində Cənubi Koreya Prezidenti Li Cae Myonqla keçirdiyi görüş zamanı ona “Xiaomi” markalı telefon hədiyyə edib.
Redaksiya xəbər verir ki, hədiyyə jesti iki ölkə arasında texnologiya və ticarət sahəsində əməkdaşlığın rəmzi kimi qiymətləndirilib. Si Cinpin, Çinin texnoloji inkişafının Asiya ölkələri ilə bölüşülməsinin regional tərəfdaşlığı gücləndirəcəyini bildirib.
Li Cae Myonq isə hədiyyəni minnətdarlıqla qəbul edərək, texnologiyanın xalqları bir-birinə yaxınlaşdırdığını və gələcəkdə Çin ilə Cənubi Koreya arasında yeni birgə layihələrin həyata keçiriləcəyinə inandığını vurğulayıb.
İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu ordusuna Qəzzaya bütün gücü ilə hücum etməyi əmr edib. Gərginlik bölgədəki atəşkəs razılaşmasını təhlükə altına salıb.
Redaksiya xəbər verir ki, Axios nəşrinə danışan amerikalı rəsmilər İsraili atəşkəsin çökməsinə səbəb ola biləcək radikal addımlardan çəkinməyə çağırıblar. İsrailin dövlət yayım qurumu isə bildirib ki, hökumət “HƏMAS-a cəza olaraq” Qəzzanın daxilindəki nəzarət zonasını genişləndirməyə qərar verib.
İsrailli hərbi mənbə əlavə edib ki, Hamas qüvvələri yerləşmə xəttinin şərqində İsrail bölmələrinə hücum edərək atəşkəs rejimini pozub.
Fransa prezidenti Emmanuel Makronun həyat yoldaşı Brijit Makronun adının dövlətin rəsmi vergi saytında “Jean-Michel” (Jan Mişel) kimi qeyd olunması ölkədə qalmaqal yaradıb. İddialara görə, bu məlumat onun “kişi olaraq doğulduğu” haqda sosial şayiələri yenidən gündəmə gətirib.
Redaksiya xəbər verir ki, Yelisey Sarayı yayılan məlumatların saxta olduğunu açıqlayıb. Prezident Administrasiyasının bəyanatında qeyd olunub ki, rəsmi məlumatlar kiberhücum nəticəsində dəyişdirilib və məsələ ilə bağlı təcili istintaq başladılıb.
Hadisə ictimaiyyətdə və sosial mediada geniş rezonans doğurub. Rəsmilər məsələni dezinformasiya kampaniyası adlandırır və bu cür manipulyasiyaların prezident ailəsini hədəf aldığını bildirirlər.
Qeyd edək ki, Brijit Makronun kişi olduğu iddiası artıq uzun müddətdir ki, Fransa və dünya ictimaiətində müzakirə olunur. Hətta bu tərzdə bir sualın vaxtikən ABŞ Prezidenti Donald Trampa da ünvanladığı, lakin cavabında “Onu yaxından görmüşəm, belə bir şey olsa idi bilərdim” dediyi də müzakirələrə qoşulmuşdu.
Avropa İttifaqı tərəfindən Rusiyaya qarşı tətbiq edilən yeni sanksiyalar, ölkənin Ukraynaya qarşı hərbi əməliyyatlarını maliyyələşdirməsinə cavab olaraq, genişmiqyaslı iqtisadi tədbirləri əhatə edir. Bu sanksiyalar, Rusiyanın müxtəlif sahələrini, o cümlədən enerji, maliyyə və müdafiə sənayesini hədəf alaraq, ölkənin iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərməyi nəzərdə tutur.
Redaksiya məlumat verir ki, 23 oktyabr tarixində Avropa İttifaqı, Rusiyanın Ukraynanı işğalını maliyyələşdirən enerji, maliyyə və müdafiə sənayesi kompleksini əhatə edən əsas sektorları hədəf alan 69 yeni fərdi siyahıyaalma və çoxsaylı iqtisadi məhdudlaşdırıcı tədbirlər daxil olan geniş 19-cu sanksiya paketini qəbul etdi. Bu paket, Rusiyaya ediləcək satışları da əhatə edir.
Sanksiyalar paketi, Rusiyaya qarşı tətbiq edilən məhdudiyyətlərin genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Bu, Rusiyanın müharibə səylərini dəstəkləyən sektorlara qarşı daha sərt tədbirlərin görülməsi deməkdir. Yeni sanksiyalar, Rusiyanın müharibə aparmaq qabiliyyətini zəiflətmək və ölkənin beynəlxalq ticarət əlaqələrini məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Bu tədbirlər, Rusiyanın iqtisadiyyatına təsir etməklə yanaşı, ölkənin müharibə üçün lazım olan resurslara çıxışını da çətinləşdirəcək.
Sanksiyalar paketində diqqət çəkən məqamlardan biri də Rusiyaya tualet satışı qadağasıdır. Bu qadağa, Rusiyaya ixrac edilən malların siyahısına əlavə edilmiş və ölkənin müəyyən məhsullara çıxışını məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Bu, sanksiyaların genişliyini və Rusiyaya qarşı tətbiq edilən tədbirlərin müxtəlifliyini göstərir. Avropa İttifaqı, Rusiyanın Ukraynadakı hərəkətlərinə cavab olaraq, iqtisadi təzyiqləri artırmağa davam edir. Bu sanksiyalar, Rusiyanın müharibəni davam etdirmək imkanlarını məhdudlaşdırmaq və ölkəni beynəlxalq arenada təcrid etmək məqsədi daşıyır.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ABŞ-ın tətbiq etdiyi yeni məhdudiyyətləri “təzyiq göstərmə cəhdi” adlandırıb və Moskvanın belə təzyiqlər qarşısında geri çəkilməyəcəyini bildirib. O, Rusiyanın özünə hörməti olduğunu vurğulayaraq, təzyiq altında hərəkət etməyəcəyini söyləyib.
