Yolun çökməsi və ya açıq lyuk avtomobilə zərər vurarsa, təmir xərcini kim ödəməlidir?Yollardakı çuxurlar, qəfil çökmələr, açıq qalmış lyuklar və digər təhlükəli qüsurlar sürücülər üçün ciddi problemlər yarada bilər. Belə hallarda avtomobilin təkərləri, asqı sistemi və digər hissələri zədələnə, hətta sürücü nəqliyyat vasitəsinin idarəetməsini itirərək qəza ilə üzləşə bilər. Bəs sürücü yolun nasazlığı səbəbindən avtomobilinə dəyən zərəri öz hesabına ödəməlidir, yoxsa həmin ziyanın qarşılanmasını tələb etmək hüququ var?Oxu24.com-un məlumatına görə, yol qüsuru nəticəsində avtomobilə zərər dəydikdə, müəyyən hüquqi şərtlər daxilində dəymiş zərərin məsul qurumdan tələb edilməsi mümkündür. Bunun üçün hadisənin məhz yolun nasazlığı ilə əlaqədar baş verdiyi sübut edilməli, zərərin miqdarı müəyyənləşdirilməli və yolun saxlanmasına cavabdeh olan qurumun məsuliyyəti hüquqi əsaslarla ortaya qoyulmalıdır. Belə hadisə ilə qarşılaşan sürücünün atmalı olduğu ilk addımlardan biri yol-nəqliyyat hadisəsini rəsmiləşdirməkdir. Avtomobil açıq lyuka düşərsə, yolun çökməsi və ya çuxur səbəbindən zədələnərsə, hadisə yerinin foto və videolarını çəkmək, yol qüsurunu və avtomobilə dəymiş zərəri qeydə almaq vacibdir. Eyni zamanda, vəziyyətə uyğun olaraq Dövlət Yol Polisinə məlumat verilməli və hadisənin müəyyən edilmiş qaydada sənədləşdirilməsi təmin olunmalıdır.Hadisənin rəsmiləşdirilməsi zamanı avtomobilin vəziyyətinin dəyişdirilməməsi də əhəmiyyət daşıya bilər. Əgər nəqliyyat vasitəsinin yerindən tərpədilməsi təhlükəsizlik baxımından zəruridirsə, bu zaman mümkün qədər hadisə yerinin əvvəlki vəziyyəti foto və video vasitəsilə qeydə alınmalıdır. Sürücü yol qüsurunun mövcudluğunu, həmin qüsurun avtomobilə necə zərər vurduğunu və hadisənin başvermə şəraitini təsdiqləyən sübutları qoruyub saxlamalıdır.Zərərin ödənilməsi məsələsində sürücünün öz davranışı da araşdırılır. Əgər hadisənin baş verməsində sürətin düzgün seçilməməsi, yol şəraitinə uyğun hərəkət edilməməsi və ya digər sürücü xətası rol oynayıbsa, bu hal məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsinə təsir göstərə bilər. Bununla belə, yol qüsurunun mövcudluğu və sürücünün davranışı ayrıca qiymətləndirilməli, məsuliyyət yalnız hadisənin faktiki halları və sübutlar əsasında müəyyən edilməlidir.Avtomobilə dəymiş zərərin qarşılanması üçün yolun hansı qurumun balansında və ya idarəetməsində olduğunu müəyyənləşdirmək də vacibdir. Yolun növündən və yerləşdiyi ərazidən asılı olaraq onun saxlanmasına, təmirinə və təhlükəsiz vəziyyətdə olmasına cavabdeh olan qurum fərqlənə bilər. Müvafiq qurumun üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməməsi nəticəsində zərər yarandığı sübut olunarsa, qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq həmin zərərin ödənilməsi tələb edilə bilər.Sürücü avtomobilin təmir xərclərini təsdiqləyən sənədləri də toplamalıdır. Təmir müəssisəsinin rəyi, qiymətləndirmə sənədləri, ehtiyat hissələrinin və görülmüş işlərin dəyərini göstərən qəbzlər zərərin məbləğinin müəyyənləşdirilməsində əhəmiyyət daşıya bilər. Zərurət olduqda müstəqil ekspertiza vasitəsilə avtomobilə dəymiş ziyanın həcmi və onun yol qüsuru ilə əlaqəsi araşdırıla bilər.Bundan sonra sürücü dəymiş zərərin ödənilməsi tələbi ilə məsul quruma müraciət edə bilər. Tələb könüllü şəkildə təmin edilmədikdə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada məhkəməyə müraciət etmək mümkündür. Məhkəmədə yolun vəziyyəti, hadisənin səbəbi, məsul qurumun öhdəlikləri, sürücünün davranışı və təqdim edilən sübutlar qiymətləndirilir.Beləliklə, yolun çökməsi, açıq lyuk və ya digər yol qüsuru səbəbindən avtomobili zədələnən sürücü dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik ola bilər. Lakin təmir xərcinin avtomatik olaraq və tam şəkildə yolun balansında olduğu qurum tərəfindən ödəniləcəyinə təminat yoxdur. Bunun üçün hadisənin düzgün rəsmiləşdirilməsi, yol qüsuru ilə zərər arasında səbəbli əlaqənin sübut olunması və məsuliyyətin hüquqi əsaslarla müəyyənləşdirilməsi vacibdir.Turan Etibaroğlu