Sidikdə qan, bel və qasıq nahiyəsində ağrılar, sidik ifrazı zamanı yanma, eləcə də ayaqlarda və göz ətrafında şişkinlik böyrək və sidik yollarının xəstəliklərindən xəbər verə bilər. Xüsusilə ağrısız şəkildə sidikdə qan müşahidə olunması ciddi yanaşma tələb edir. Çünki bu əlamət bəzən sidik kisəsi xərçənginin ilk və yeganə simptomu ola bilər.Uzman həkim Münasib Məmmədov Oxu24.com-a açıqlamasında böyrək və sidik yolları xəstəliklərinin əsas əlamətlərindən danışıb, hansı hallarda həkimə müraciət etməyin vacib olduğunu izah edib.Həkimin sözlərinə görə, böyrək və sidik yolları ilə bağlı problemlər müxtəlif simptomlarla özünü göstərə bilər. Bu əlamətlərin vaxtında müəyyənləşdirilməsi xəstəliyin erkən mərhələdə aşkarlanması və mümkün fəsadların qarşısının alınması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.Münasib Məmmədov bildirib ki, böyrək xəstəliklərindən şikayət edən pasiyentlərdə bel və böyrək nahiyəsində, bəzi hallarda isə qasığa yayılan ağrılar müşahidə oluna bilər. Bununla yanaşı, sidik ifrazı zamanı yanma və göynəmə hissi, tez-tez sidiyə getmə, sidiyin miqdarının azalması və ya digər dəyişikliklər də müxtəlif xəstəliklərin əlaməti ola bilər.Həkimin sözlərinə görə, sidiyin rənginin dəyişməsi, bulanıqlaşması və sidikdə qan görünməsi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bəzi xəstələrdə isə böyrəklərin funksiyası pozulduqda orqanizmdə maye toplanması nəticəsində ayaqlarda, əllərdə və göz ətrafında şişkinlik yarana bilər.O qeyd edib ki, sadalanan əlamətlərin hər biri fərqli səbəblərdən meydana çıxa bilər. Məsələn, bel və böyrək nahiyəsində ağrılar böyrək daşları, sidik yollarının infeksiyaları və digər xəstəliklərlə əlaqəli ola bilər. Sidik ifrazı zamanı yanma və göynəmə isə sidik yollarının iltihabı zamanı müşahidə edilə bilər. Bu səbəbdən simptomlara əsasən özbaşına diaqnoz qoymaq deyil, müvafiq müayinələrdən keçmək lazımdır.Münasib Məmmədovun diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri sidikdə qanın olmasıdır. Həkim bildirib ki, bu əlamət xüsusi diqqət tələb edir və xüsusilə ağrısız qanama zamanı vaxt itirmədən uroloqa müraciət etmək vacibdir.Sidikdə qan həmişə gözlə görünməyə bilər. Bəzi hallarda sidiyin rəngi çəhrayı, qırmızı və ya qəhvəyi rəngə dəyişir, digər hallarda isə qan yalnız laborator analiz zamanı aşkarlanır. Hər iki vəziyyətdə səbəbin müəyyənləşdirilməsi üçün tibbi qiymətləndirmə aparılmalıdır.Həkimin sözlərinə görə, sidikdə qan böyrək daşları, sidik yollarının infeksiyaları və müxtəlif uroloji xəstəliklərlə əlaqəli ola bilər. Bununla yanaşı, həmin əlamət sidik kisəsi xərçənginin də mühüm göstəricilərindən biridir. Xüsusilə qanamanın ağrı olmadan baş verməsi insanlarda yanlış arxayınlıq yarada bilər. Halbuki ağrının olmaması xəstəliyin ciddi olmadığını göstərmir. Sidik kisəsi xərçəngi bəzi hallarda ilkin mərhələdə məhz sidikdə qan görünməsi ilə özünü büruzə verir. Digər əlamətlər olmadan baş verən qanama xəstəliyin ilk və ya yeganə nəzərəçarpan simptomu ola bilər. Buna görə də sidikdə qan müşahidə edən şəxslərin ağrı yaranmasını gözləməsi