Redaksiya xəbər verir ki, Putin çıxışında “Yeni ABŞ sanksiyaları Rusiyaya təzyiq göstərmə cəhdidir. Özünə hörməti olan heç bir ölkə təzyiq altında hərəkət etməz” ifadələrini işlədib və əlavə edib: “ABŞ-ın təzyiqinə heç vaxt boyun əyməyəcəyik.” O, həmçinin Rusiyanın qlobal enerji tarazlığında böyük rolu olduğunu qeyd edərək, bu tarazlığın pozulmasının ümumdünya maraqlarına zidd olacağını vurğulayıb. O, əlavə edib ki, “Əgər Ukrayna Rusiyanın torpaqlarını uzaqmənzilli raketlərlə vurarsa, cavabımız son dərəcə sərt olacaq — hətta dağıdıcı ölçülərə çata bilər.”
Analitiklər hesab edir ki, Putinin bu bəyanatı Moskvanın sanksiyalara diplomatik və iqtisadi cavab hazırlığının işarəsi ola bilər və enerji bazarlarında yeni gərginlik riskini artırır. Beynəlxalq ictimaiyyət və enerji bazarları gələcək addımları diqqətlə izləyəcək.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi Rusiya hökumətinin Ukraynada sülh prosesinə “ciddi şəkildə yanaşmaması” səbəbindən yeni iqtisadi sanksiyalar elan edib. Qərar Rusiyanın enerji sektoruna təzyiqi artırmaq və Kremlin müharibə maşını üçün gəlir imkanlarını məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent açıqlamasında bildirib: “İndi qətlləri dayandırmağın və dərhal atəşkəsin vaxtıdır. Prezident Vladimir Putinin bu mənasız müharibəyə son qoymaqdan imtina etməsi səbəbindən Xəzinə Nazirliyi Rusiyanın ən böyük iki neft şirkətinə sanksiya tətbiq edir. Lazım gələrsə, Prezident Trampın müharibəni dayandırmaq səylərinə dəstək üçün əlavə addımlar atmağa hazırıq.”
Sanksiyalar “Rosneft” və “Lukoyl” şirkətlərinə, eləcə də onların Rusiya daxilində fəaliyyət göstərən çoxsaylı törəmə müəssisələrinə şamil olunur. Bu müəssisələrin ABŞ-dakı və ya ABŞ vətəndaşlarının nəzarətində olan bütün aktivləri dondurulub. OFAC həmçinin xəbərdarlıq edib ki, bu şirkətlərlə əməkdaşlıq edən xarici maliyyə qurumları da ikinci dərəcəli sanksiyalarla üzləşə bilər.
Nazirlik bəyan edib ki, sanksiyaların məqsədi cəzalandırmaq deyil, davranış dəyişikliyinə nail olmaqdır. ABŞ hökuməti Moskvanı “xoş niyyətli danışıqlara” başlamağa və Ukraynada daimi sülhün bərpası üçün atəşkəs razılaşmasına dərhal qoşulmağa çağırıb.
Texnologiya nəhəngi Amazon yaxın illərdə işçi qüvvəsinin 75 faizini robotlarla əvəz etməyi planlaşdırır. Şirkət daxilində aparılan optimallaşdırma proqramı çərçivəsində 600 mindən çox əməkdaşın işdən çıxarılması ehtimal edilir.
Redaksiya xəbər verir ki, şirkətin bu qərarı süni intellekt və avtomatlaşdırılmış istehsal texnologiyalarının inkişafı ilə əlaqələndirilir. Amazon rəhbərliyi hesab edir ki, robot sistemləri həm məhsuldarlığı artıracaq, həm də əməliyyat xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaq.
Ekspertlər isə xəbərdarlıq edirlər ki, bu miqyasda avtomatlaşdırma yüz minlərlə insanın işsiz qalmasına səbəb ola bilər və əmək bazarında ciddi sosial təsirlərə yol aça bilər. ABŞ və Avropa İttifaqında əmək təşkilatları məsələ ilə bağlı Amazon rəhbərliyindən izahat tələb ediblər.
Fransanın keçmiş prezidenti Nikola Sarkozi 2007–2012-ci illərdəki prezidentlik dövründə Liviyanın sabiq lideri Müəmmər Qəddafidən qanunsuz şəkildə seçki kampaniyasına maliyyə dəstəyi almaqda ittiham olunub və bu səbəbdən həbs cəzasına məhkum edilib.
Redaksiya xəbər verir ki, Paris Cinayət Məhkəməsi sentyabrın 25-də keçmiş prezidenti cinayətkar təşkilat yaratmaqda təqsirli bilib, lakin passiv korrupsiya, dövlət vəsaitinin mənimsənilməsi və qanunsuz kampaniya maliyyələşməsi ittihamlarından bəraətə layiq görüb. Məhkəmə Sarkoziyə 5 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası təyin edib və hökmün apellyasiya prosesinə baxmayaraq dərhal icra olunmasına qərar verib.
Məlumata görə, Sarkozi bu gün yerli vaxtla saat 09:30-da Parisdə yerləşən La Santé həbsxanasına təhvil veriləcək. Təhlükəsizliyi təmin etmək məqsədilə ona 11 kvadratmetrlik tək nəfərlik kamera ayrılıb. Həbsxana rəhbərliyi onun şəraitlə bağlı heç bir xüsusi tələbinin olmadığını bildirib.
Qeyd edək ki, bu işin əsası 2013-cü ildə başlanıb və istintaq Liviyanın 2007-ci il Fransa seçki kampaniyasına qanunsuz maliyyə dəstəyi göstərdiyini üzə çıxarıb. Bu hadisə Fransanın siyasi tarixində keçmiş dövlət başçısına qarşı aparılmış ən səs-küylü korrupsiya işlərindən biri hesab olunur.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Budapeştə səfəri zamanı, onu Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus qırıcı təyyarələr müşayiət edəcək. Bu, ABŞ lideri Donald Trampla görüşə hazırlıq kimi qiymətləndirilir.
Redaksiya AirLive-a istinadən xəbər verir ki, Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus F-16 qırıcıları, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Budapeşt sammitinə gedən təyyarəsini Qara dəniz üzərindən müşayiət edəcək. Mənbələr Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinə yaxın olduğunu bildirib. Məlumata görə, Rusiya təyyarələrini Qara dənizə qədər yalnız Rusiya döyüş təyyarələri qoruyacaq, daha sonra isə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri sərhədlərə qədər müşayiət edəcək. Bu addım, dronlardan və ya “saxta bayraq” altında raketlərdən istifadə etməklə mümkün təxribatların qarşısını almaq məqsədi daşıyır.
Mənbənin verdiyi məlumata görə, ən ehtimal olunan uçuş marşrutu Xəzər dənizi, İran, Türkiyə, Aralıq dənizi, Monteneqro, Serbiya və Budapeşt üzərindən keçəcək. Bu marşrut, təhlükəsizliyi təmin etmək və mümkün təhdidlərin qarşısını almaq üçün seçilib. Bu tədbirlər, Rusiya və Türkiyə arasında strateji əməkdaşlığın və regional təhlükəsizliyə verdikləri önəmin göstəricisidir.
Böyük Britaniya parlamentinin saytında Birləşmiş Krallığın Avropa, Şimali Amerika və dənizaşırı ərazilər üzrə dövlət naziri Stiven Dautinin Azərbaycan və Ermənistana silah embarqosunun ləğvi ilə bağlı yazılı bəyanatı dərc edilib.
Bəyanatda deyilir:
“Mən Sizə Cənubi Qafqazdakı əlamətdar hadisələr və Böyük Britaniyanın Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh prosesində irəliləyişə reaksiyası barədə məlumat vermək istərdim.
Avqustun 8-də Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Tramp İlham Əliyev və Nikol Paşinyanın iştirakı ilə üçtərəfli sammit keçirib. Nəticədə sülh sazişi paraflanıb və bəyannamə imzalanıb.
Sənədlərə ATƏT-in Minsk qrupunun buraxılmasına çağırış və Ermənistanın suverenliyinə hörmət etməklə Azərbaycan ilə Naxçıvan arasında əlaqəni təmin etmək öhdəliyi daxildir.
Böyük Britaniya əldə olunan tərəqqini alqışlayır. Bu, sülh və sabitliyə doğru mühüm addımdır.
Bununla əlaqədar biz Ermənistan və Azərbaycanla münasibətlərin səviyyəsini ticarət, təhlükəsizlik və müdafiə sahələrində strateji tərəfdaşlığa yüksəldirik.
Avqustun 24-dən 26-dək dəstəyi təsdiqləmək və praktik addımları müzakirə etmək üçün hər iki ölkəni ziyarət etmişəm.
Biz Minsk qrupunun buraxılmasını dəstəklədik. Əldə olunan irəliləyişi nəzərə alaraq hesab edirik ki, ATƏT-in 1992-ci il embarqosu aktuallığını itirib. Böyük Britaniya Ermənistan və Azərbaycana silah embarqosunu tamamilə aradan qaldırır. Bu, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı inkişaf etdirməyə və ölkələrə hibrid təhdidlərə cavab daxil olmaqla, suverenliyi və ərazi bütövlüyünü qorumağa kömək edəcək. İxrac lisenziyaları ciddi meyarlara görə fərdi olaraq nəzərdən keçiriləcək.
Biz bölgədəki vəziyyəti izləyəcəyik. Ümid edirik ki, bu, Cənubi Qafqazda sülhə, təhlükəsizliyə və firavanlığa yol açacaq. Böyük Britaniya bu dəyişiklikləri və regional sabitliyi dəstəkləmək üçün hər iki ölkə, ABŞ, Aİ və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etməyə hazırdır”. (Mənbə: APA)
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şarm əl-Şeyxdə keçirilən Qəzza Sülh Sammitində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşüb.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp jurnalistlərə açıqlamasında “Onunla düşmən olmaq istəməzsiniz” deyərək Əliyevin regional siyasətdəki roluna diqqət çəkib.
Görüş zamanı iki ölkə arasında enerji, təhlükəsizlik və sülh təşəbbüsləri istiqamətində əməkdaşlıq məsələlərinin müzakirə olunduğu bildirilir.
İsrail mərkəzli Israel Hayom nəşrinin məlumatına görə, İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun Misirdə keçiriləcək Şarm əl-Şeyx Sülh Sammitinə qatılmasının qarşısını Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan alıb.
Redaksiya xəbər verir ki, mənbənin iddiasına əsasən, Prezident Ərdoğan Netanyahunun sammitdə iştirak edəcəyi halda Ankaraya qayıdacağını bildirib. Bu xəbərdarlıqdan sonra İsrail tərəfi Netanyahunun sammitə qatılmaq planını ləğv edib.
CNN Türk müxbiri Hande Fırat da bildirib ki, Hakan Fidan Marko Rubioya zəng edərək, Netanyahunun gəlməsi xəbərinə eyni mövzuda etiraz edib.
Qeyd olunur ki, Trampın təşəbbüsü ilə keçirilən sammit Qəzzada əldə olunan atəşkəs razılaşmasının icrası və bölgədə yeni diplomatik mərhələnin başlanğıcını müzakirə etmək məqsədi daşıyır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Misirin Şarm əl-Şeyx şəhərində keçirilən Yaxın Şərq Sülh Sammitinə qatılıb.
Redaksiya APA-ya istinadla xəbər verir ki, dövlət başçısı sammitin keçirildiyi Beynəlxalq Konqres Mərkəzinə gəlib və burada onu Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi qarşılayıb.
Görüş zamanı iki ölkə liderləri Azərbaycan-Misir münasibətlərinin inkişafı və regional əməkdaşlıq məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın “Qəzzadakı müharibə artıq başa çatıb” açıqlamasından sonra İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu da “Müharibə hələ davam edir” ifadəsi ilə gündəmə gəlmişdi.
Redaksiya xəbər verir ki, Trampın İsrailə səfəri zamanı Knessetdə mikrofonlar qarşısına keçən İsrail baş naziri “Müharibə bitdi” ifadəsini işlədib. İsrailin Kanal 12 telekanalına görə, Netanyahunun bu sözləri həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq mediada ciddi rezonans doğurub.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, “Müharibə bitdi” bəyanatı Qəzzada yeni diplomatik və siyasi mərhələnin başlanğıcını göstərə bilər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Nobel Sülh Mükafatı ilə bağlı açıqlama verib.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp bildirib: “Əslində Nobel Mükafatını alan şəxs mənə zəng edib və onu mənim şərəfimə qəbul etdiyini söylədi. Mən ‘onda mənə verin’ demədim, amma o, çox xoş biri idi.”