və ya problemin öz-özünə aradan qalxacağına ümid etməsi düzgün yanaşma deyil.Münasib Məmmədov qeyd edib ki, sidik kisəsi xərçəngi daha çox 50 yaşdan yuxarı insanlarda rast gəlinir. Tütün istifadəsi də bu xəstəliyin əsas risk faktorlarından hesab olunur. Siqaret çəkən şəxslərdə risk daha yüksək olsa da, bu xəstəlik yalnız tütün istifadəçilərində yaranmır. Siqaret çəkməyən və daha gənc yaşda olan insanlarda da sidik kisəsi xərçənginə rast gəlinə bilər. Bu baxımdan, sidikdə qanı yalnız yaşlı insanlara və ya siqaret çəkənlərə aid problem kimi qiymətləndirmək olmaz. Əlamət müşahidə edildikdə şəxsin yaşı və həyat tərzindən asılı olmayaraq, səbəbin araşdırılması vacibdir.Həkim vurğulayıb ki, böyrək və sidik yolları xəstəliklərinin vaxtında aşkarlanması üçün pasiyentlərin şikayətləri diqqətlə qiymətləndirilməlidir. Müayinələr zamanı xəstənin əlamətləri, xəstəlik tarixçəsi və digər risk faktorları nəzərə alınır. Zərurət olduqda qan və sidik analizləri, ultrasəs müayinəsi, eləcə də əlavə uroloji müayinələr aparılır.Xüsusilə sidikdə qan aşkarlandıqda yalnız böyrəklərin vəziyyətinin yoxlanılması ilə kifayətlənmək hər zaman yetərli olmaya bilər. Həkim sidik kisəsi və sidik yollarının digər hissələrinin də müayinəsini məqsədəuyğun hesab edə bilər. Müayinələrin həcmi pasiyentin yaşından, şikayətlərindən və klinik vəziyyətindən asılı olaraq müəyyənləşdirilir.Böyrək xəstəliklərinin digər əlamətlərindən biri də bədəndə şişkinliyin yaranmasıdır. Böyrəklər orqanizmdə su-duz balansının qorunmasında və artıq mayenin xaric edilməsində mühüm rol oynayır. Onların fəaliyyəti pozulduqda maye bədəndə toplana, xüsusilə ayaqlarda və göz ətrafında ödem yarana bilər. Bununla belə, şişkinliyin ürək, qaraciyər və digər xəstəliklərlə də əlaqəli ola biləcəyi nəzərə alınmalıdır. Həmçinin böyrək xəstəliklərinin hər zaman ağrı ilə müşayiət olunmadığını da unutmaq olmaz. Xüsusilə xroniki böyrək xəstəliyi uzun müddət nəzərəçarpan simptomlar yaratmadan inkişaf edə bilər. Buna görə də özünü sağlam hiss edən, lakin şəkərli diabet, yüksək qan təzyiqi və ya digər risk faktorları olan şəxslərin həkim məsləhəti əsasında müayinələrdən keçməsi əhəmiyyətlidir.Münasib Məmmədovun diqqətə çatdırdığı əsas məqam ondan ibarətdir ki, orqanizmin verdiyi siqnalları vaxtında nəzərə almaq lazımdır. Bel və qasıq nahiyəsində davamlı ağrılar, sidik ifrazında dəyişikliklər, yanma, şişkinlik və xüsusilə sidikdə qan müşahidə edildikdə mütəxəssisə müraciət etmək tövsiyə olunur. Həkimə müraciətin gecikdirilməsi bəzi xəstəliklərin vaxtında aşkarlanmasına mane ola bilər. Xüsusilə sidikdə qan laxtalarının olması, sidiyə gedə bilməmək, güclü ağrı və qızdırma ilə müşayiət olunan vəziyyətlər təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir.Beləliklə, böyrək və sidik yollarının sağlamlığını qorumaq üçün simptomları düzgün qiymətləndirmək, özbaşına müalicədən çəkinmək və zəruri hallarda uroloqa müraciət etmək vacibdir. Sidikdə qan, xüsusilə ağrısız qanama, ciddi xəstəliklərin əlaməti ola biləcəyindən, bu hal heç vaxt diqqətdən kənarda qalmamalıdır.Nigar