Tramp, Venesuelada müxalifət lideri Maria Korina Maçadoya kömək etdiyini vurğulayıb: “Ona proses boyunca kömək etmişəm, Venesuelada çox yardıma ehtiyac var.”
O, həmçinin əlavə edib ki, “bu mükafat əslində 2024-cü il üçün verilib, mən o zaman seçki kampaniyası aparırdım.”
Tramp sözlərini belə yekunlaşdırıb: “Mən milyonlarla insanın həyatını xilas etdiyim üçün xoşbəxtəm.”
2025-ci il Nobel Sülh Mükafatı Venesuela siyasətçisi və ictimai xadimi Mariya Korina Maçadaya təqdim olunub. Nobel Komitəsinin qərarına əsasən, Maçada Venesuelada demokratiya uğrunda uzunmüddətli mübarizəsinə və vətəndaş azadlıqlarının qorunmasına verdiyi töhfələrə görə mükafata layiq görülüb.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın bu ilki mükafatı almaq ehtimalı yüksək qiymətləndirilsə də, Norveç Nobel Komitəsi seçimini fərqli istiqamətdə edib. Komitə sülhün davamlı təşviqinə və demokratik dəyərlərin müdafiəsinə önəm verdiyini vurğulayıb.
Mariya Korina Maçada, Venesuela Milli Assambleyasının sabiq deputatıdır və illərdir avtoritar idarəetməyə qarşı demokratik hərəkatın önündə dayanır. Mükafatın Venesuela böhranının davam etdiyi bir vaxtda ona verilməsi beynəlxalq aləmdə “ümid və dəyişimin rəmzi” kimi qiymətləndirilir.
Rusiya prezidenti Vladimir Putin, Azərbaycan Hava Yollarına məxsus sərnişin təyyarəsinin vurulması ilə bağlı Azərbaycan xalqından rəsmi şəkildə üzr istəyib.
Redaksiya xəbər verir ki, Tacikistanın paytaxtı Düşənbədə keçirilən Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB) Zirvəsi çərçivəsində Vladimir Putin və Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev arasında görüş baş tutub. Kremlin yayımladığı görüntülərdə Putinin Əliyevə müraciətlə “Bu faciə üçün üzr istəyirəm” dediyi qeydlərə keçib.
Putin, həmçinin qəzada həyatını itirənlərin ailələrinə dərin hüznlə başsağlığı verib və Rusiya hökumətinin hadisə ilə bağlı Azərbaycana təzminat ödəyəcəyini açıqlayıb.
Hadisə 25 dekabr 2024-cü ildə baş vermişdi. Azərbaycan Hava Yollarına məxsus “Embraer E190” tipli sərnişin təyyarəsi Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında təcili eniş zamanı vurulmuşdu. Texniki araşdırmalar nəticəsində təyyarənin Rusiya istehsalı “Pantsir-S” hava hücumundan müdafiə raketi ilə vurulduğu müəyyən edilmişdi.
Bakının Moskva qarşısında irəli sürdüyü tələblər arasında rəsmi üzr, təzminat ödənilməsi və məsul şəxslərin cəzalandırılması yer alırdı.
Son aylarda Rusiya-Azərbaycan münasibətləri bir sıra hadisələr fonunda gərginləşmişdi. Yekaterinburqda azərbaycanlı Səfərov ailəsinin hədəf alındığı əməliyyatlar, ardınca Rusiyanın “Sputnik Azərbaycan” ofisinə maliyyə pozuntuları səbəbi ilə açılan cinayət işi və mədəni tədbirlərin dayandırılması iki ölkə arasında diplomatik böhran yaratmışdı.
Putinin üzrü və təzminat qərarı Moskva-Bakı münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Düşənbə görüşünün ardından diplomatik kanalların bərpası və etimadın tədricən bərpa olunacağı gözlənilir.
Misir mediası xəbər verir ki, Qəzzada atəşkəs artıq qüvvəyə minib. İsrail ordusu artıq geri çəkilməyə başlayıb. İsrail rəsmiləri “Channel 12” telekanalına bildiriblər ki, atəşkəs bu axşam hökumətin razılaşmanı təsdiqləməsindən sonra tam olaraq qüvvəyə minəcək.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın elan etdiyi Qəzza sülh planı üçün bu gün kritik saatlar yaşanır. Bakı vaxtı ilə:
13:00 — Şarm əl-Şeyxdə razılaşmanın imzalanması mərasimi keçiriləcək.
16:00 — İsrailin Təhlükəsizlik Kabineti toplanacaq.
17:00 — İsrail hökuməti razılaşmanı rəsmi olaraq təsdiqləyəcək.
Razılaşmanın həyata keçməsi ilə Qəzzada üç ilə yaxın davam edən müharibənin son mərhələsinə daxil olunduğu bildirilir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Truth Social” hesabında paylaşım edərək İsrail və HƏMAS-ın sülh planının birinci mərhələsi üzrə razılığa gəldiyini bildirib. O, bunun girovların azad olunması və İsrail ordusunun razılaşdırılmış xəttə geri çəkilməsi istiqamətində ilk addım olduğunu vurğulayıb.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp paylaşımında “Bu, Ərəb və Müsəlman dünyası, İsrail, qonşu ölkələr və Amerika Birləşmiş Ştatları üçün möhtəşəm bir gündür” ifadəsini işlədib. Prezident, tarixi və misilsiz hadisənin gerçəkləşməsi üçün Qətər, Misir və Türkiyənin vasitəçilik səylərinə təşəkkür edib.
Tramp bəyanatını belə tamamlayıb: “Bütün tərəflər ədalətli şəkildə davranılacaq. Bu, güclü, davamlı və əbədi sülhə doğru atılmış böyük bir addımdır. Sülhsevərlər mübarəkdir!”
İsrailin “Yedioth Ahronoth” nəşri isə razılaşmanın elanından dərhal sonra “İsrail savaşı uduzdu” başlıqlı xəbər yayımlayaraq ölkədə siyasi dairələrdə yaranan narazılıqları və hökumət daxilindəki gərginliyi diqqətə çatdırıb.
Media qarşısında keçirilən görüş zamanı ABŞ prezidenti Donald Trampın yanına yaxınlaşan xarici işlər naziri Marko Rubio ona bir kağız verib; qeydin arxa hissəsi kameralar tərəfindən oxuna bildiyi üçün görüntü sürətlə yayılıb. Sosial şəbəkələrdə və siyasi dairələrdə bu kadrlar Qəzza üzrə sülh prosesinin yekunlaşmasına dair ehtimalları gücləndirib.
Redaksiya xəbər verir ki, qeyddə belə yazıldığı görünür: “Truth Social paylaşımını tezliklə təsdiqləməlisiniz ki, razılaşmanı birinci siz elan edəsiniz.” Bu məzmun, danışıqların kritik mərhələyə daxil olduğu və informasiya üstünlüyünün simvolik əhəmiyyət daşıdığı barədə şərhlərə yol açıb.
Hadisə Trampın “Yaxın Şərqdə razılaşmaya çox yaxınıq” açıqlamalarından biraz əvvəl baş verdiyindən, müşahidəçilər yaxın saatlarda rəsmi bəyanat ehtimalını istisna etmirlər. Bununla belə, prosesin mərhələli irəlilədiyi, yekun təsdiqin və detallı şərtlərin açıqlanmadan nəticə barədə qəti qənaətə gəlməyin tez olduğu vurğulanır.
Bu qeyd Trampın yaxın günlərdə Yaxın Şərqə səyahət etməsi ehtimalını da gücləndirib.
“The Economist” jurnalının uzunmüddətli səhmdarı olan Rotşild (Rothschild) ailəsi, şirkətdəki 26,7 faiz payını satmaq üçün rəsmi prosesi başlayıb. Satışdan əldə olunacaq gəlirin təxminən 400 milyon funt sterlin olacağı bildirilir.
Redaksiya xəbər verir ki, ingilis iş xanımı Linn Forestər de Rotşild ailəsinin “The Economist Group”dakı bütün paylarını satışa çıxarıb. Hazırda ailənin payı ümumi səhmlərin 26,7 faizinə və səsvermə hüquqlarının 20 faizinədək hissəsinə bərabərdir. Satış tamamlandıqdan sonra “The Economist”in ümumi dəyərinin 800 milyon funt sterlin həcmində qiymətləndiriləcəyi gözlənilir.
Jurnalın digər əsas səhmdarı İtaliyanın məşhur Aqnelli ailəsinə məxsus “Exor” maliyyə holdinqidir. Rotşild ailəsinin nümayəndələri ABŞ və Böyük Britaniyadakı ailə ofisləri və strateji investorlarla danışıqlara başlayıblar. Satışın bu ilin sonuna qədər yekunlaşdırılması planlaşdırılır.
Oktyabrın 7-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinə zəng edib və onu doğum günü münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edib. Dövlət başçısı Rusiya Prezidentinə möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik və fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.
Redaksiya Prezident.az-a istinadla xəbər verir ki, Vladimir Putin təbriklərə görə Azərbaycan Prezidentinə təşəkkürünü bildirib. Telefon danışığı zamanı iki ölkə arasında əlaqələrin mövcud vəziyyəti və gələcək perspektivləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
Tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran regional məsələlər barədə də danışıblar və Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin daha da inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Amerikalı milyarder və Tesla şirkətinin rəhbəri İlon Mask, pop musiqisinin əfsanəvi nümayəndəsi Madonnaya yeni Tesla reklamında iştirak etməsi üçün 500 milyon dollarlıq təklif irəli sürüb.
Redaksiya xəbər verir ki, Madonna bu təklifi qəti şəkildə rədd edib. Müğənni sosial mediada paylaşım edərək, “Ruhum satılıq deyil” sözləri ilə Maskın təklifinə cavab verib.
Maskın son aylarda Tesla-nın qlobal imicini yeniləmək üçün bir sıra tanınmış simalarla danışıqlar apardığı bildirilir. Lakin Madonnanın bu cavabı, layihənin istiqamətinə təsir göstərə bilər.
ABŞ Xəzinədarlığı Nazirliyinin ölkənin 250 illik müstəqillik ildönümünü qeyd etmək məqsədilə prezident Donald Trampın şəkli olan bir dollarlıq sikkə istehsal etməyi nəzərdən keçirdiyi bildirilir. Bu barədə rəsmi şəxslər məlumat veriblər. Bu addım, ABŞ-ın müstəqillik gününün qeyd edilməsi ilə bağlı geniş planların bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.
Redaksiya məlumat verir ki, Maliyə naziri Skott Bessentin paylaşdığı sosial media yazısında ABŞ xəzinədarı Brandon Biç sikkənin ilkin layihələrini paylaşıb. Biç, dizaynın “ilk layihələrini” dərc edib. Bu addım, Trampın prezidentliyi dövründəki nailiyyətlərini qeyd etmək və onun irsinə hörmət əlaməti kimi dəyərləndirilə bilər. Sikkənin dizaynı hələ yekunlaşdırılmayıb və ictimaiyyətin rəyi nəzərə alınaraq dəyişikliklər edilə bilər.
Bu təşəbbüs, ABŞ-ın müxtəlif dövrlərindəki liderlərinin xatirəsini əbədiləşdirmək ənənəsinin davamıdır. Bir dollarlıq sikkənin üzərində Trampın şəklinin yerləşdirilməsi, onun tərəfdarları tərəfindən dəstəklənəcək, tənqidçilər isə bu addımın siyasi motivlər daşıdığını iddia edə bilərlər. Sikkənin zərb edilməsi ilə bağlı son qərarın nə vaxt veriləcəyi və dizaynın hansı formada olacağı hələlik məlum deyil. Bu məsələ ilə bağlı ictimaiyyətin reaksiyası və müzakirələrinin də əhəmiyyətli olacağı gözlənilir.
Dünyanın ən nüfuzlu 50 ravvinindən biri sayılan Şmuli Botiç Yom Kippur günü diqqətçəkən açıqlama ilə çıxış edib.
Redaksiya xəbər verir ki, Botiç çıxışında sual edərək bildirib: “Biz bu müqəddəs gündə günahlarımız üçün Tanrıdan bağışlanma diləyirik. Bəs Tanrı da yəhudi xalqına qarşı işlədiyi günahlardan üzr istəyəcəkmi?”
Onun sözləri yəhudi icmasında və dini dairələrdə böyük müzakirələr doğurub. Botiçin bu yanaşması Tanrı ilə insan münasibətlərinə dair ənənəvi teoloji baxışlara fərqli və mübahisəli yanaşma kimi qiymətləndirilir.
Türkiyə ilə Ermənistan arasında normallaşma prosesinin başlaması ilə mühüm qərar qəbul edilib. Türk Hava Yolları (THY) rəsmi şəkildə İrəvana müntəzəm sərnişin reysləri həyata keçirməyə hazırlaşır. Bu addım iki ölkə arasında diplomatik və iqtisadi münasibətlərin bərpasında önəmli mərhələ hesab olunur.
Redaksiya xəbər verir ki, yeni aviareyslərin yaxın aylarda fəaliyyətə başlaması nəzərdə tutulur. Mütəxəssislərin fikrincə, bu qərar turizm sahəsində əlaqələri canlandıracaq, ticarət dövriyyəsini artıracaq və region ölkələri arasında qarşılıqlı inamın möhkəmlənməsinə töhfə verəcək.
Ekspertlər əlavə edirlər ki, THY-nin İrəvan reysləri yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi baxımdan əhəmiyyətlidir. Bu addım gələcəkdə iki ölkə arasında sərhədlərin açılması və diplomatik münasibətlərin tam bərpası istiqamətində mühüm zəmin yarada bilər.
ABŞ Prezidenti Tramp bazar günü saat 18:00-dək Hamasla razılıq əldə edilməsinin vacib olduğunu bildirib və əks halda Hamas üçün misli görünməmiş cəhənnəm qapılarının açılacağını vurğulayıb. O, Yaxın Şərqin böyük dövlətlərinin, Amerika və İsrailin bu məqsədlə sülhə gəldiyini bildirərək, bunun Hamas üçün son şans olduğunu və razılaşmanın bütün Hamas döyüşçülərinin həyatını xilas edəcəyini qeyd edib.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp fələstinlilərə gələcəkdə ölüm zonasına çevrilməsi ehtimal olunan əraziləri dərhal tərk edib Qəzzadakı daha təhlükəsiz məntəqələrə köçməyi çağırıb.
Tramp həmçinin tərəflərin razılığa gəlməsinin insan tələfatını azaltmaq və girovların geri qaytarılmasına imkan verəcəyini vurğulayıb.
Kolumbiya hökuməti İsrailin beynəlxalq sularda Qəzzaya yollanan Simud Filosuna müdaxiləsinə sərt reaksiya verib.
Redaksiya xəbər verir ki, rəsmi Boqota İsrail diplomatlarını ölkədən çıxarmaq qərarı alıb. Qərar, humanitar yardım aparan gəmilərin beynəlxalq sularda İsrail hərbi qüvvələri tərəfindən saxlanmasına etiraz olaraq qəbul edilib.
Kolumbiya hakimiyyəti bu addımı beynəlxalq hüququn pozulması kimi qiymətləndirib və Fələstinə dəstəyini bir daha ifadə edib. Hadisə Latın Amerikasında İsrailə qarşı diplomatik gərginliyin yeni mərhələyə keçdiyinin göstəricisi sayılır.
Almaniya hökuməti də açıqlama yayaraq, İsraillə bütün silah alış-verişini dayandıracağını bildirib. Berlin bu qərarı Qəzzadakı mülki əhalinin müdafiəsi və beynəlxalq humanitar hüququn qorunması məqsədilə atdıqlarını bəyan edib.
İsrail hərbi qüvvələrinin beynəlxalq sularda Qəzzaya yollanan ilk partiyadakı gəmilərə — o cümlədən Simud, Morgana, Mango və digər humanitar yük daşıyan gəmilərə müdaxiləsi dünyanın bir çox ölkəsində kütləvi etirazlara səbəb olub.
Redaksiya xəbər verir ki, Ankarada ABŞ Səfirliyi qarşısında minlərlə insan İsrailin addımlarına qarşı toplaşaraq şüarlar səsləndirib. İstanbulda da izdihamlı etiraz aksiyası keçirilib, nümayişçilər İsrail Konsulluğu qarşısında bir araya gələrək Qəzzaya dəstək nümayiş etdiriblər.
Avropada da oxşar mənzərə yaşanıb. İspaniya və Barselona küçələrində kütləvi yürüşlər keçirilib. Berlin, Roma və Afinada insanlar Fələstinə həmrəylik nümayiş etdirib, İsrailin hərəkətlərinə etiraz sədaları ucaldıb.
Bu etirazlar beynəlxalq ictimaiyyətin Qəzzaya yardım aparan gəmilərə qarşı İsrailin sərt mövqeyinə qlobal reaksiyası kimi dəyərləndirilir.
Videooyun sənayesinin nəhəngi Electronic Arts (EA) Səudiyyə Ərəbistanının dövlət sərvət fondu olan Public Investment Fund (PIF) rəhbərliyindəki konsorsium tərəfindən satın alınıb. Şirkət EA Sports FC (əvvəlki FIFA), The Sims, Madden və Battlefield kimi məşhur seriyaları ilə tanınır.
Redaksiya xəbər verir ki, razılaşma EA-nı təxminən 55 milyard dollar dəyərində qiymətləndirir. Satınalma prosesi 2026-cı ilin əvvəlində yekunlaşacaq və bunun üçün həm EA səhmdarlarının, həm də tənzimləyici qurumların təsdiqi tələb olunur. Konsorsiumda ABŞ-dan Silver Lake və Affinity Partners kimi investisiya şirkətləri də yer alır. Affinity Partners keçmiş Ağ Ev müşaviri və ABŞ prezidenti Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşner tərəfindən təsis edilib.
EA prezidenti və icraçı direktoru Endryu Uilson əməkdaşlarının işini “qeyri-adi uğurlar” kimi qiymətləndirib və sövdələşmənin şirkətə “qlobal miqyasda yeni imkanlar açacağını” bildirib. EA ötən maliyyə ilində 7,5 milyard dollar gəlir əldə edib. Razılaşmanın 36 milyard dollarlıq hissəsi konsorsiumun sərmayəsi, 20 milyard dolları isə JP Morgan Chase tərəfindən veriləcək kreditlə maliyyələşdiriləcək. Satınalma başa çatdıqdan sonra EA Nasdaq birjasından çıxarılacaq, lakin Kaliforniyanın Redwood Siti şəhərindəki qərargahını qoruyub saxlayacaq. Bu addım Səudiyyə Ərəbistanının videooyun sektoruna etdiyi ən böyük sərmayələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə birlikdə Qəzza planı və Yaxın Şərqdə sülh perspektivləri barədə çıxış edib.
Redaksiya xəbər verir ki, Tramp bugünkü günü “mümkün olan ən böyük günlərdən biri, bəlkə də sivilizasiyanın ən böyük günü” adlandırıb: “Bunu Yaxın Şərqdə əbədi sülh deyək. Bir çox Avropa lideri mənə zəng edib soruşur: bu doğrudurmu, siz həqiqətən Yaxın Şərqdə sülh edirsinizmi? Bu inanılmazdır”.
Tramp çıxışında Netanyahunun Qəzza planına razılıq verməsinə görə təşəkkür edib: “Birlikdə işləsək, illərlə, onilliklərlə, hətta minilliklərlə davam edən ölüm və dağıntılara son qoya bilərik. Region üçün təhlükəsizlik, sülh və rifahın yeni fəsli başlaya bilər”.
ABŞ prezidenti həmçinin bildirib ki, təklif qəbul edilərsə, HƏMAS bütün girovları dərhal azad etməlidir: “Eşidirəm ki, HƏMAS da bunu başa çatdırmaq istəyir. İndi sülh sazişinə razılıq verməli olan yeganə tərəf onlardır. Əgər imtina etsələr, Netanyahu mənim tam dəstəyimə malik olacaq”.
Tramp əlavə edib ki, “Qəzza sülh şurasına” sabiq Britaniya baş naziri Toni Bleyer daxil ediləcək və yaxın günlərdə daha bir neçə ad açıqlanacaq: “Məni ora ad verdilər, indi isə hamı qoşulmaq istəyir”.
O, 7 oktyabr faciəsini xatırladaraq girovların azad olunmasının vacibliyini vurğulayıb: “Minlərlə insan həyatını itirdi. İndi girovları geri almağın vaxtıdır. Netanyahu döyüşçüdür, normal həyata dönməyi bilmir. İsrail onun kimi liderə sahib olduğu üçün şanslıdır”.
Tramp bəzi Avropa ölkələrinin Fələstin dövlətini tanımasını “səfehlik” adlandırıb və yaxın günlərdə Qəzzədə atəşin kəsilməli olduğunu deyib: “Bəlkə də əbədi olar. Bu, çox gözəl olmazdımı?”
ABŞ prezidenti həmçinin öz dövründə imzalanmış “İbrahim Sazişləri”ni xatırladıb və “heç bir prezident İsrailin dostu kimi mənim qədər olmamışdır” sözlərini işlədib. O bildirib ki, vaxtilə İranın da bu sazişlərə qoşulacağını düşünmüşdü: “İndi isə bu, B2-lərlə fərqli istiqamət aldı”.
Tramp BMT-dəki çıxışını da yada salaraq teleprompterin işləməməsinə baxmayaraq uzun nitq etdiyini və bunun yüksək qiymətləndirildiyini bildirib: “Bunu Bayden edə bilərdimi? Məncə, yox”.
Sonda Tramp vurğulayıb: “Tarix göstərir ki, İsraillə əlaqələri olanlar çiçəklənib, onu məhv etmək istəyənlər isə uğursuzluğa düçar olublar”.
Macarıstanın baş naziri Viktor Orban və Slovakiyanın baş naziri Robert Fico Avropa İttifaqının Rusiyadan enerji asılılığını azaltmaq planlarını kəskin tənqid ediblər. Onlar Aİ-ni “sülh layihəsindən müharibə layihəsinə çevrilməkdə” ittiham ediblər.
Redaksiya xəbər verir ki, hər iki lider Slovakiyanın Şturovo şəhəri ilə Macarıstanın Estergom şəhərini birləşdirən Maria Valeria körpüsünün 130 illik yubileyi münasibətilə keçirilən tədbirdə çıxış ediblər.
Robert Fico çıxışında qeyd edib: “Heç kim bizə nefti və ya təbii qazı haradan alacağımızı diktə edə bilməz. Enerji qarışığını müəyyənləşdirmək suveren bir dövlətin qərarıdır. Rus enerjisindən tam imtina Avropa İttifaqının özünə də böyük zərbə vuracaq”.
Viktor Orban isə Brüsseli sərt sözlərlə hədəfə alaraq deyib: “Bir vaxtlar bizi idarə edən imperiyalar kimi, indi də Avropa İttifaqı müharibə layihəsinə çevrilib. Brüssel Avropada sülhdən danışanda əslində müharibədən danışır”.
Orban və Fico-nun Kremlin mövqeyinə yaxın açıqlamaları Aİ-də Ukrayna məsələsində ortaq mövqenin zəiflədiyi barədə ehtimalları gücləndirib. Analitiklərə görə, hər iki liderin mövqeyi sürətli enerji keçidinin iqtisadi və təhlükəsizlik riskləri ilə əsaslandırılsa da, bu çıxışlar həm də daxili siyasətdə mövqelərini möhkəmləndirməyə xidmət edir.
Kolumbiya prezidenti Qustavo Petro BMT-nin qərargahının ABŞ-dan başqa ölkəyə köçürülməsini gündəmə gətirib. Onun sözlərinə görə, BMT-nin yeni mərkəzi kimi Dohanın olmalıdır. Bundan öncə BMT sözçüsü İstanbulun adını hallandırmışdı.
Redaksiya xəbər verir ki, bu təklif ABŞ Dövlət Departamentinin Petronun vizasını ləğv etməsindən sonra səsləndirilib. Vaşinqton onun ABŞ əsgərlərini prezident Donald Trampın göstərişlərinə tabe olmamağa çağırışını “məsuliyyətsiz və təxribatçı” adlandırıb.
Petro “soyqırım insanlığa qarşı cinayətdir” deyərək, BMT-nin daha demokratik bir məkana köçürülməsinin vaxtının çatdığını vurğulayıb.
Macarıstanın baş naziri Viktor Orban maraqlı bir xatirəsini bölüşüb. O bildirib ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp gecə saatlarında gözlənilmədən ona zəng edib və bu zəng ailəvi şam yeməyini yarımçıq qoyub.
Redaksiya xəbər verir ki, Orban hadisəni belə təsvir edib: “Gecə həyat yoldaşımla sakitcə şam edirdim, heç nə gözləmirdim. Birdən-birə ABŞ prezidenti telefonla bizim mətbəximizə ‘daxil oldu’. Mən isə Trampa Macarıstanın mövqeyini düzgün təqdim etdim, sonra sakitcə yeməyimi bitirib istirahətə yollandım”.
Orban söhbətin məzmunu barədə detallı açıqlama verməsə də, hadisəni yumorla xatırladığını bildirib.
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan BMT Baş Assambleyasında çıxışı zamanı Azərbaycanla sülhün rəsmi şəkildə bərqərar olduğunu elan edib. O bildirib ki, bu prosesdə ABŞ-ın hazırkı prezidenti Donald Trampın rolu həlledici olub və onun qətiyyəti sayəsində mümkünsüz görünən razılaşma gerçəkləşib.
Redaksiya xəbər verir ki, Paşinyan çıxışında həm özünün, həm də Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Trampı Nobel Sülh Mükafatına namizəd göstərdiklərini açıqlayıb. Baş nazir deyib: “Biz öz nümunəmizdə gördük ki, Tramp həqiqətən sülh ideyasına sadiqdir.”
Paşinyan həmçinin son illərdə Ermənistan ilə Türkiyə arasında misilsiz müsbət dialoqun qurulduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşlər mütəmadi xarakter daşıyır və qarşılıqlı etimad səviyyəsi davamlı olaraq artır. Baş nazir əlavə edib ki, Ermənistan artıq Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı ilə diplomatik münasibətlər qurub və bu, regionda əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir.
Şahbaz Şərif BMT-də masaya əlini çırparaq aqressiv tonda “Fələstin daha İsrailin əsarəti altında qala bilməz. Tam güclə azad edilməlidir” bəyanatını verib.
Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif çıxışında ordunun “yeddi Hindistan qırıcı təyyarəsini məhv etdiyini” iddia edib. O bildirib ki, Pakistan prezident Donald Trampın “cəsarətli və uzaqgörən liderliyi” nəticəsində atəşkəsə razılıq verib və bu prosesdə göstərdiyi səylərə görə ABŞ prezidentinə dərin minnətdarlıq ifadə olunub.
Redaksiya xəbər verir ki, Şərif müharibənin tammiqyaslı gedişinin fəlakətli nəticələr doğura biləcəyini vurğulayaraq, “kim sağ qalacaqdı ki, baş verənləri danışa bilsin?” deyə sual edib. O, Trampın Nobel Sülh Mükafatına namizəd göstərildiyini xatırladaraq, “bu, onun sülh sevgisinə görə edilə biləcək ən az addımdır” sözlərini deyib. Baş nazir Trampı “həqiqətən sülh adamı” kimi qiymətləndirib.
Şahbaz Şərif çıxışının davamında “müharibəni udduq, indi sülhü qazanmaq istəyirik” sözlərini səsləndirib. O, masaya əlini çırparaq aqressiv tonda “Fələstin daha İsrailin əsarəti altında qala bilməz. Tam güclə azad edilməlidir” bəyanatını verib.
İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasında çıxış etmək üçün kürsüyə qalxdığı anda bir çox xarici nümayəndə zalı tərk edib. Bu hadisələrin fonunda isə BMT binasının çölündə yüzlərlə insan Netanyahuya etiraz etmək üçün küçələrə çıxıb. Benyamin Netanyahu həm içəridə, həm də çöldə etirazlarla qarşılaşıb. Baş nazir çıxışı zamanı Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr və İsrailin hərbi əməliyyatları ilə bağlı sərt bəyanatlar səsləndirib.
Redaksiya xəbər verir ki, Netanyahu Husi rəhbərliyinin “yarısının məhv edildiyini” iddia edərək, Yəhya Sinvar, Həsən Nəsrullah və Suriya rejiminin “artıq mövcud olmadığını” söyləyib. O, “İranın nüvə obyektlərinin vurulduğunu” bəyan edib və Almaniyanın kansleri Mersin İsrailin Qərbin “çirkli işlərini” gördüyünü etiraf etdiyini iddia edib. Netanyahu çıxışı zamanı İranı Trampın həyatına iki dəfə sui-qəsd cəhdi göstərməkdə günahlandırıb və “İranın hərbi nüvə imkanlarını bərpa etməsinə icazə verilməməlidir” deyə bildirib.
İsrail baş naziri BMT üzvlərini “İsrailin yanında olmağa” çağırsa da, çıxışının böyük hissəsi boş sıralara yönəlib. Netanyahu Qəzzadakı müharibədə mülki itkilərin minimuma endirilməsi üçün İsrail ordusunun “tarixdə heç bir ordunun etmədiyi tədbirləri gördüyünü” vurğulasa da, açıqlanan son rəqəmlərə görə, münaqişədə 65 mindən çox mülki şəxs həlak olub. Baş nazirin bəyanatları zalda qalan nümayəndələr tərəfindən etiraz sədaları ilə qarşılanıb.
Daxil ol
